Saint Theophylact of Ochrid-Twenty-sixth Sunday after Pentecost Eat, Drink, and Be Merry

 Twenty-sixth Sunday after Pentecost
Eat, Drink, and Be Merry

Luke 12:16-21

From The Explanation of the Gospel of St. Luke

by Blessed Theophylact, Archbishop of Ochrid and Bulgaria

16-21. And He spake a parable unto them, saying, The ground of a certain rich man brought forth plentifully, and he thought within himself, saying, What shall I do, because I have no room where to gather my crops? And he said, This will I do: I will pull down my barns, and build greater; and there will I gather all my fruits and my goods. And I will say to my soul, Soul, thou hast much goods laid up for many years; take thine ease, eat, drink, and be merry. But God said unto him, Thou fool, this night they shall require thy soul of thee: then whose shall those things be, which thou hast prepared? So is he that layeth up treasure for himself, and is not rich toward God. The Lord had said that the life of a man is not lengthened by an abundance of possessions, and now He offers this parable in confirmation of this truth. See how He describes for us the insatiable thoughts of the foolish rich man. God did His part and showed His mercy; for all the ground of the rich man brought forth plentifully, not just one of his fields. But the rich man himself bore so little fruit from the mercy shown him that even before he had gathered the crops, he imagined them already locked up for himself. See also the pleasures of the rich man: What shall I do? Does not the pauper say the same thing as well, "What shall I do? I have nothing to eat or to put on." Think, if you will, about the words of the rich man. What shall I do, because I have no room where to gather my crops? At the very least, he could take a good rest. If both the pauper says, "What shall I do because I have not?" and the rich man says, "What shall I do because I have not?" then what do we gain by gathering more and more? We do not gain any rest, and it is clear from all the cares that come from our further efforts that we are piling up for ourselves only a great multitude of sins. Yet the foolish man says, I will pull down my barns, and build greater. And if your land yields even more bountifully in the future, will you pull these down and build again? But what need is there to pull down and build? You have available to you as storehouses the stomachs of the poor which can hold much, and are indestructible and imperishable. They are in fact heavenly and divine storehouses, for he who feeds the pauper, feeds God. See something else that is foolish: my fruits and my goods. The rich man did not consider that he had received these things from God. If he had, he would have treated these things as would a steward of God. But he imagined that these things were the fruits of his own labors, which is why he usurped them for himself, calling them my fruits and my goods. "I am the sole owner," he thinks, "and there is no one else entitled to a share. These things are not God's, but mine, and therefore I alone will enjoy them. I will not now take God in as a partner to enjoy my profit." Because he spoke foolishly, let us see what happened. Soul, thou hast much goods laid up for many years. He determines that he will have a long life, as if length of years was something else he could obtain by working his land. But a long life is not a crop you can grow, and it is not another of your belongings. "Eat, drink, and be merry. Three cheers for the good things of my soul!" But to eat and drink are the good things only of an irrational soul. Because this man has an irrational soul, it is fitting that he plans to reward himself with these things. But the good things of a rational soul are to understand, to reason, and to be glad in the law of God and in good thoughts. Do eating and drinking not suffice for you, 0 fool, but you must also order up for your soul that which accompanies these things, namely, shameful and base pleasure? Euphemistically did the Lord employ the words be merry, indicating by them the most wanton passions which are the consequence of too much food and drink. But God said unto him, Thou fool, this night they shall require thy soul of thee. The words God said unto him do not mean that God conversed with the rich man, although the parable puts it in this form. Instead, the thoughts that came into the mans mind are what God spoke. Thou fool. He calls him a fool because everything he wanted was foolish, as we have shown. And every man like him is foolish and acts in vain, for, as David says, In vain doth every man disquiet himself [Ps. 38:14]. Why? Because he stores up things without knowing for whom he gathers them. How can he not be called a fool who does not know that the length of a man's life rests with God alone and that no man can set the limits of his own life?

Notice also the words, they will require. Like some stern imperial officers demanding tribute, the fearsome angels will ask for your soul, and you will not want to give it because you love this life and claim the things of this life as your own. But they do not demand the soul of a righteous man, because he himself commits his soul into the hands of the God and Father of spirits, and he does so with joy and gladness, not in the least bit grieved that he is handing over his soul to God. For him the body is a light burden, easily shed. But the sinner has made his soul fleshy, something in substance like the body and like the earth, rendering it difficult to separate from the body. This is why the soul must be demanded of him, the same way that harsh tax collectors treat debtors who refuse to pay what is due. See that the Lord did not say, "I shall require thy soul of thee," but, they shall require. For the souls of the righteous are already in the hands of God. Truly it is at night when the soul of such a sinner is demanded of him. It is night for this sinner who is darkened by the love of wealth, and into whom the light of divine knowledge cannot penetrate, and death overtakes him. Thus he who lays up treasure for himself is called foolish: he never stops drawing up plans and dies in the midst of them. But if he had been laying up treasure for the poor and for God, it would not have been so. Let us strive, therefore, to be rich toward God, that is, to trust in God, to have Him as our wealth and the treasury of wealth, and not to speak of my goods but of "the good things of God." If they are God's, then let us not deprive God of His own goods. This is what it means to be rich toward God: to trust that even if I empty myself and give everything away, I will not lack the necessities. God is my treasury of good things, and I open and take from that treasury what I need.

H ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

H νηστεία των Χριστουγέννων

 

H δεύτερη πιο μακρά περίοδος νηστείας μετά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η νηστεία των Χριστουγέννων, γνωστή στη γλώσσα του ορθοδόξου λαού μας και ως σαραντα(η)μερο.

Περιλαμβάνει και αυτή σαράντα ημέρες, όμως δεν έχει την αυστηρότητα της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αρχίζει την 15η Νοεμβρίου και λήγει την 24η Δεκεμβρίου.
Η εορτή της κατα σάρκα γεννήσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη Δεσποτική εορτή του χριστιανικού εορτολογίου. Μέχρι τα μέσα του Δ' αιώνα η Εκκλησία της Ανατολής συνεόρταζε τη γέννηση και τη βάπτιση του Χριστού υπό το όνομα τα Επιφάνεια την ίδια ήμερα, στις 6 Ιανουαρίου. Τα Χριστούγεννα ως ξεχωριστή εορτή, εορταζομένη στις 25 Δεκεμβρίου εισήχθη στην Ανατολή από τη Δύση περί τα τέλη του Δ' αιώνα.

Ό άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος, που πρώτος ομιλεί για την εορτή των Χριστουγέννων, την ονομάζει«μητρόπολιν πασών των εορτών» και μας πληροφορεί περί το 386 ότι «ούπω δέκατον έστιν έτος, εξ ου δήλη και γνώριμος ημίν αύτη η ημέρα (της εορτής) γεγένηται».

Με τη διαίρεση της άλλοτε ενιαίας εορτής και την καθιέρωση των τριών ξεχωριστών εορτών, της Γεννήσεως την 25η Δεκεμβρίου, της Περιτομής την 1η και της Βαπτίσεως την 6η Ιανουαρίου, διαμορφώθηκε και το λεγόμενο Δωδεκαήμερον, δηλαδή το εόρτιο χρονικό διάστημα από τις 25 Δεκεμβρίου ως τις 6 Ιανουαρίου. Έτσι διασώθηκε κατά κάποιο τρόπο η αρχαία ενότητα των δύο μεγάλων εορτών της Γεννήσεως και της Βαπτίσεως του Κυρίου.

Ή μεγάλη σημασία που απέκτησε με την πάροδο του χρόνου στη συνείδηση της Εκκλησίας η νέα εορτή των Χριστουγέννων και η ευλάβεια των πιστών και ιδιαίτερα των μοναχών, απετέλεσαν τις προϋποθέσεις για την καθιέρωση και της προ των Χριστουγέννων νηστείας. Σ' αυτό ασφαλώς επέδρασε και η διαμορφωμένη ήδη τεσσαρακονθήμερη νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που προηγείτο του Πάσχα.

Όπως η εορτή έτσι και η νηστεία, ως προετοιμασία για την υποδοχή των γενεθλίων του Σωτήρος, εμφανίστηκε αρχικά στη Δύση, όπου η νηστεία αυτή ονομαζόταν Τεσσαρακοστή τον άγιου Μαρτίνου επειδή άρχιζε από την εορτή του άγιου τούτου της Δυτικής Εκκλησίας. Το ίδιο επανελήφθη και σ' εμάς, όπου πολλοί τη νηστεία των Χριστουγέννων ονομάζουν του άγιου Φιλίππου επειδή προφανώς αρχίζει την επομένη της μνήμης του Αποστόλου. Οι πρώτες ιστορικές μαρτυρίες, που έχουμε για τη νηστεία προ των Χριστουγέννων, ανάγονται για τη Δύση στον Ε' και για την Ανατολή στον ΣΤ' αιώνα. 'Από τούς ανατολικούς συγγραφείς σ' αυτήν αναφέρονται ό Αναστάσιος Σιναιτης, ό πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νικηφόρος ο Ομολογητής, ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, καθώς επίσης και ο πατριάρχης Αντιοχείας Θεόδωρος Βάλσαμων.

Ή νηστεία στην αρχή, καθώς φαίνεται, ήταν μικρής διάρκειας. Ό Θεόδωρος Βαλσαμων, που γράφει περί τον ΙΒ' αιώνα και κατά συνέπεια μας πληροφορεί για τα όσα ίσχυαν στην εποχή του , σαφώς την ονομάζει «επταήμερον». Όμως υπό την επίδραση της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής επεξετάθη και αυτή σε σαράντα ήμερες, χωρίς εν τούτοις να προσλάβει την αυστηρότητα της πρώτης.

Πως θα πρέπει να την νηστεύουμε

Καθ' όλη τη διάρκεια του σαρανταημέρου δεν καταλύουμε κρέας, γαλακτερά και αυγά. Αντίθετα, επιτρέπεται να καταλύουμε ψάρι όλες τις ήμερες πλην, φυσικά, της Τετάρτης και της Παρασκευής από την αρχή μέχρι και την 17η Δεκεμβρίου. Ψάρι καταλύουμε επίσης και κατά την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου, οποιαδήποτε ημέρα κι αν πέσει.

Από την 18η μέχρι και την 24η Δεκεμβρίου, παραμονή της εορτής, επιτρέπεται η κατάλυση οίνου και ελαίου μόνο εκτός, βέβαια, των ημερών Τετάρτης και Παρασκευής που θα παρεμβληθούν και κατά τις οποίες τηρούμε ανέλαιη νηστεία. Επίσης με ξηροφαγία θα πρέπει να νηστεύουμε την πρώτη ήμερα της νηστείας, 15η Νοεμβρίου, καθώς και την παραμονή της εορτής, έκτος βέβαια κι αν πέσουν Σάββατο η Κυριακή.

ΝΗΣΤΕΙΑ: ΑΠΟΧΗ ΑΠΟ ΠΑΣΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ

«Επίσης οφείλουμε να μην τηρούμε μόνο την τάξη της νηστείας που αφορά τις τροφές, αλλά να απέχουμε και από κάθε αμαρτία, έτσι ώστε, όπως νηστεύουμε ως προς την κοιλιά, να νηστεύουμε και ως προς τη γλώσσα, αποφεύγοντας την καταλαλιά, το ψέμα, την αργολογία, τη λοιδορία, την οργή και γενικά κάθε αμαρτία που διαπράττουμε μέσω της γλώσσας.

Επίσης χρειάζεται να νηστεύουμε ως προς τα μάτια. Να μη βλέπουμε μάταια πράγματα. Να μην αποκτούμε παρρησία διά μέσου των ματιών. Να μην περιεργαζόμαστε κάποιον με αναίδεια. Ακόμη θα πρέπει να εμποδίζουμε τα χέρια και τα πόδια από κάθε πονηρό πράγμα.

Με αυτό τον τρόπο νηστεύοντας μια νηστεία ευπρόσδεκτη στον Θεό, αποφεύγοντας κάθε είδους κακία που ενεργείται διά μέσου της καθεμιάς από τις αισθήσεις μας, θα πλησιάζουμε, όπως είπαμε, την άγια ήμερα της αναστάσεως αναγεννημένοι, καθαροί και άξιοι της μεταλήψεως των άγιων μυστηρίων».

*ΔΩΡΟΘΕΟΣ ΓΑΖΗΣ-Από το "Η νηστεία της Εκκλησίας", Αρχιμ. Συμεών Κούτσα Εκδ. Αποστολική Διακονία, σελ. 88-92

"Περί Ἐκκλησίας - Ἐκκλησία ὁ σκοπός τοῦ παντός καί τό νόημα τοῦ παντός"

 Ἁγίου Ἰουστίνου Πόποβιτς

 

Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὄχι ἀπλῶς σκοπός καί νόημα ὅλων τῶν ὄντων και ὅλων τῶν κτισμάτων, ἀπό τῶν ἀγγέλων ἕως τῶν ἀτόμων, ἀλλά εἶναι τό μοναδικόν παν-νόημα καί ὁ πανσκοπός των. Εἰς αὐτήν ὄντως ὁ Θεός μῆς ηὐλόγησεν «ἐν πάσῃ εὐλογία πνευματική» (Ἐφ. 1, 3), εἰς αὐτήν μᾶς ἔδωκεν ὅλα τά μέσα διά μίαν ἁγίαν καί ἄμωμον ζωήν (Ἐφ. 1,4), εἰς αὐτήν μᾶς υἱοθέτησε διά τοῦ μονογενοῦς Υἱοῦ Του (Ἐφ. 1, 5 - 8)· εἰς αὐτήν μᾶς ἀπεκάλυψε τό αἰώνιον μυστήριον τοῦ θελήματός Του (Ἐφ. 1,9), εἰς αὐτήν ἥνωσε τόν χρόνον μέ τήν αἰωνιότητα (Ἐφ. 1, 10) καί προσέφερε τήν δυνατότητα τῆς ἐν-χριστώσεως καί χριστοποιήσεως ὅλων τῶν ὄντων καί κτισμάτων, τήν δυνατότητα τῆς ἐν-πνευματώσεως καί πνευματοποιήσεως, τῆς ἐν-τριαδώσεως καί τριαδοποιήσεώς των (Ἐφ. 1,13-18). Δι' ὅλα αὐτά ἡ Ἐκκλησία ἀποτελεῖ τό μεγαλύτερον καί ἱερώτερον μυστήριον τοῦ Θεοῦ εἰς ὅλους τούς κόσμους.

Ἐκκλησία το παν-μυστήριον
Ἐν συγκρίσει πρός τά ἄλλα μυστήρια τοῦ Θεοῦ, αὐτή ἀποτελεῖ τόν Παν-μυστήριον. Ἕκαστον θεῖον μυστήριον ἐντός της εἶναι εὐαγγελισμός καί μακαριότης καί παράδεισος· διότι κάθε ἕνα ἀπ' αὐτά εἶναι πεπληρωμένον μέ τόν Γλυκύτατον Κύριον. Ὁ δέ Γλυκύτατος Κύριος; Μέ αὐτόν ὁ παράδεισος γίνεται παράδεισος καί ἡ μακαριότης μακαριότης· μέ αὐτόν καί διά αὐτοῦ ὁ Θεός εἶναι Θεός καί ὁ ἄνθρωπος ἄνθρωπος, μέ αὐτόν καί δι' αὐτοῦ ἡ Ἀλήθεια εἶναι Ἀλήθεια καί ἡ Δικαιοσύνη Δικαιοσύνη· ἐπίσης καί ἡ Ἀγάπη Ἀγάπη, καί ἡ Ἀγαθότης Ἀγαθότης, καί ἡ Ζωή Ζωή, καί ἡ Αἰωνιότης Αἰωνιότης.

Ἰδού ποῖον εἶναι τό κεντρικόν καί βασικόν εὐαγγέλιον, ἐκ τοῦ ὁποῖου πηγάζει ἀσίγητος παγχαρά δι' ὅλα τά ὄντα καί δι' ὅλους τούς κόσμους: ὁ Θεάνθρωπος καί ἐν Αὐτῷ ἡ Ἐκκλησία Του εἶναι τό πᾶν διά τά σύμπαντα. Καί πῶς νά μήν ὀνομάση κανείς πανευαγγέλιον τήν φανέρωσιν τῆς ἀληθείας τῆς ζωῆς κατά τήν ὁποίαν ὁ Θεάνθρωπος αὐτός εἶναι ἡ Κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας! Εἰς τήν πραγματικότητα «αὐτός ἐστι πρό πάντων καί τά πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκε» (Κολ. 1, 17). Διότι

Αὐτός εἶναι Θεός, Αὐτός Δημιουργός, Αὐτός Προνοητής, Αὐτός Σωτήρ, Αὐτός ἡ Ζωή τῆς ζωῆς, καί τό ὄν τοῦ ὄντος, καί ἡ ὕπαρξις τῆς ὑπάρξεως: «ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τά πάντα» (Κολ. 1,16).

Αὐτός εἶναι τό τέλος παντός τοῦ ὑπάρχοντος. Ὁλόκληρος ἡ κτίσις ἐδημιουργήθη ὡς Ἐκκλησία, καί ἀποτελεῖ τήν Ἐκκλησίαν, «καί αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλή τοῦ σώματος, τῆς Ἐκκλησίας» (Κολ. 1, 18). Πρόκειται περί ἐλλόγου (logosnoj)* παν-ενότητος τῆς κτίσεως καί περί ἐλλόγου παν-τελεολογίας τῆς κτίσεως.

Ἡ ἀμαρτία ἀπέκοψε ἕν μέρος τῆς κτίσεως ἀπ' αὐτήν τήν ἔλλογον πανενότητα καί παντελεολογίαν, καί ἐβύθισεν αὐτό εἰς ἄλογον ἀστοχίαν, δηλαδή εἰς τόν θάνατον, εἰς τήν κόλασιν, εἰς τά βάσανα. Ἕνεκα τούτου ὁ Θεός Λόγος εἰς τόν ἐπίγειον κόσμον μας ἔγινεν ἄνθρωπος καί ἐπραγματοποίησεν ὡς Θεάνθρωπος τήν σωτηρίαν τοῦ κόσμου ἀπό τήν ἁμαρτίαν.

Ὁ σκοπός τῆς Θεανθρωπίνης Του Οἰκονομίας τῆς σωτηρίας εἶναι νά καθαρίση τό πᾶν ἀπό τήν ἁμαρτίαν καί νά τό ἐπιστρέψῃ εἰς τήν ἔλλογον κατάστασίν του, νά ἀγιάσῃ τό πᾶν, νά τό ἐνσωματώσῃ εἰς τό θεανθρώπινον σῶμα Του, τήν Ἐκκλησίαν καί τοιουτοτρόπως νά ἀποκαταστήσῃ τήν ἔλλογον παν-ενότητα καί τήν ἔλλογον παν-τελεολογίαν.

Ἐκκλησία, παν-μυστήριον τοῦ ἀνθρώπου
Γενόμενος ἄνθρωπος, καί θεμελιώσας τήν Ἐκκλησίαν ἐφ' Ἑαυτοῦ, δι' Αὐτοῦ καί ἐν Αὐτῷ, ὁ Κύριος Ἰησοῦς, ὡς Θεάνθρωπος ἐμεγάλυνεν εἰς ἄμετρον βαθμόν τόν ἄνθρωπον, ὅπως κανείς ἄλλος πρίν ἤ μετά ἀπό Αὐτόν. Αὐτός ὄχι μόνον ἔσωσε τοόν ἄνθρωπον διά τοῦ θεανθρωπίνου ἔργου του ἀπό τήν ἁμαρτίαν, ἀπό τόν θάνατον καί τόν διάβολον, ἀλλά καί τόν ἀνύψωσε ὑπεράνω ὅλων τῶν ὄντων καί κτισμάτων.

Ὁ Θεός Λόγος δέν ἔγινε οὔτε Θεάγγελος οὔτε Θεοχερουβείμ οὔτε Θεοσεραφείμ, ἀλλα Θεάνθρωπος. Μέ αὐτό ἀνύψωσε τόν ἄνθρωπον ὑπεράνω ὅλων τῶν Ἀγγέλων καί Ἀρχαγγέλων, ὑπεράνω ὅλων τῶν ὑπερανθρωπίνων ὄντων. Πρός τούτοις, ὁ Κύριος, ὑπέταξεν εἰς αὐτόν τά πάντα διά τῆς Ἐκκλησίας: «πάντα ὑπέταξεν ὑπό τούς πόδας αὐτοῦ» (Ἐφ. 1, 22).

Ὁ ἄνθρωπος, διά τῆς Ἐκκλησίας, καί ἐν τῇ Ἐκκλησία ὡς Θεανθρωπίνῳ σώματι, αὐξάνει εἰς ὑπεραγγελικά, ὑπερχερουβικά ὕψη. Οὕτως, ὁ δρόμος τῆς ἀναβάσεῶς του καί τελειοποιήσεως εἶναι μακρύτερος ἀπό τόν ἀγγελικόν καί χερουβικόν καί σεραφικόν. Ἐνταῦθα ὄντως πρόκειται περί τοῦ μυστηρίου τῶν μυστηρίων.

Ἄς σιωπήσῃ λοιπόν κάθε γλώσσα διότι ὁμιλεῖ ἡ ἄρρητος καί ἀκόρεστος ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, ἡ ἀνείπωτος καί ἀκόρεστος Φιλανθρωπία τοῦ ὄντως μόνου Φιλάνθρωπου Κυρίου Ἰησοῦ! Ἐνταῦθα ἀρχίζουν «ὀπτασίαι καί ἀποκαλύψεις Κυρίου» (Β' Κορ. 12,1) αἱ ὁποῖαι δέν δύνανται νά ἐκφρασθοῦν μέ καμμίαν γλῶσσαν, ὄχι μόνον ἀνθρωπίνην, ἀλλ' οὔτε καί ἀγγελικήν.

Ἐνταῦθα τά πάντα εἶναι ὑπέρ ἔννοιαν καί ὑπέρ λόγον, ὑπέρ τήν φύσιν καί ὑπέρ τήν κτίσιν. Ὁ ποθῶν τό μυστήριον, ἐνταῦθα εὐρίσκει, τό παν-μυστήριον τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῷ παν-μυστηρίῳ τοῦ Θεανθρώπου, ὁ Ὁποῖος εἶναι ἡ Ἐκκλησία, ἀλλά καί τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας καί ἡ Κεφαλή της.

Μέ ὅλα αὐτά καί διά μέσου ὅλων αὐτῶν ὁ ἄνθρωπος «ἐκκλησιάζεται» καί γίνεται ἐκκλησία, ἀποκτᾶ τήν ἐν-χρίστωσιν καί χριστοποίησιν, τήν ἐν-τριάδωσιν καί τριαδοποίησιν, γίνεται Θεάνθρωπος καί σύσσωμος τοῦ θεανθρωπίνου σώματος τοῦ Χριστοῦ, τῆς Ἐκκλησίας (Ἐφ. 3, 6), αὐτοῦ τοῦ ἁγιωτάτου καί προσφιλεστάτου μυστηρίου τοῦ Θεοῦ, μυστηρίου τῶν μυστηρίων ἤ μάλλον παμμυστηρίου τῶν παμμυστηρίων.

 Πηγή: Αρχιμ. Ιουστίνου Πόποβιτς, "Η Ορθόδοξος Εκκλησίας και ο Οικουμενισμός", μετάφρ. Ιερομ. Αμφιλοχίου Ράντοβιτς και ιερομ. Αθανασίου Γιέβτιτς, Έκδ. Ορθόδοξος Κυψέλη, Θεσ/νίκη 1974. 

Reverence Toward God by St. Tikhon of Zadonsk

 St. Tikhon of Zadonsk

Do not worship God with material things and superficially, but with a good conscience, fear, love, obedience, thanksgiving, prayer and faith. For God is Spirit, nonmaterial, and is therefore worshipped in nothing else but in spirit and in truth (Jn. 4:24).

Mention the name of God with all reverence, fear and devotion, and that only when and where we ought to mention it, because the name of God is holy and aweful, and those that mention it without reverence sin grievously. Render, then, all reverence to the name of God as to God Himself. You mention the name of an earthly king with respect; that is as it should be. How much more should we mention the name of God the Heavenly King, which is revered, beloved and sweet to angels and to the souls of the saints, with extreme reverence.

The name of God is rightly mentioned in prayer, in glorification, in thanksgiving, in praise, and spiritual songs and in conversations and discourse befitting of Christians. That is when the conversation is about the Holy Word of God, about the Law and the Gospel, about the advent of Christ into the world, about His life on earth, His suffering and death which He endured for our sake, about death, about the Judgement of Christ, about eternal torment and everlasting life, and so on.

Do not mention it in other conversations without extreme need, and if there is need to mention it, mention it with all caution and due reverence.

Guard against mentioning the name of God in lies and jests, lest God's judgement come upon you at that moment. "For our God is a consuming fire" (Heb. 12:29).

Without living faith and the fear of God it is impossible to live in a godly way. Living faith is inspired in the human heart by contemplation of the word of God and by the Holy Spirit. For this reason we should read and heed the word of God and pray that God Himself ignite the lamp of faith in our heart. The fear of God arises most often from contemplation of the omnipresence of God and His omniscience. God is in essence everywhere present; and wherever we may be, He is with us; and whatever we may do, say, think, and undertake, we do, say, think, and undertake all before His holy eyes. And He knows our deeds far better than we do ourselves. Think about this, O Christian, and heed it, and with God's help the fear of God will be born in you. The fear of God will guard you and correct you everywhere and in all things, and will turn you away from every evil deed, and confirm you in every good deed. Thus day by day you will become better.

Keep God, then, before your spiritual eyes and you will have the fear of God, imitating the Psalmist, "I beheld the Lord ever before me"(Ps. 15:8). But what you ought to do will be made clear to you in subsequent points. Take heed, then, and endeavor to comply with it.

While standing in church attend diligently to the reading and singing. This gives birth to compunction, true prayer, heartfelt singing and thanksgiving. Avoid, then, standing bodily in church while wandering outside the church in mind, and standing bodily before God while wandering about in spirit in worldly affairs, lest that saying be applied to you, "his people draweth nigh unto Me with their mouth, and honoureth Me with their lips; but their heart is far from Me" (Mt. 15:8). While standing bodily in church, then, stand with heart and spirit as you stand before God. When you look upon the icons of the saints, call to mind that One is the Creator that created them and you, and that His purpose was the same for them as it is for you, that is, to save both them and you. They are glorified, and before you lies the same glory, only imitate their lives and you shall be saved.

Prayer consists not only in standing and bowing before God in body, and in reading written prayers, but even without that it is possible to pray in mind and spirit at all times and in everyplace. You can do it while walking, sitting, reclining, among people, and in solitude. Raise up your mind and heart to God, and so beg mercy and help from Him. For God is everywhere and in every place, and the doors to Him are always open, and it is easy to approach Him, not as with man. And we can approach Him with faith and with our prayer everywhere and at all times, and in every need and circumstance. We can say to Him mentally at any time, "Lord, have mercy, Lord help!" and so on.

The Law of God

Love the Word of God, that is the Scriptures, handed down to us by the prophets and apostles, as God Himself. For the word of God is the word of God's mouth. If you love God, then without fail you will love the word of God also. For the word of God is God's epistle or letter to us unworthy ones, and is His supreme gift to us for the sake of our salvation. If you love the Sender, then also love the letter which is sent from Him to you. For the word of God is given by God to me, to you, and to everyone, so that everyone who desires to be saved may receive salvation through it.

You love it when an earthly king writes you a letter, and you read it with love and joy. How much more must we read the letter of the Heavenly King with love and joy.

The word of God was not given to you so that it should lay written only on paper, but so that we may use it spiritually, that we may be enlightened and guided in the true way and salvation, that our morals may be corrected, and that we may live according to its rule in this world, and that we may please God. If you wish, therefore, to be a true Christian, then without fail you must take care to live by its rule. For the word of God is a heavenly seed. It must, then, yield fruit in us after its kind, that is a holy and heavenly life, otherwise it will accuse us on the day of the fearful Judgement of Christ. Live, therefore, as the word of God teaches, and then correct yourself. Do not pry idly into the mysteries.

Of the mystery of the All-Holy Trinity, the Most-Holy Eucharist, and other such things that are not revealed to us in the holy word of God, do not inquire idly, lest you fall into the snare of the devil and be tangled in it, and not be able to escape from thence, and so perish. For that which requires faith alone transcends our reasoning, and it is very dangerous to pry into these things. Keep yourself, then, from prying into things which are above you. Believe in all things as the Holy Scriptures teach, and as the Holy Church believes and establishes in accordance with it.

from: Journey to Heaven Counsels On the Particular Duties of Every Christian Our Father Among the Saints, Tikhon of Zadonsk, Bishop of Voronezh and Elets Jordanville, NY: Holy Trinity Monastery, 2004.

Γέροντας Εφραίμ Αριζόνας: «Οι πειρασμοί είναι πάντα οι ίδιοι, διότι τα δαιμόνια παραμένουν πάντα τα ίδια».

 Γέροντας Εφραίμ Αριζόνας

Κάθε άνθρωπος, κάθε χριστιανός ορθόδοξος, προσέρχεται στον Θεό και Τον πλησιάζει, αφού πρώτα δοκιμασθεί δια «πυρός και ύδατος». Εάν δεν περάση ο χριστιανός από καμίνι, στην αναψυχή δεν έρχεται. 

Γι’ αυτό και ο καλός Θεός, ο οποίος «ετάζει καρδίας και νεφρούς» γνωρίζει πολύ καλά τι κρύβει ο καθένας μας μέσα στο βάθος της καρδιάς του από πλευράς εμπαθείας, από πλευράς χαρισμάτων και προθέσεων και ανάλογα επεμβαίνει, συνήθως με πικρά φάρμακα.  Πολλές φορές και με σταύρωση πραγματική, προκειμένου να μας ανορθώση ψυχικά, να μας κάνει ψυχικά υγιείς…

Ξεσηκώνει ο Θεός έναν πόλεμο και δη σε μας τους μοναχούς. Επιτρέπει στον δαίμονα και μας βάζει σε μάχη, αλλά δεν μας αφήνει χωρίς Χάρη. Συγχρόνως έρχεται και συμπαραστέκεται αοράτως και δυναμώνει την ψυχή,φωτίζει τον άνθρωπο, του διδάσκει τον πόλεμο κι έτσι δίνει τη μάχη. Εκεί ή θα στεφανωθεί ή θα ηττηθεί…

Ό υπ” αριθμόν «ένα» πόλεμος είναι ό σαρκικός. Αρχίζει από την νεότητα. Επιτρέπει στον δαίμονα της πορνείας, να πολεμήσει τον άνθρωπο με πόλεμο, που ενδεχομένως έξω στον κόσμο του ήταν άγνωστος, δηλαδή μπορεί έξω να ήταν ή ζωή του καθαρή, να μην έμπλεξε με την αμαρτία και να ήταν σε ομαλή κατάσταση. Ήξερε ό Θεός ότι έξω στον κόσμο, εάν επέτρεπε στον δαίμονα αυτόν να τον πειράξει, δεν επρόκειτο να τα βγάλει πέρα ό άνθρωπος. Τον φωτίζει, του δίνει την προκαταρκτική χάρι, του δίνει τον ενθουσιασμό, του δίνει την θέληση, την δύναμη, αποτάσσεται τον κόσμο και έρχεται εδώ.

Μπαίνει στο πεδίον της μάχης και κατόπιν εξαπολύει τον δαίμονα της πορνείας. Του λέει: «Πολέμησε τώρα». Και έρχεται ό μοναχός και λέει: «Πώς εγώ δεν είχα αυτόν τον πόλεμο; Πώς θα απαλλαγώ τώρα;». 

Ή του δίνει άλλου είδους πόλεμο και νοιώθει ότι έγινε χειρότερος εδώ, που είναι στο Μοναστήρι, ενώ στον κόσμο δεν είχε πόλεμο, δεν είχε τόσους πειρασμούς. Του λέει ό λογισμός ότι ήταν καλύτερα εκεί παρά εδώ. Κι όμως δεν είναι έτσι. Εδώ εξαπέλυσε τον δαίμονα, εδώ τον άφησε ελεύθερο να σε πολεμήσει. Γιατί; Για να ανάδειξη μάρτυρα, αγωνιστή και δικαιωματικά να πάρεις το στεφάνι.

Γι” αυτό λέγεται ότι, αν ήξεραν οί άνθρωποι ότι ο μοναχός έχει πολλούς πειρασμούς, δεν θα γινόντουσαν μοναχοί. Άλλα και τανάπαλιν, εάν ήξεραν την δόξα των μοναχών στον άλλο κόσμο, όλοι τους θα γινόντουσαν μοναχοί.

Κατά τον Άγιο Ισαάκ τον Σύρο ό Θεός δεν θέλει για την άλλη ζωή «βόδια», άμυαλους, απείραχτους, άσοφους, αλλά σοφούς όχι σοφούς κατά την κοσμική έννοια, αλλά σοφούς στον πόλεμο κατά του δαίμονος, κατά του κόσμου και κατά του εαυτού τους. Ό άνθρωπος πρέπει να γίνει αγωνιστής και πάνω σ” αυτόν τον πόλεμο τον περίπλοκο γίνεται σοφός και πτυχιούχος πλέον της κατά Θεόν σοφίας, διότι μαθαίνει την τέχνη των τεχνών και την επιστήμη των επιστημών. Έτσι ανεβαίνει και γίνεται κληρονόμος. Ποίας βασιλείας; Όχι επιγείου, όχι φθειρόμενης αλλά της αιωνίου άφθαρτου Βασιλείας.

Εμείς οί σημερινοί άνθρωποι έχουμε τους ίδιους πολέμους, γιατί είναι ίδια τα δαιμόνια, δεν έχουν αλλάξει. Έρχονται, λοιπόν, και μας πολεμούν, όπως τους πατέρες τους παλαιούς. Μα εκείνοι ήταν λεβέντες, γιατί νικούσαν και γινόντουσαν μεγάλοι. Εμείς την πατάμε. Μας φέρνουν λογισμούς π.χ. εναντίον του αδελφού μας και δεν τους πολεμούμε καθόμαστε και τους δεχόμαστε. Γιατί μου είπε ένα λόγο, γιατί με στραβοκοίταξε, γιατί δεν με εξυπηρέτησε πλέκουμε και πλέκουμε λογισμούς και λογισμούς. Και μετά τι γίνεται; Πάμε από το κακό στο χειρότερο. Χάνουμε και τον καιρό μας κι ό διάβολος που είναι πάρα πολύ τεχνίτης, χαίρεται. «Ας τον, λέει, τον χαζεύω τώρα». Ό χρόνος περνάει και το κάθε τι άσχημο στεριώνει μέσα μας. Θα μεγαλώσει, θα μεγαλώσει και από μυρμηγκάκι θα γίνει λιονταράκι! Μετά θα γίνει λέοντας μεγάλος και όταν αντιληφθούμε, ότι πια μας έφερε βόλτα και μας έχει τυλίξει για τα καλά, θα σηκώσουμε το ανάστημα, δήθεν για να αντικρούσουμε, αλλά θα συναντήσουμε ισχύ λέοντος.

Και λέγει ό Όσιος Έφραίμ: «Με λέοντα καταπιάστηκες να πολεμήσεις; Πρόσεξε να μη σου σύντριψη τα κόκαλα!».

Λέγει ό Αββάς Δωρόθεος: «Και τι είναι ένας λόγος, που θα πω ή μία σκέψη να την σκεφθώ; Ναι, αλλά ή μία σκέψης θα φέρει την άλλη και ό ένας λογισμός τον άλλο ή μία υποχώρησης την άλλη κι έτσι ,σιγά σιγά γίνεται ό άνθρωπος εμπαθής».

από το βιβλίο: Η τέχνη της Σωτηρίας
εκδ. Ιεράς Μονής Φιλοθέου 

Πηγή: agios-dimitrios.blogspot.gr

St. Ambrose Elder of Optina-On Relations with One’s Neighbors

1. The Lord nowhere wishes to compel man against his will, but everywhere makes use of our good will; it is through their own will that people are either good or evil. Therefore it is in vain that we accuse those living with us and surrounding us of hindering and impeding, as it were, our salvation or our spiritual perfection.

2. We receive profit from people only when we do not condemn them.

3. You complain about people’s unfairness in relation to you. But if you are striving to reign with Christ the Lord, then have a look at Him, how He acted towards the enemies surrounding Him who were demanding His death. It appears that He never complained about how His enemies behaved unfairly towards Him but, in all the horrible afflictions brought upon Him by His enemies, He saw only the will of His Heavenly Father.

4. You are upset that everyone is trying to humiliate you. If they are trying to humiliate you, that means they want to humble you; and you yourself are asking God for humility. Then why, after all this, do you let people upset?

5. Instruction and edification for one’s own life should be taken more from the example of Christ the Savior than from the example of people, in whom it is not possible to find full perfection, due to human weakness. Therefore we should not be upset, under a seemingly good pretext, when certain people do not give us the edifying example that we would have liked. 

6. The Lord has the power to protect and defend those forcing themselves to live according to His holy commandments, if only they are not being careless in striving for mutual peace. Then the fruit of righteousness is sown in peace, and joy in life is found in mutual harmony, and every good success is achieved through peace according to God. 

7. Seeing someone’s unfair action, rather than become irritated out of resentment, you must use wisdom to attain your purpose – if not in everything, then at least in that which is most important, or in whatever is possible.

8. Denunciations should take the middle way: one should neither wholly trust them nor entirely reject them, but await how the matter turns out. 

9. We should not think that we can make somebody happy or successful. This belongs only to God and a person’s own will, if he abides prudently before his Creator.

10. Just as one pot bumps up against another pot, how much more does it happen that people living together bump up against one another. This comes about especially when people have different viewpoints about things: one thinks about one thing one way, while another thinks another way; one is convinced in his own ideas, which seem solid and fundamental to him, while another believes in his own understandings.  

11. People look at the visible, but the Lord sees the inner arrangement of man and the actions of his conscience, both in relation to others and in relation to himself. When we cannot bring benefit to others for some reason, then let us at least work for our own spiritual benefit.  

12. Although it is difficult and very insulting to suffer unfair opposition from people who should be defending the truth – not little people, but great and elevated ones – we will take comfort in the unprejudiced judgment of the One Judge of the living and the dead.

13. He who gives way receives three ounces and a half , but he who insists on his rights receives only one ounce, and sometimes not even one, when he gets upset and upsets another.

14. In the spiritual life it is an altogether good thing to explain oneself punctually and prudently, and to ask forgiveness punctually, so as to bring peace to one’s soul and give occasion for others to do the same.

15. Each of us ought to work more on himself, on his own soul, and for his own spiritual benefit, because, according to the words of the Apostle, each of us will give account of ourselves to God. We are confused by the fact that we are more inclined to chastise others, striving not only to convince but also to dissuade, and to make a demonstration by many different arguments. 

16. When we are reproached and blamed for that of which we are entirely innocent, then we must turn our thoughts to those occasions when we were guilty before God or before people, and for the attainment of forgiveness of our sins we must forgive the unfairness and offences inflicted on us by our neighbors. 

17. I will say this briefly. Contrive to acquire life and avoid death, living with those with whom one is living, and trying to have that which the Apostle commands: i.e., goodness, mercy, compassion, and love, which is the fulfillment of the law. How? Listen to the same Apostle: Bear ye one another’s burdens, and so fulfil the law of Christ (Galatians 6:2).  

Translated from Optinskii Tsvetnik: Izrecheniia prepodobnykh starttsev Optinskikh (Moscow: St. Tikhon’s Orthodox University, 2008), 221-228.

Σαν το κεράκι...

Στον άγιο Σεραφείμ άρεσε να παρομοιάζη την ανθρώπινη ζωή με ένα κερί. Ένα πλήθος από κεριά έκαιγαν μέσα στο κελλί του μπροστά στις εικόνες. Όσο περισσότεροι έρχονταν- και οι επισκέπτες όλο και αυξάνονταν χρόνο με τον χρόνο-τόσο περισσότερα κεριά του έφερναν.

Η ζωή μας έλεγε ο στάρετς, μπορεί να συγκριθή με μια λαμπάδα καμωμένη από κερί με φυτίλι, που καίει με μια φλόγα που εμείς ανάψαμε.

Το κερί είναι η πίστη μας, το φυτίλι η ελπίδα μας, και η φλόγα η αγάπη που ενώνει την πίστη μαζί με την αγάπη, όπως το κερί και το φυτίλι καίνε μαζί με αποτέλεσμα τη φωτιά.

Ένα κερί κακής ποιότητας βγάζει όταν το ανάβης και όταν το σβήνης μια άσχημη μυρωδιά. Όμοια είναι και η ζωή ενός αμαρτωλού.

Κοιτώντας ένα κερί-κυρίως μέσα στην εκκλησία- σκεπτόμαστε πάντα την αρχή, το ξετύλιγμα της ζωής μας και το τέλος της: όπως λειώνει ένα αναμμένο μπροστά στο πρόσωπο του Θεού, έτσι και κάθε στιγμή, λιγοστεύει η ζωή μας πλησιάζοντας προς το τέρμα της.

Αυτή η σκέψη θα μάς βοηθήση να μη διασπώμεθα στην εκκλησία, να προσευχόμαστε με περισσότερη θέρμη και να κάνουμε το παν για να μοιάσει η ζωή μας με μια λαμπάδα από αγνό κερί, που καίγεται και σβήνει χωρίς άσχημη μυρωδιά.

πηγή: από τον βίο του αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ, της Ελένης Γκοραϊνωφ, εκδ. Τήνος σελ.118)