Οργίζεται ο Θεός;

Διαβάζοντας την Αγία Γραφή θα δούμε ότι συχνά γίνεται λόγος για την «οργή του Θεού». Παλαιότερα η έκφραση αυτή ερμηνευόταν κατά γράμμα. Αυτή η ερμηνεία δεν ανταποκρίνεται στο πνεύμα της Αγίας Γραφής. Η έννοια όμως που έδωσε στη φράση αυτή η χριστιανική και ειδικότερα η ορθόδοξη θεολογία, είναι τελείως διαφορετική από εκείνη που είχε στην προχριστιανική και ιουδαϊκή θρησκευτικότητα. Οι βασικές θέσεις της ορθόδοξης ερμηνευτικής παράδοσης στο θέμα της «οργής του Θεού» είναι περίπου οι έξης:

α) Ο Θεός είναι αναλλοίωτος και αμετάβλητος: Στον Θεό δεν υπάρχουν διακυμάνσεις και μεταβολές, αλλοιώσεις ψυχικές, διανοητικές και συναισθηματικές. Οι διακυμάνσεις αυτές χαρακτηρίζουν τήν μεταπτωτική σύνθεση και αλλοιωμένη ανθρώπινη φύση. Η φύση και η ουσία του Θεού είναι απλή και δεν υπάρχουν σ’ Αυτόν αντιθετικές λειτουργίες που να προκαλούν διακυμάνσεις και διαταραχές στη θεϊκή Ύπαρξη. Η φύση του Θεού είναι μονίμως αγαθή και καλή και σε καμιά περίπτωση δεν αλλοιώνεται, δεν σκιάζεται από αρνητικές καταστάσεις μίσους, κακίας, φθόνου, εκδίκησης, οργής κλπ., όπως συμβαίνει στον άνθρωπο. Λέγει ο Μ. Αντώνιος: «Ο Θεός είναι αγαθός και απαθής και αμετάβλητος».

β) Ο άνθρωπος που απομακρύνεται από τον Θεό αυτοτιμωρείται: Οι δοκιμασίες του ανθρώπου, το φυσικό και ηθικό κακό δεν οφείλονται σε μια άμεση εχθρική και καταστρεπτική ενέργεια του Θεού, αλλά είναι συνέπειες της αποστασίας και της απομάκρυνσης του ανθρώπου από τον Θεό. Αίτιος επομένως του κακού δεν είναι ο Θεός, αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος. Όταν ο άνθρωπος παραμένει στο φως του ήλιου, φωτίζεται, θερμαίνεται και νιώθει ευχάριστα. Όσο όμως απομακρύνεται από τον ήλιο, τόσο και πιο πολύ στερείται το φως, μπαίνει πρώτα στο ημίφως και στη συνέχεια στη σκιά και το σκοτάδι και αρχίζει έτσι να υφίσταται τις φοβερές συνέπειες της έλλειψης του ήλιου (κρύο, ρίγος κ.λπ.). Όπως π.χ. οι αστροναύτες. Όσο απομακρύνονται από τον πλανήτη μας, τόσο στερούνται το οξυγόνο και το φως. Χωρίς τα διαστημικά σκάφη και χωρίς τις διαστημικές στολές, δεν θα μπορούσαν να ζήσουν στο διάστημα ούτε μια στιγμή…

Ο Θεός ως αμετάβλητος ούτε χαίρεται ούτε λυπάται. Η λύπη και η χαρά φανερώνει μεταβολή. Ο Θεός ως αγαθός δεν βλάπτει ποτέ κανένα αλλά πάντοτε μόνον ωφελεί παραμένοντας πάντοτε απαθής. Εμείς εφόσον παραμένουμε αγαθοί, μοιάζουμε με το Θεό και ενωνόμαστε μαζί του· όταν όμως γινόμαστε κακοί, χωριζόμαστε από τον Θεό..

γ) Η παιδαγωγική ενέργεια του Θεού: Ο Μ. Βασίλειος, ειδικότερα, διδάσκει ότι οι έννοιες «οργή» και «θυμός» του Θεού αναφέρονται στην παιδαγωγική ενέργεια του Θεού: «Θυμώνει ο Θεός με σκοπό να ευεργετήσει τους αμαρτωλούς. Δεν τιμωρεί για να καταστρέψει, αλλά για να οδηγήσει σε μετάνοια και επανόρθωση. Η θεϊκή φωτιά καθαρίζει τη φωτιά της αμαρτίας που μας σπρώχνει σε ανόητες και βλαβερές επιθυμίες. Λόγω δε των ιατρικών του γνώσεων, ο Μέγας αυτός πατέρας της Εκκλησίας παρομοιάζει το «θυμό» με τη διάγνωση του γιατρού και την «οργή» με τη χειρουργική επέμβαση.

Όλα αυτά φανερώνουν ένα πράγμα: ότι ο Θεός είναι η φυσική ατμόσφαιρα ζωής για τον άνθρωπο. Όταν ο άνθρωπος ζει στην ατμόσφαιρα του Θεού, δεν έχει κανένα σχεδόν πρόβλημα. Όταν όμως ο άνθρωπος εγκαταλείπει την ατμόσφαιρα του Θεού και εισέρχεται σε άλλες «ατμόσφαιρες», τότε αρχίζει να αντιμετωπίζει μεγάλα προβλήματα. Η «οργή του Θεού» επομένως είναι η έλλειψη και η απουσία του Θεού που θεληματικά και ελεύθερα επιλέγει ο άνθρωπος για τη ζωή του. Το ότι όμως δεν μπορούμε να ζήσουμε σε άλλη ατμόσφαιρα παρά μόνο σ’ αυτή του Θεού, μήπως είναι ένα φιλάνθρωπο μέτρο του Δημιουργού για να μη μας χάσει ποτέ; Μήπως τελικά είμαστε αιχμάλωτοι της αιώνιας αγάπης του Θεού;

 (Από το βιβλίο: Επισκόπου Αχελώου Ευθυμίου, Η Αγάπη)

 Επεξεργασία: Α. Χριστοδούλου

Πηγή:vatopaidifriend

St. Gregory the Theologian-On the Revelation of the Holy Spirit

St. Gregory the Theologian ca. 329-389

 

The Old Testament proclaimed the Father openly, and the Son more obscurely. The New manifested the Son, and suggested the Deity of the Spirit. Now the Spirit Himself dwells among us, and supplies us with a clearer demonstration of Himself. For it was not safe, when the Godhead of the Father was not yet acknowledged, plainly to proclaim the Son; nor when that of the Son was not yet received to burden us further (if I may use so bold an expression) with the Holy Ghost; lest perhaps people might, like men loaded with food beyond their strength, and presenting eyes as yet too weak to bear it to the sun’s light, risk the loss even of that which was within the reach of their powers; but that by gradual additions, and, as David says, Goings up, and advances and progress from glory to glory, the Light of the Trinity might shine upon the more illuminated. For this reason it was, I think, that He gradually came to dwell in the Disciples, measuring Himself out to them according to their capacity to receive Him, at the beginning of the Gospel, after the Passion, after the Ascension, making perfect their powers, being breathed upon them, and appearing in fiery tongues. And indeed it is little by little that He is declared by Jesus, as you will learn for yourself if you will read more carefully. I will ask the Father, He says, and He will send you another Comforter, even the spirit of Truth. This He said that He might not seem to be a rival God, or to make His discourses to them by another authority. Again, He shall send Him, but it is in My Name. He leaves out the I will ask, but He keeps the Shall send, then again, I will send,—His own dignity. Then shall come, the authority of the Spirit.

You see lights breaking upon us, gradually; and the order of Theology, which it is better for us to keep, neither proclaiming things too suddenly, nor yet keeping them hidden to the end. For the former course would be unscientific, the latter atheistical; and the former would be calculated to startle outsiders, the latter to alienate our own people. I will add another point to what I have said; one which may readily have come into the mind of some others, but which I think a fruit of my own thought. Our Saviour had some things which, He said, could not be borne at that time by His disciples (though they were filled with many teachings), perhaps for the reasons I have mentioned; and therefore they were hidden. And again He said that all things should be taught us by the Spirit when He should come to dwell amongst us. Of these things one, I take it, was the Deity of the Spirit Himself, made clear later on when such knowledge should be seasonable and capable of being received after our Saviour’s restoration, when it would no longer be received with incredulity because of its marvelous character. For what greater thing than this did either He promise, or the Spirit teach. If indeed anything is to be considered great and worthy of the Majesty of God, which was either promised or taught.

This, then, is my position with regard to these things, and I hope it may be always my position, and that of whosoever is dear to me; to worship God the Father, God the Son, and God the Holy Ghost, Three Persons, One Godhead, undivided in honour and glory and substance and kingdom, as one of our own inspired philosophers not long departed showed. Let him not see the rising of the Morning Star, as Scripture says, nor the glory of its brightness, who is otherwise minded, or who follows the temper of the times, at one time being of one mind and of another at another time, and thinking unsoundly in the highest matters. For if He is not to be worshipped, how can He deify me by Baptism? But if He is to be worshipped, surely He is an Object of adoration, and if an Object of adoration He must be God; the one is linked to the other, a truly golden and saving chain. And indeed from the Spirit comes our New Birth, and from the New Birth our new creation, and from the new creation our deeper knowledge of the dignity of Him from Whom it is derived. This, then, is what may be said by one who admits the silence of Scripture. 

 (Oration 31: Fifth Theological Oration 26-29)

Elder Ephraim Of Arizona-On Forcefulness, Courage, and Self-Denial.

Chapter Eight.

13. Constant forcefulness is necessary for us not to remain outside the bridal chamber of Christ, as did the foolish virgins. Rather, our spiritual forcefulness should continuously light our lamps, so that we can see Christ entering His bridal chamber and enter together with Him into the eternal wedding of the Lamb! Courage, my child; keep your chin up when you face the enemy, for we are soldiers of the great King, Who triumphed at the battlefront on Golgotha. If we are ever defeated, let us rise once again, and after we have bandaged our wounds, let us take up our weapons again with bravery and a firm heart. Since we have this kind of victorious Commander-in-Chief, we, too, shall be victorious with the power of our Christ, as long as a spirit of humble-mindedness dwells in our souls.


14. Do not lose your courage, my child, no matter how much the tempestuous sea of various passions might rage at times. You should reflect that all these things—and even many more things—are incapable of preventing us from receiving the grace and love of God. If our longing for Christ grows, my child, all the obstacles will become very small and easy to pass. But when we have no love nor any longing for our Christ, they become difficult to bear, and they water our days with burning tears. Yes, my child, let us keep calling upon Jesus until His flame ignites within us, and then all the weeds will become ashes. Always remember that we have to take up our cross every day, which means afflictions, labor, temptations, and every diabolical influence. Which saint has ever walked the dark paths of this world without afflictions and perils? And if we have been called to walk the same path, why do we find it strange to face afflictions? Since we have chosen to fight the devil, why are we surprised to encounter difficulties? Let us have the lamp of our eagerness lit, and let us await with patience and vigilance the coming of the Lord Jesus.

15. We should not postpone correcting ourselves, lest death finds us. Then we shall weep and lament inconsolably—and I, first of all—without a single ray of hope that the tribulations will change. Compel yourselves. Behold, Great Lent has come. However, it is not the fasting of the body as much as the fasting of the tongue, of the mind, of the heart, and of the senses that should preoccupy us especially now during Great Lent. Let us purify ourselves with this kind of fasting internally, where spiritual snakes are lurking that poison the life of our soul and deaden our spiritual strength, leaving it unable to correct and transfigure our soul. Now, during Lent, compel yourselves even more. Become stubborn in your resolve; this stubbornness is holy and not egotistical. You will see how much you will profit spiritually. Merely for the promise that the passions will be suppressed and that we will avoid certain sins corresponding to our efforts, we have good reason to become stubborn with the devil, who continually throws us into the same old sins.

16. Struggle, my child; isn’t the present life a time for struggling? Isn’t the life of every earthly man but a dream? Raise the noetic eyes of your soul and behold heavenly hosts of angels and archangels. Lift up the eyes of your mind higher and behold the blissful place of Lucifer, who was once a rising star, now empty. Oh, what a great destination! What a supremely holy calling! There, by the throne of God, souls will see the divine beauty of Christ and will be led up from knowledge to knowledge and from theoria to theoria with a superabundance of riches of divine grace! But in order to obtain these heavenly blessings, we must display bravery and mettle, and must engage in battles without turning our backs in defeat, keeping before us Jesus, Who said to us: “be of good cheer; I have overcome the world” (Jn. 16:33 ), and “The ruler of this world will be cast out” (Jn. 12:31 ). So, trusting in the invincible power of the crucified Christ, let us dedicate ourselves with simplicity to the struggle of the monastic life, and let us keep smothering the immaculate feet of our Savior with kisses, shedding tears of gratitude and joy. Who, then, shall separate us from the love of Christ? Shall tribulation, or distress, or persecution, or nakedness, etc.? (cf. Rom. 8:35 ). “I count all things as rubbish, that I may gain Christ” (Phil. 3:8 ), cried out the mouth of Paul. Aren’t we obliged to imitate Paul and attain the same grace and love towards Christ that he had? Yes, but do we struggle as he did? Have we—have I –also gone through everything that he went through for his beloved Christ? No. This is why I am bare—or rather dressed in rags and covered with shame, and I am deluded, thinking that I am wearing a glorious diadem. Woe to me, woe to me the wretch! Who shall illuminate my darkness, so that I may see my wretchedness?



17. Force yourselves in your spiritual duties, for forcefulness in spiritual things is like a solid wall that does not let the river run into the garden and destroy what the gardener has labored to grow. But if we are negligent, the river comes in and destroys everything! The Lord speaks to us about this in the Holy Gospel: “While the men slept, his enemy came and sowed tares among the wheat” (Mt. 13:25 ). The more we compel ourselves, the more we shall gain. The more one works, the more he is paid. The life of a monk is a daily cross, a holy Golgotha, where Jesus is calling all of us who love Him to be crucified with Him, and then the soul will resurrect.

18. Do not remain sluggish; just compel yourselves, so that you will not be condemned as hearers and not doers of the law. For you seek divine words, and seeking presupposes a commitment to apply the advice; so compel yourselves. Struggle, my children. Together with our Christ we shall endure everything. The world will hate us, primarily because it hates our Jesus—our love and adoration! Love Christ; breathe Christ; make Jesus dwell within your soul. Fear no one, for we belong to God; the King of kings has us as his royal servants; no evil will touch us, for we serve Christ—to Him are all things subjugated!

19. Μy children, be brave in the fight. Our Christ is invisibly present, waiting to see your victory, in order to give you the unfading crown of eternal glory! Whoever loves God sacrifices everything, solely to please God. Spare nothing, for before the love of God, everything is rubbish. The demons are troubled when they see us preparing for battle; the angels, though, rush to drive away every obstacle preventing victory. So let us ally ourselves with the angels of God, so that we may bear witness that “Jesus Christ is the same yesterday, today, and forever” (Heb. 13:8 ).


20. (To an Abbess )Struggle, for the duty of shepherds is to sacrifice themselves for the sheep they have undertaken to shepherd. Thrice-blessed are the shepherds who will guide their rational sheep well, for great eternal riches await them in heaven. Endure everything, my child, for the devil will strike in many ways to break down the wall of our patience; he will thus make a double profit: our own defeat as well as that of the sisters.

21. I pray that the grace of God will overshadow you and give you sufficient strength to confront our wicked ego, the dreadful root of all the evil activities of polymorphous evil. Do not be afraid of the devil’s pressure, my child. The power of our God is so mighty that it helps unreservedly those who want to fight using it. The devil’s power is not trivial, but God miraculously protects us wretches. Have courage in the struggle, my child; study the law of God; say the sanctifying and salvific Jesus prayer, and hurl yourself into the fire of the battle. God will reward this struggle of yours with alleviation—as has already happened countless times—with high hopes for an eternal, bright future. Do not lose heart when facing any diabolical passion, no matter how gigantic it may look, for wherever God intervenes, the devil’s opposition is overcome.


22. My blessed child, do not be afraid in the struggle. Nourish your soul with courage and hope. Disregard the adversities that come from the demons. See to it that every fight is crowned with success. In God’s eyes nothing is in vain—even the slightest forcefulness is good. Do not lose your nerve at all; fight valiantly; coerce yourself, press yourself, for it is by pressing grapes that sweet wine is made, which gladdens the heart. Courage, my child; we shall prevail with God’s help.

23. Bolster your courage for a new struggle, and thus you will repel every thought of cowardice and discouragement. We must continually revive our strength and regroup our front of resistance, as the devil also does. Do not let an incidental fall—or even continual falls—drive you to despair. Our objective is not to turn our backs to the enemy in despair, so that he cannot boast before God and so that we do not sadden Him. Courage and bravery are appropriate for strugglers when they are struggling not for ephemeral crowns that fade, but for everlasting ones that are incorruptible! So blessed are all who will have their lamps lit with oil in them. With joy and exultation they will enter along with Christ into the eternal wedding, full of spiritual delight.

24. The Christian struggle is glorious, for the prize is not something ephemeral, but it is eternal glory up in heaven! Blessed is he who is wise in God, for no account will be demanded from him, and he will not find himself in a difficult position when God calls him to give an account for his time on earth. We waste time with no regret. When we leave this world, we shall realize the damage we have suffered by letting time escape from us. The days are passing with no reckoning. Realizing this saves us, even if it is only during the final days of our life.

Taken From: "Counsels From the Holy Mountain" by Elder Ephraim Of Arizona+Philotheou(Mount Athos)

Άγ.Γρηγόριος Παλαμάς:Ο δεκάλογος του χριστιανικού νόμου.

 

1. Κύριος ο Θεός ημών, Κύριος εις έστιν.

 

Ο Κύριος, ο Θεός σου, είναι ένας Κύριος (Δευτ. 6:4), που αναγνωρίζεται ως Πατέρας, Υιός και Άγιο Πνεύμα. Ο Πατέρας είναι αγέννητος. Ο Υιός έχει γεννηθεί από τον Πατέρα ανάρχως, αχρόνως και απαθώς, ως Λόγος, και έχει ονομαστεί Χριστός, επειδή έχρισε από τον εαυτό Του την ανθρώπινη φύση που πήρε από μας. Το Άγιο Πνεύμα προέρχεται από τον Πατέρα, όχι όμως με γέννηση, αλλά με εκπόρευση. Αυτός είναι ο μόνος Θεός, Αυτός είναι ο αληθινός Θεός, ο ένας Κύριος σε τρεις υποστάσεις, που δεν διαιρείται ως προς τη φύση, τη βουλή, τη δόξα, τη δύναμη, την ενέργεια και όλα τα γνωρίσματα της θεότητος.

  Αυτόν, τον ένα Τριαδικό Θεό, μόνο θ’ αγαπήσεις και Αυτόν μόνο θα λατρέψεις μ’ όλη τη διάνοια σου και μ’ όλη την καρδιά σου και μ’ όλη τη δύναμή σου. Και θα είναι τα λόγια Του και τα προστάγματά Του μέσα στην καρδιά σου, για να τα πράττεις και να τα μελετάς και να τα λες όταν κάθεσαι, όταν βαδίζεις, όταν βρίσκεσαι στο κρεβάτι, όταν σηκώνεσαι. Να θυμάσαι αδιάκοπα τον Κύριο, το Θεό σου. Αυτόν μονάχα να φοβάσαι. Μήτε Εκείνον μήτε τις εντολές Του να λησμονήσεις. Έτσι θα σου δώσει δύναμη να κάνεις το θέλημά Του. Γιατί δεν ζητάει από σένα τίποτ’ άλλο, παρά να Του είσαι αφοσιωμένος και να Τον αγαπάς και να βαδίζεις στους δρόμους όλων των εντολών Του. Αυτός είναι το καύχημά σου και Αυτός ο Θεός σου. Μαθαίνοντας πως οι υπερκόσμιοι άγγελοι είναι απαθείς και αόρατοι και πως ο διάβολος, που ξέπεσε από τον ουρανό, είναι πολύ κακός, σοφός, δυνατός και πολυμήχανος στο να πλανάει τον άνθρωπο, μη νομίσεις πως είναι κανένας τους ομότιμος με το Θεό. Βλέποντας, επίσης, το μέγεθος του ουρανού και την κινητική του πολυπλοκότητα, τη λαμπρότητα του ηλίου, τη φωτεινότητα της σελήνης, την καθαρότητα των άλλων άστρων, την ευχρηστία του αέρα στην αναπνοή, τον πλούτο των προϊόντων της γης και της θάλασσας, μη θεοποιήσεις κανένα απ’ αυτά. Όλα είναι κτίσματα του μόνου Θεού υποταγμένα σ’ Αυτόν που τα δημιούργησε από το μηδέν με το λόγο Του. «Αυτός είπε κι έγιναν, Αυτός πρόσταξε και δημιουργήθηκαν» (Ψαλμ. 32:9). Μόνο Αυτόν, λοιπόν, τον Κύριο και Δημιουργό του σύμπαντος, θα δοξάσεις ως Θεό, σ’ Αυτόν θα προσκολληθείς με αγάπη και σ’ Αυτόν θα μετανοείς μέρα-νύχτα για τα εκούσια και ακούσια αμαρτήματά σου. Γιατί Αυτός είναι σπλαχνικός και ελεήμων, μακρόθυμος και πολυέλεος και αγαθοποιός αιώνιος. Αυτός έχει υποσχεθεί και δίνει την ουράνια και αδιάδοχη βασιλεία, τον ανώδυνο βίο, την αθάνατη ζωή και το ανέσπερο φως, για να τ’ απολαμβάνουν όσοι Τον σέβονται, Τον προσκυνούν, Τον αγαπούν και τηρούν τις εντολές Του.

Αλλά ο ίδιος είναι και Θεός ζηλωτής και κριτής δίκαιος και εκδικητής φρικτός. Στους ασεβείς και ανυπάκουους, που παραβαίνουν τα προστάγματά Του, επιβάλλει κόλαση αιώνια, φωτιά άσβεστη, οδύνη ακατάπαυστη, θλίψη απαρηγόρητη, χώρα σκοτεινή και στενάχωρη, που ετοίμασε για τον πρώτο πονηρό αποστάτη, το διάβολο, και για όλους όσοι πλανήθηκαν απ’ αυτόν και τον ακλούθησαν, αφού αρνήθηκαν τον Πλάστη τους με τα έργα, τα λόγια και τις σκέψεις τους.

 

2. Ου ποιήσεις σεαυτώ είδωλον, ουδέ παντός ομοίωμα…

 

Μην κατασκευάσεις ποτέ ομοίωμα κάποιου απ’ όσα είναι πάνω στον ουρανό και κάτω στη γη και μέσα στα νερά, για να τα λατρεύεις και να τα δοξάζεις σαν θεούς (Εξ. 20:4-5). Γιατί όλα αυτά είναι κτίσματα του μόνου Θεού, που στους στερνούς καιρούς, αφού σαρκώθηκε σε παρθενική μήτρα, φανερώθηκε στη γη και συναναστράφηκε τους ανθρώπους. Και αφού έπαθε και πέθανε και αναστήθηκε για τη σωτηρία των ανθρώπων, ανέβηκε με το σώμα Του στους ουρανούς και κάθησε ψηλά, στα δεξιά του παντοδύναμου Θεού. Μ’ αυτό το σώμα θα έρθει πάλι με δόξα, για να κρίνει ζωντανούς και νεκρούς. 

Από αγάπη λοιπόν σ’ Εκείνον, που έγινε άνθρωπος για τη σωτηρία μας, θα κάνεις την εικόνα Του. Και μέσω της εικόνας θα θυμάσαι και θα προσκυνάς Εκείνον. Μέσω της εικόνας θα υψώνεις το νου σου στο προσκυνητό σώμα του Σωτήρα, που κάθεται στα δεξιά του Πατέρα, στον ουρανό, θα κάνεις επίσης και των αγίων τις εικόνες και θα τις προσκυνάς κι αυτές -όχι σαν θεούς, γιατί είναι απαγορευμένο, αλλά για τη σχέση σου μαζί τους και για τη διάθεσή σου απέναντι τους και για τη μεγάλη τιμή που τους πρέπει- ενώ ο νους σου και πάλι θα πηγαίνει σ’ εκείνους μέσ’ από τις εικόνες. Έτσι έκανε και ο Μωυσής: Έφτιαξε τις εικόνες των Χερουβείμ και τις έβαλε μέσα στα Άγια των Αγίων για να δοξάσει όχι τα κτίσματα, αλλά μέσω αυτών τον κτίστη του κόσμου Θεό (Εξ. 25:17-19).

Κι εσύ λοιπόν δεν θα θεοποιήσεις τις εικόνες του Χριστού και των αγίων, αλλά μέσω αυτών θα προσκυνάς Εκείνον, που, αφού πρώτα μας έπλασε κατ’ εικόνα Του, ύστερα ευδόκησε από άφατη φιλανθρωπία να πάρει ο ίδιος την ανθρώπινη εικόνα Του και να γίνει περιγραπτός σύμφωνα μ’ αυτήν. Και δεν θα προσκυνήσεις μόνο την εικόνα του Κυρίου, αλλά και τον τύπο του σταυρού Του. Γιατί είναι σημείο πανίσχυρο και τρόπαιο του Χριστού κατά του διαβόλου και όλης της δαιμονικής παρατάξεως. Γι’ αυτό τους πιάνει φρίκη και τρέπονται σε φυγή, όταν βλέπουν να γίνεται το σημείο του σταυρού. Και πριν από τη Σταύρωση ακόμα, ο τύπος του σταυρού δοξάστηκε πολύ από τους προφήτες κι έκανε μεγάλα θαύματα. Αλλά και στη δευτέρα παρουσία του Κυρίου Ιησού Χριστού, που καρφώθηκε στο σταυρό και που θα έρθει για να κρίνει ζωντανούς και νεκρούς, θα προπορεύεται αυτό το μεγάλο και φοβερό σημείο Του με δύναμη και λαμπρότητα πολλή. Δόξασε λοιπόν τώρα το σταυρό, για να τον ατενίσεις τότε με θάρρος και να δοξαστείς μαζί του.

Θα προσκυνήσεις και τις εικόνες των αγίων, επειδή αυτοί συσταυρώθηκαν με τον Κύριο, κάνοντας στο πρόσωπό σου το σημείο του σταυρού και φέρνοντας στο νου σου τη συμμετοχή τους στα παθήματα του Χριστού, θα προσκυνήσεις, επίσης, και τα άγια σκηνώματά τους και κάθε λείψανο των οστών τους, γιατί δεν χωρίστηκε απ’ αυτά η χάρη του Θεού, όπως ακριβώς δεν χωρίστηκε η θεότητα από το προσκυνητό σώμα του Χριστού κατά τον ζωοποιό Του θάνατο.

Κάνοντας έτσι και δοξάζοντας εκείνους που δόξασαν το Θεό, γιατί φάνηκαν με τα έργα τους τέλειοι στην αγάπη Του, θα δοξαστείς κι εσύ μαζί τους από το Θεό και θα ψάλλεις μαζί με τον Δαβίδ: «Πάρα πολύ τίμησα τους φίλους Σου, Θεέ μου» (Ψαλμ. 138:17).

  

3. Ου λήψει το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω.

 

Δεν θα χρησιμοποιήσεις μάταια το όνομα του Κυρίου και Θεού σου (Εξ. 20:7), κάνοντας ψεύτικο όρκο για οποιοδήποτε γήινο πράγμα από φόβο ανθρώπου ή από ντροπή ή για δικό σου κέρδος. Γιατί η επιορκία είναι άρνηση του Θεού.

Να μην ορκίζεσαι λοιπόν καθόλου. Ν’ αποφεύγεις τελείως τον όρκο, γιατί από τον όρκο έρχεται η επιορκία, που αποξενώνει τον άνθρωπο από το Θεό και κατατάσσει τον επίορκο με τους παρανόμους. Αν λες παντοτινά την αλήθεια, θα σε πιστεύουν όπως αν έπαιρνες όρκο.

Κι αν ποτέ συμβεί να ορκιστείς -πράγμα που πρέπει να απεύχεσαι-, εφόσον μεν πρόκειται για κάτι σύμφωνο με τον θείο νόμο, θα το εκτελέσεις ως νόμιμο, αλλά θα θεωρήσεις φταίχτη τον εαυτό σου για την ορκοδοσία, και με ελεημοσύνη, ικεσία, πένθος και κακοπάθεια του σώματος θα ζητήσεις το έλεος του Χριστού, που είπε να μην ορκίζεσαι διόλου· αν πάλι ορκίστηκες για κάτι παράνομο, πρόσεξε μην τυχόν το εκτελέσεις, επειδή πήρες όρκο, για να μη σε κατατάξει ο Θεός με τον προφητοκτόνο Ηρώδη, που, για να μην αθετήσει τον όρκο του, αποκεφάλισε τον Τίμιο Πρόδρομο. Αθέτησε καλύτερα τον παράνομο εκείνο όρκο, βάλε νόμο στον εαυτό σου να μην ορκιστείς ποτέ πια και ζήτα το έλεος του Θεού, χρησιμοποιώντας πιό επίπονα τα παραπάνω φάρμακα μαζί με δάκρυα.

 

4. Μνήσθητι την ημέραν των σαββάτων αγιάζειν αυτήν.

 

Μία ημέρα της εβδομάδας ονομάζεται Κυριακή, επειδή είναι αφιερωμένη στον Κύριο, που αναστήθηκε από τους νεκρούς αυτή την ημέρα, δείχνοντας και πιστοποιώντας από πριν την ανάσταση όλων των ανθρώπων, οπότε θα σταματήσει κάθε γήινο έργο.

Την Κυριακή λοιπόν θα την αφιερώσεις στο Θεό. Δεν θα κάνεις καμιά βιοτική εργασία, εκτός από τις αναγκαίες. Και αυτούς που εργάζονται για σένα ή μένουν μαζί σου, θα τους αφήσεις ν’ αναπαυθούν, για να δοξάσετε όλοι μαζί Εκείνον που μας αγόρασε με το θάνατό Του και αναστήθηκε, ανασταίνοντας μαζί Του και την ανθρώπινη φύση μας.

Θα φέρεις στο νου σου τη μέλλουσα ζωή, θα μελετήσεις όλες τις εντολές και τους νόμους του Κυρίου, θα εξετάσεις τον εαυτό σου, μην τυχόν έχεις παραβεί ή παραλείψει κάτι, και θα τον διορθώσεις σε όλα.

Την ήμερα αυτή, επίσης, θα πας στο ναό του Θεού, θα πάρεις μέρος στη λατρευτική σύναξη και θα κοινωνήσεις με ειλικρινή πίστη και ακατάκριτη συνείδηση το άγιο σώμα και αίμα του Χριστού. Και θα βάλεις αρχή μιας ζωής πιο άγιας, ανακαινίζοντας τον εαυτό σου και ετοιμάζοντάς τον για την υποδοχή των μελλοντικών αιώνιων αγαθών.

Για χάρη αυτών των αγαθών, ούτε τις άλλες ημέρες θα κάνεις κατάχρηση των γήινων πραγμάτων και φροντίδων. Την Κυριακή, όμως, επειδή θα είσαι αφοσιωμένος στο Θεό, θα τ’ αποφεύγεις όλα, έκτος από τα απολύτως αναγκαία, χωρίς τα οποία είναι αδύνατο να ζήσεις. Κι έτσι, έχοντας το Θεό καταφύγιό σου, ούτε θα πας πουθενά, ούτε τη φωτιά των παθών θ’ ανάψεις, ούτε το φορτίο της αμαρτίας θα σηκώσεις.

Την «ημέρα των σαββάτων», λοιπόν την Κυριακή, θα την αφιερώσεις στο Θεό, σαββατίζοντας με την απραξία των κακών, απέχοντας δηλαδή από καθετί κακό. Στις Κυριακές να προσθέσεις και τις καθιερωμένες μεγάλες εορτές, τα ίδια κάνοντας και από τα ίδια απέχοντας.

 

5. Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου…

 

Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου (Έξ. 20:12), γιατί μέσω αυτών σ’ έφερε στη ζωή ο Θεός και αυτοί, μετά το Θεό, είναι αίτιοι για το ότι υπάρχεις. Κι εσύ λοιπόν, μετά το Θεό, αυτούς θα τιμήσεις και θ’ αγαπήσεις, εφόσον, βεβαίως, η αγάπη σου σ’ εκείνους συντελεί στο ν’ αγαπήσεις το Θεό. Αν όμως δεν συντελεί, φεύγε από κοντά τους αμέσως. Αν επιπλέον σου είναι και εμπόδιο, και μάλιστα στην αληθινή και σωτήρια πίστη, επειδή έχουν άλλη πίστη, δεν θα φύγεις μονάχα, αλλά και θ’ απαρνηθείς και αυτούς και όλους, μ’ όσους έχεις συγγένεια ή φιλία ή άλλη σχέση, και τα ίδια σου τα μέλη και τις επιθυμίες τους και το σώμα σου ολόκληρο και την διά του σώματος σχέση σου με τα πάθη. Γιατί ο Χριστός είπε: «Όποιος δεν απαρνιέται τον πατέρα του και τη μητέρα του, τη γυναίκα του και τα παιδιά του, τους αδελφούς και τις αδελφές του, ακόμα και την ίδια του τη ζωή, και δεν σηκώνει το σταυρό του και δεν με ακολουθεί, δεν είναι άξιος για μαθητής μου».

Αυτά για τους σαρκικούς γονείς, τους αδελφούς και τους φίλους. Εκείνους, όμως, που έχουν την ίδια πίστη μ’ εσένα και δεν σ’ εμποδίζουν από τη σωτηρία, και θα τους τιμήσεις και θα τους αγαπήσεις.

Κι αν πρέπει να τιμάς έτσι τους σαρκικούς γονείς σου, πόσο περισσότερο πρέπει να τιμήσεις και ν’ αγαπήσεις τους πνευματικούς σου πατέρες; Αυτοί σε μετέφεραν από την απλή βιολογική ζωή στην πνευματική ζωή της αρετής· σου μετέδωσαν το φωτισμό της γνώσεως· σου δίδαξαν την αλήθεια· σε αναγέννησαν με το λουτρό της παλιγγενεσίας· έβαλαν μέσα σου την ελπίδα της αναστάσεως, της αθανασίας και της ουράνιας βασιλείας· σ’ έκαναν, από ανάξιο, άξιο των αιωνίων αγαθών και, από επίγειο, ουράνιο και, από πρόσκαιρο, αιώνιο και γιο και μαθητή όχι ανθρώπου, αλλά του θεανθρώ­που Ιησού Χριστού, που σου χάρισε το Πνεύμα, το οποίο κάνει τους ανθρώπους παιδιά του Θεού, και που είπε: «Μην ονομάσετε κανέναν πατέρα ή αρχηγό σας στη γη, γιατί ένας είναι ο πατέρας και ο αρχηγός σας, ο Χριστός».

Οφείλεις λοιπόν κάθε τιμή και αγάπη στους πνευματικούς σου πατέρες, γιατί η τιμή, που απονέμεις σ’ αυτούς, αναφέρεται στο Χριστό, στο Πανάγιο Πνεύμα, που σ’ έκανε παιδί του Θεού, και στον επουράνιο Πατέρα, που δίνει ζωή και ύπαρξη σ’ όλα τα όντα, ουράνια και επίγεια, θα φροντίσεις μάλιστα να έχεις σ’ όλη σου τη ζωή πνευματικό πατέρα, για να του εξομολογείσαι κάθε αμαρτία και κάθε λογισμό σου, και να παίρνεις απ’ αυτόν τη θεραπεία και την άφεση.

Στους πνευματικούς πατέρες έχει δοθεί η εξουσία να συγχωρούν ή να μη συγχωρούν τις ψυχές. Και ό,τι κρατήσουν ασυγχώρητο στη γη, θα είναι ασυγχώρητο και στον ουρανό, ενώ ό,τι συγχωρήσουν στη γη, θα είναι συγχωρημένο και στον ουρανό. Αυτή τη χάρη και τη δύναμη έλαβαν από το Χριστό. Γι’ αυτό θα τους υπακούς χωρίς καμιάν αντιλογία, για να μην οδηγήσεις την ψυχή σου στην απώλεια. Γιατί αν θανατωνόταν, σύμφωνα με τον μωσαϊκό νόμο, όποιος αντιμιλούσε στους σαρκικούς γονείς του, και μάλιστα σε πράγματα που δεν απαγόρευε ο νόμος του Θεού, πώς είναι δυνατό να μη διώχνει το Πνεύμα του Θεού μακριά του και να μη χάνει την ψυχή του όποιος αντιμιλάει στους πνευματικούς του πατέρες; Γι’ αυτό, ως το τέλος της ζωής σου, και να τους συμβουλεύεσαι και να τους υπακούς, για να σωθεί η ψυχή σου και να γίνεις κληρονόμος των αιώνιων και άφθαρτων αγαθών.

6. Ου μοιχεύσεις.

 

Δεν θα μοιχεύσεις ούτε θα πορνεύσεις, για να μη  γίνεις, αντί μέλος του Χριστού, μέλος της πόρνης και αποκοπείς από το θεϊκό σώμα και ξεπέσεις από τη θεϊκή κληρονομιά και ριχθείς στη γέεννα. Γιατί αν, σύμφωνα με τον μωσαϊκό νόμο, έπρεπε να καίγεται η κόρη του ιερέα, που θα πιανόταν να πορνεύει, επειδή εξευτέλισε τον πατέρα της, πολύ περισσότερο δεν πρέπει να καίγεται στην αιώνια κόλαση εκείνος που κόλλησε τέτοιο μόλυσμα στο σώμα του Χριστού;

Όχι μόνο να μην πορνεύσεις, μα και την παρθενία, αν μπορείς, ν’ ασκήσεις, για ν’ ανήκεις ολοκληρωτικά στο Θεό και να προσκολληθείς σ’ Αυτόν με τέλεια αγάπη, παραμένοντας κοντά Του σ’ όλη σου τη ζωή και φροντίζοντας πάντοτε χωρίς περισπασμούς ό,τι αφορά τον Κύριο, απολαμβάνοντας από τώρα τη μέλλουσα ζωή και ζώντας σαν άγγελος Θεού πάνω στη γη. Γιατί η παρθενία είναι γνώρισμα των αγγέλων και μ’ αυτούς γίνεται όμοιος, όσο είναι δυνατόν, όποιος ασκεί την παρθενία, μολονότι έχει σώμα· ή μάλλον, πριν απ’ αυτούς, γίνεται όμοιος με τον Πατέρα, που γέννησε προαιώνια τον Υιό με τρόπο παρθενικό, και με τον παρθένο Υιό, που γεννήθηκε προαιώνια από Πατέρα παρθένο και σαρκώθηκε στους έσχατους καιρούς από Μητέρα παρθένα, και με το Άγιο Πνεύμα, που προβάλλεται με τρόπο ανέκφραστο μόνο από τον Πατέρα, όχι με γέννηση, αλλά με εκπόρευση. Μ’ Αυτόν το Θεό εξομοιώνεται και ενώνεται, συνάπτοντας μαζί Του άφθαρτο γάμο, εκείνος που διάλεξε την αληθινή παρθενία, που παρθενεύει στην ψυχή και στο σώμα, που ομορφαίνει όλες τις αισθήσεις και το λόγο και τη διάνοια με τα κάλλη της παρθενίας.

Αν, πάλι, δεν προτιμάς την παρθενία ούτε την υποσχέθηκες στο Θεό, σου επιτρέπεται να πάρεις με γάμο μια γυναίκα, σύμφωνα με τους νόμους του Κυρίου. Μόνο μ’ αυτήν να συγκατοικείς, μόνο αυτήν να έχεις δική σου, με στόχο τον αγιασμό. Μ’ όλη σου τη δύναμη να μένεις μακριά από άλλες γυναίκες. Και θα μπορέσεις να φυλαχθείς απ’ αυτές, αν αποφεύγεις τις άκαιρες συνομιλίες μαζί τους, αν γυρίζεις τα μάτια και του σώματος και της ψυχής σου μακριά τους, όσο είναι δυνατόν, αν δεν ευχαριστιέσαι στα πορνικά λόγια και ακούσματα και αν συνηθίσεις να μη βλέπεις με περιέργεια την ομορφιά των προσώπων. Γιατί όποιος κοιτάξει γυναίκα με πονηρή επιθυμία, έχει κιόλας διαπράξει μέσα του μοιχεία μαζί της, και γι’ αυτό είναι ακάθαρτος ενώπιον του Χριστού, που βλέπει μέσα στην καρδιά. Επιπλέον, απ’ αυτό το πονηρό κοίταγμα, καταντάει, ο δύστυχος, και στη διάπραξη με το σώμα της αισχρής αμαρτίας. Αλλά γιατί μιλώ μόνο για πορνείες και μοιχείες και όλα τα μολύσματα που συνδέονται με τη φυσική λειτουργία, αφού και στις παρά φύση ασέλγειες σέρνεται ακόλαστα ο άνθρωπος, όταν περίεργα παρατηρεί τα κάλλη των σωμάτων;

Αν λοιπόν εσύ κόψεις από τον εαυτό σου τις πικρές ρίζες, δεν θα μαζέψεις θανατηφόρους καρπούς, αλλά θα καρπωθείς την αγνεία και τη συνακόλουθή της αγιότητα, χωρίς την οποία κανείς δεν θ’ αντικρύσει τον Κύριο.

 

 

7.  Ου φονεύσεις.

 

Δεν θα διαπράξεις φόνο, για να μην πάψεις να είσαι παιδί Εκείνου, που και τους νεκρούς ζωοποιεί, και για να μη γίνεις με τα έργα σου παιδί εκείνου, που ήταν εξαρχής ανθρωποκτόνος. Και επειδή ο φόνος προέρχεται από χτύπημα, το χτύπημα από βρισιά, η βρισιά από οργή και η οργή από ζημιά ή χτύπημα ή βρισιά άλλου, γι’ αυτό είπε ο Χριστός: «Αν κάποιος σου πάρει το πανωφόρι, μην τον εμποδίσεις να σου πάρει και το πουκάμισο» (Λουκ. 6:29). Αν κάποιος σε χτυπήσει, μην τον χτυπήσεις κι εσύ. Αν κάποιος σε βρίσει, μην τον βρίσεις κι εσύ. Έτσι θα λυτρώσεις από το αμάρτημα του φόνου τόσο τον εαυτό σου όσο κι εκείνον που σου κάνει κακό. Εσύ επιπλέον θα λάβεις και τη συγχώρηση των αμαρτημάτων σου από το Θεό. Γιατί λέει: «Συγχωρήστε, και θα συγχωρηθείτε», Εκείνος όμως, που λέει και κάνει το κακό, θα καταδικαστεί στην αιώνια κόλαση. Γιατί ο Χριστός είπε: «Όποιος πει τον αδελφό του “ηλίθιε”, είναι ένοχος για τη φωτιά της κολάσεως» (Ματθ. 5:22).

Αν λοιπόν μπορέσεις ν’ αποσπάσεις μαζί με τις ρίζες του το κακό, εξασφαλίζοντας στην ψυχή σου τη μακαριότητα της πραότητας, δόξασε το Χριστό, το διδάσκαλο και συνεργό μας στην κατόρθωση των αρετών. Χωρίς Αυτόν, όπως έχεις μάθει, δεν μπορούμε να κάνουμε κανένα καλό. Αν, πάλι, δεν μπορέσεις να παραμείνεις ήρεμος και να μην οργιστείς, να τα βάζεις με τον εαυτό σου, που οργίζεται, και να ζητάς συγχώρηση τόσο από το Θεό όσο και από τον άνθρωπο που άκουσε ή έπαθε κακό από σένα. Γιατί όποιος μετανοεί στην αρχή της αμαρτίας, δεν φτάνει στο τέλος της· και όποιος δεν πονάει για τα μικρά αμαρτήματά του, θα πέσει, μετά στα μικρά, και στα μεγάλα.

 

8. Ου κλέψεις.

 

Δεν θα κλέψεις {Έξ. 20:14), για να μη σου ανταποδώσει πολλαπλάσια την τιμωρία ο Θεός, που γνωρίζει τις κρυφές πράξεις. Καλύτερα λοιπόν να δίνεις κρυφά και από τα υπάρχοντά σου σ’ εκείνους που έχουν ανάγκη, για να λάβεις από το Θεό, που βλέπει καθετί κρυφό, εκατό φορές περισσότερα και ζωή αιώνια στον μελλοντικό κόσμο. 9. Ου ψευδομαρτυρήσεις κατά του πλησίον σου…
 

Δεν θα συκοφαντήσεις, για να μη μοιάσεις στο διάβολο, που συκοφάντησε το Θεό στην Εύα, και γίνεις καταραμένος, όπως εκείνος. Καλύτερα λοιπόν να σκεπάσεις κιόλας το αμάρτημα του πλησίον -έκτος κι αν αυτό βλάψει πολλούς άλλους-, για να μη μοιάσεις στον Χαμ, αλλά στον Σημ και τον Ιάφεθ, κι έτσι να πετύχεις την ευλογία. 10. Ουκ επιθυμήσεις… όσα τω πλησίον σου εστί.
 

Δεν θα επιθυμήσεις κάτι του πλησίον σου, ούτε κτήμα ούτε χρήματα ούτε δόξα ούτε τίποτ’ άλλο απ’ όσα ανήκουν σ’ αυτόν. Γιατί η επιθυμία, όταν συλληφθεί στην ψυχή, γεννά την αμαρτία· και η αμαρτία, όταν ολοκληρωθεί, γεννά το θάνατο.

Αν εσύ δεν επιθυμείς τα ξένα, θα μείνεις μακριά από την πλεονεξία και την αρπαγή των ξένων. Καλύτερα είναι, λοιπόν, να δώσεις και από τα δικά σου σ’ εκείνον που σού ζητάει, και να ελεήσεις, όσο μπορείς, εκείνον που έχει ανάγκη. Αν κάποιος θέλει να του δανείσεις κάτι, μην του το αρνηθείς. Αν βρεις κάτι που έχει χαθεί, να το παραδώσεις στον ιδιοκτήτη του, ακόμα κι αν είναι εχθρός σου. Έτσι, και θα συμφιλιωθείς μαζί του και θα νικήσεις το κακό με το αγαθό, όπως σε προστάζει ο Χριστός.

Αν τηρείς τα παραπάνω μ’ όλη σου τη δύναμη και μ’ αυτά ζεις, θα αποθηκεύσεις στην ψυχή σου το θησαυρό της ευσέβειας, θα ευαρεστήσεις το Θεό, θα ευεργετηθείς απ’ Αυτόν και τους ανθρώπους Του και θα γίνεις κληρονόμος των αιώνιων αγαθών, που είθε να τ’ αποκτήσουμε όλοι, με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου και Θεού και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού. Σ’ Αυτόν πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνηση, μαζί με τον άναρχο Πατέρα Του και το πανάγιο και αγαθό και ζωοποιό Πνεύμα, τώρα και πάντοτε και στους ατέλειωτους αιώνες. Αμήν.

«Φωνή των Πατέρων», τόμ. Γ΄, τ. 28, σ. 145-158, 

Ι. Μ. Παρακλήτου, Ωρωπός-Αττικής

Πηγή: Με παρρησία

Γέρων Νεκτάριος-Όταν υπάρχει ιδιοτέλεια δεν φτάνεις στην τελειότητα..

Ομιλία Γέροντος Νεκταρίου Μουλατσιώτη με θέμα: "ΓΙΑ ΝΑ ΦΤΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΙΔΙΟΤΕΛΕΙΑ" Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στην Ιερά Μονή Αγίων Αυγουστίνου Ιππώνος και Σεραφείμ του Σαρώφ Τρικόρφου Φωκίδος την Τετάρτη 23 Ιανουαρίου 2013.

Gregory the Theologian-Unity Found Its Rest In Trinity..

Saint Gregory The Theologian

BUT Monarchy is that which we hold in honour. It is, however, a Monarchy that is not limited to one Person, for it is possible for Unity if at variance with itself to come into a condition of plurality; but one which is made of an equality of Nature and a Union of mind and an identity of motion, and a convergence of its elements to unity - a thing which is impossible to the created nature - so that though numerically distinct there is no severance of Essence. Therefore Unity having from all eternity arrived by motion at Duality, found its rest in Trinity. This is what we mean by Father and Son and Holy Ghost. The Father is the Begetter and the Emitter; without passion of course, and without reference to time, and not in a corporeal manner. The Son is the Begotten, and the Holy Ghost the Emission; for I know not how this could be expressed in terms altogether excluding visible things. 

 For we shall not venture to speak of "an overflow of goodness," as one of the Greek Philosophers dared to say, as if it were a bowl overflowing, and this in plain words in his Discourse on the First and Second Causes. Let us not ever look on this Generation as involuntary, like some natural overflow, hard to be retained, and by no means befitting our conception of Deity. Therefore let us confine ourselves within our limits, and speak of the Unbegotten and the Begotten and That which proceeds from the Father, as somewhere God the Word Himself saith. 

When did these come into being? They are above all "When." But, if I am to speak with something more of boldness,-when the Father did. And when did the Father come into being. There never was a time when He was not. And the same thing is true of the Son and the Holy Ghost. Ask me again, and again I will answer you, When was the Son begotten? When the Father was not begotten. And when did the Holy Ghost proceed? When the Son was, not proceeding but, begotten-beyond the sphere of time, and above the grasp of reason; although we cannot set forth that which is above time, if we avoid as we desire any expression which conveys the idea of time. For such expressions as "when" and "before" and "after" and "from the beginning" are not timeless, however much we may force them; unless indeed we were to take the Aeon, that interval which is coextensive with the eternal things, and is not divided or measured by any motion, or by the revolution of the sun, as time is measured.  

How then are They not alike unoriginate, i f They are coeternal? Because They are from Him, though not after Him. For that which is unoriginate is eternal, but that which is eternal is not necessarily unoriginate, so long as it may be referred to the Father as its origin. Therefore in respect of Cause They are not unoriginate; but it is evident that the Cause is not necessarily prior to its effects, for the sun is not prior to its light. And yet They are in some sense unoriginate, in respect of time, even though you would scare simple minds with your quibbles, for the Sources of Time are not subject to time. 

 But they say, The Unbegotten and the Begotten are not the same; and if this is so, neither is the Son the same as the Father. It is clear, without saying so, that this line of argument manifestly excludes either the Son or the Father from the Godhead. For if to be Unbegotten is the Essence of God, to be begotten is not that Essence; if the opposite is the case, the Unbegotten is excluded. What argument can contradict this? Choose then whichever blasphemy you prefer, my good inventor of a new theology, if indeed you are anxious at all costs to embrace a blasphemy. In the next place, in what sense do you assert that the Unbegotten and the Begotten are not the same? If you mean that the Uncreated and the created are not the same, I agree with you; for certainly the Unoriginate and the created are not of the same nature. But if you say that He That begat and That which is begotten are not the same, the statement is inaccurate. For it is in fact a necessary truth that they are the same. For the nature of the relation of Father to Child is this, that the offspring is of the same nature with the parent. 

 Or we may argue thus again. What do you mean by Unbegotten and Begotten, for if you mean the simple fact of being unbegotten or begotten, these are not the same; but if you mean Those to Whom these terms apply, how are They not the same? For example, Wisdom and Unwisdom are not the same in themselves, but yet both are attributes of man, who is the same; and they mark not a difference of essence, but one external to the essence. Are immortality and innocence and immutability also the essence of God? If so God has many essences and not one; or Deity is a compound of these. For He cannot be all these without composition, if they be essences.

Source:  http://www.ellopos.net/elpenor/greek-texts/fathers/gregory-theologian-trinity.asp

St Macarius the Great-There is a wide difference between Christians and the men of this world..

HOMILY 4:

 1. THE world of Christians, and their way of life, and their mind, and discourse, and practice, is one thing; and that of the men of this world, another. And the difference between them is very wide. For the children of this world are tossed to and fro by unsettled seasonings, by earthly desires, and a variety of gross imaginations, whereby SATAN is continually sifting the whole sinful race of men.
2. For the word that was spoken to Cain by his Maker, “You shall go mourning and trembling, and be tossed about upon' the earth," is a type and image of all sinners, as to their inward state. For thus is the race of Adam tossed about with the incessant suggestions of fear and dread, and every kind of disturbance, the prince of this world tossing to and fro the soul that is not born of God; and variously disturbing the thoughts of mankind, as corn that is continually shifted about in a sieve; and shaking and ensnaring them all in worldly deceits, and the lusts of the flesh, with fears and troubles.
3. As from one Adam the whole race of mankind was spread over the earth,-so one taint in the affections was derived down into the sinful stock of men; and the prince of malice is sufficiently able to shift them all in restless, and gross, and vain, and troublesome reflections. For as one and the same wind is enough to stir, and shake all plants and seeds whatever,-so the prince of wickedness, as an hidden and blustering wind, tosseth to and fro all the race of men upon earth, and, carries them about with unsettled thoughts, and enticing them with the lusts of the world, fills every soul with ignorance, blindness, and oblivion, if it is not born from above.
4. For in this do true Christians differ from the whole race of mankind besides. They have their heart and mind constantly taken up with the thoughts of heaven; and, through the presence and participation of the Holy Spirit, do behold, as in a glass, the good things which are eternal, being born of GOD from above, and thought worthy to become the children of GOD in truth and power; and being arrived, through many conflicts and labors, to a settled and fixed state, to an exemption from trouble, to perfect rest, are never sifted more by unsettled and vain thoughts. Herein are they greater and better than the world; their mind and the desire of their soul are in the peace of CHRIST, and the love of the Spirit; a they have passed from death to life." Wherefore the alteration peculiar to Christians does not consist in any outward fashions, but in the renovation of the mind, and the peace of the thoughts, and the love of the Lord, even the heavenly love. Herein Christians differ from all men besides. The Lord has given them truly to believe on him, and to be worthy of those spiritual good things. For the glory, and the beauty, and the heavenly riches of Christians are inexpressible, and purchased only with labor, and pains, and trials, and many conflicts. But the whole is owing to the grace of God.

 5. Now if the sight of. even an earthly king is desired by all men, (except those persons that are spiritual, who look upon all his glory as nothing, through their having experimentally known another heavenly glory;) if, I say, the men of this world are so desirous to behold an earthly king, with his splendor and glory-how much more are those upon whom that dew of the Spirit of life has dropped, and wounded their hearts with love for CHRIST; bound fast to that beauty, and the unspeakable glory, and the inconceivable riches of the true and eternal King; with desire and long- suffering after whom they are captivated, turning wholly to him, to obtain those unspeakable good things, which through the Spirit they actually behold already; and for whose sake they esteem all the glories, and honors, and riches of earthly kings as nothing? 

6. For they arc wounded with the Divine beauty; their desire is towards the heavenly King; and placing him only before their eyes in the abundance of their affection, they, for his sake, disengage themselves from all love of the world, and draw back from every earthly clog, that so they may be able ever to retain in their hearts that only desire. And they that are Christians in truth and power, rejoice at their departure out of the flesh, because they have " that house which is not made with hands." And therefore, if the house of the body be destroyed, they are in no fear; for they have the heavenly "house of the Spirit," and that "glory which is incorruptible." 

7. Let us therefore strive by faith to be possessed of that clothing, that when we resume the body, there be nothing wanting which may glorify our flesh in that day. For every one, so far as he has been thought worthy by faith to be made partaker of the Holy Spirit, in the same proportion shall his body also be glorified in that day. For that which the soul has treasured up within, in this present life, shall then be made manifest outwardly in the body.
8. For as the trees that have got over the winter do, by an invisible power, put forth from within, and shoot out leaves., and flowers, and fruits, as their clothing.and in like manner, as the flowers of the grass come out of the bosom of the earth, and the earth is covered and clothed-so, in the, day of the resurrection, and through the power of the a Sun of Righteousness," there shooteth out from within the glory of the Holy Spirit, covering the bodies of the saints, which glory they had before, within hidden in their souls. For whatever (the soul) has at present, the same comes forth at that time outwardly in the body.
9. Therefore ought every -one of us to strive, and be diligent in all virtue, and to believe and to seek it of the Lord; that the inward man may be made partaker of that glory in this present life, and have that holiness of the Spirit, that we may have at the resurrection wherewith to cover our naked bodies, and refresh us to all eternity in the kingdom of heaven. For CHRIST will come down from heaven, and raise to life all the kindred of Adam that have slept from the beginning of the world and he shall separate them all into two divisions; and them that have his own mark, that is, the seal of the Spirit, he shall place on his right hand. And then shall the bodies of these -be surrounded with a Divine glory from their good works, and themselves shall be full of the glory of the Spirit, which they had in their souls in this present life. So that, being thus glorified in the Divine light, and snatched away to " meet the Lord in the air, we," as it is- written, "shall ever be with the Lord," reigning with him world without end. Amen.

St Macarius the Great Spiritual Homilies