Ψυχίατρος ἤ Πνευματικός;

ΤΙ ΜΑΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΟΥΝ ΟΙ ΓΕΡΟΝΤΕΣ π.ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ ΚΑΙ π. ΠΑΪΣΙΟΣ. 

Γιά νά θεραπευθοῦν τά διάφορα ψυχικά-ψυχολογικά νοσήματα, θά πρέπει νά ἀπομακρυνθοῦν τά πνευματικά τους αἴτια, πού εἶναι τά πάθη (μέ κυρίαρχο τόν ἐγωισμό) καθώς καί οἱ δαίμονες μέ τίς ἐνέργειές τους.  

« Τί θά πεῖ ἄγχος, νεῦρα, ψυχασθένειες;» ἐρωτοῦσε ὁ π. Πορφύριος. Καί ἀπαντοῦσε: «Ἐγώ πιστεύω ὅτι ὑπάρχει διάβολος σ’ ὅλα αὐτά. Δέν ὑποτασσόμεθα στόν Χριστό μέ ἀγάπη. Μπαίνει ὁ διάβολος καί μᾶς ἀνακατεύει»[1].

Αὐτά βέβαια (τά πάθη καί οἱ δαίμονες) δέν ἀπομακρύνονται μέ χάπια οὔτε μέ ἡλεκτροσόκ, ἀλλά μέ τό μυστήριο τῆς Γενικῆς Ἐξομολόγησης. Ὁ ἄνθρωπος θά πρέπει νά ἐξομολογηθεῖ μέ εἰλικρίνεια τά ἁμαρτήματα ὅλης του τῆς ζωῆς, τά κύρια γεγονότα πού τήν σημάδεψαν, καθώς καί τό πῶς ἐκεῖνος τά ἀντιμετώπισε, ὅπως δίδασκε ὁ θεοφώτιστος Γέροντας Πορφύριος[2].

Ὁ Γέροντας Παΐσιος, ἐπίσης, «ἐνῶ συνιστοῦσε στοὺς ἀσθενεῖς νὰ συμβουλεύονται χριστιανοὺς ἰατροὺς –«διότι τοὺς φωτίζει ὁ Θεὸς» κατὰ τὸ λόγιό του– εἶχε ἐκφράσει ἐπανειλημμένως τὴν ἀπαρέσκειά του πρὸς τὰ «ψυχολογικὰ» βιβλία, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν ἴδια τὴν «ψυχολογία» καὶ τὴν «ψυχιατρικὴ», ἡ ὁποία ἀσκεῖται ἀπὸ ἐπιστήμονες καὶ ἰατρούς, οἱ ὁποῖοι δὲν πιστεύουν στὴν ὕπαρξη τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, ὅπως τὴν δέχεται ἡ θεολογία τῆς Ὀρθόδοξης Ἀνατολικῆς Ἐκκλησίας. Ὄντας ὁ ἴδιος βαθὺς γνώστης, Χάριτι Θεοῦ, τοῦ μυστηρίου τῆς ἐνοικούσης στὸν ἄνθρωπο λογικῆς καὶ νοερᾶς ψυχῆς, τῶν φυσιολογικῶν ἀλλὰ καὶ τῶν παθολογικῶν ἐκδηλώσεών της, στενοχωριόταν καὶ ὑπέφερε πολύ, ὅταν ἔβλεπε τὶς βαριὲς ἀστοχίες καὶ τὰ λάθη στὴν ἀντιμετώπιση τῶν ἀσθενῶν αὐτῶν, τὰ ὁποία εἶχαν σοβαρότατες συνέπειες γιὰ τὸν ἀσθενῆ καὶ τὸ περιβάλλον του.

Δεδομένου δὲ ὅτι οἱ πλεῖστοι ἀκαδημαϊκοὶ δάσκαλοι τῆς ψυχιατρικῆς θεωροῦν ὅτι τὰ «ψυχικὰ φαινόμενα» ἔχουν μόνον βιολογικὸ ὑπόβαθρο –θεώρηση, ἡ ὁποία συνιστᾶ ἄρνηση τῆς ὕπαρξης ἄυλης, νοερῆς καὶ λογικῆς ψυχῆς στὸν ἄνθρωπο– ἦταν πολὺ ἐπιφυλακτικὸς ἢ ἀρνητικὸς γιὰ πολλὲς «θεραπεῖες» ποὺ ἐφάρμοζαν οἱ προαναφερθέντες ψυχίατροι.

Η Μεγαλομάρτυς Αγία Κυριακή

Η ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΣ ΑΓΙΑ ΚΥΡΙΑΚΗ

ΛΑΜΠΡΟΥ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΥ 
Θεολόγου Καθηγητού

Οι Μάρτυρες κατέχουν τη σημαντικότερη θέση στην Εκκλησία μας, διότι Αυτή είναι θεμελιωμένη στη μαρτυρία, στα βασανιστήρια, στο αίμα και στην ίδια τη ζωή εκείνων. Τα λεγόμενα «Μαρτυρολόγια» είναι οι βιογραφίες των Μαρτύρων της Εκκλησίας μας, τα οποία διηγούνται τις ηρωικές τους ομολογίες στο Χριστό και τα αφάνταστα δεινοπαθήματά τους από τους διαχρονικούς χριστιανομάχους.

Οι Μάρτυρες γυναίκες υπήρξαν το ίδιο ηρωικές με τους άνδρες, και σε πολλές περιπτώσεις τους ξεπερνούσαν σε θάρρος, ηρωισμό και παρρησία, μπροστά στους δημίους βασανιστές τους! Μια από αυτές είναι και η μεγαλομάρτυς Κυριακή, ένα εύοσμο άνθος πίστεως, ευσέβειας, αγνότητας, ηρωισμού και καρτερίας της αρχαίας Εκκλησίας.

Τα Καλλυντικά...

Εἶναι γνωστό πόσο ἀνθεῖ διεθνῶς ἡ βιομηχανία καλλυντικῶν καί πόσα ξοδεύει ὁ γυναικεῖος κόσμος στά λεγόμενα 'ἰνστιτοῦτα αἰσθητικῆς'. Καί ὅλα αὐτά, γιά νά καταπολεμηθῆ ὁ μεγάλος «ἐχθρός»: ...οἱ ρυτίδες καί ἡ φυσική φθορά τοῦ ἀνθρωπίνου σώματος!
Ἡ ἁγία ὁσιομάρτυς Παρασκευή, τῆς ὁποίας τήν μνήμη γιορτάζουμε στίς 26 Ἰουλίου, ἦταν μιά νέα κοπέλα· καί θά ἦταν πολύ φυσικό νά ἐνδιαφερόταν γιά τήν ὀμορφιά της. Ἐπειδή ὅμως εἶχε χωνέψει καλά ὅτι ἡ ὀμορφιά τοῦ σώματος ἔχει... ἡμερομηνία λήξεως, γι' αὐτό φρόντιζε - πρῶτα ἀπό ὅλα - γιά τήν ὀμορφιά, πού δέν μαραίνεται: τἠν ὀμορφιά πού χαρίζουν οἱ ἀρετές καί ἡ ὁλόψυχη ἀγάπη πρός τόν Χριστό. Ἡ καρδιά της εἶχε «τρωθῆ» ἀπό τό κάλλος καί τόν πόθο τοῦ Χριστοῦ.
Γι' αὐτό ἀκριβῶς εἶχε... ἀδυναμία στόν «καθρέφτη» τοῦ Προσώπου τοῦ Χριστοῦ καί τοῦ ἁγίου Θελήματός Του! Συνήθιζε κάθε μέρα νά κοιτάζεται μέ τίς ὧρες σ' αύτόν τόν «Καθρέφτη» καί νά κάνει αὐτοέλεγχο, γιά νά ἐντοπίζει ἐγκαίρως καί τήν πιό μικρή ὑποψία ρύπου ἤ ρυτίδας στό πρόσωπό της· καί ἔτσι νά φροντίζει νά τό κρατάει - ὅσο μποροῦσε - καθαρό καί ἀρυτίδωτο. Μᾶς τό βεβαιώνει καί ἕνα τροπάριό της, πού λέει: «Ρυτίδα ὄντως καί σπῖλον σώματος μηδόλως ἔσχες, καλλιπάρθενε...».
Ὅταν, ἐξ αἰτίας τῆς πίστης της, τήν συνέλαβαν καί τήν πέταξαν στήν φυλακή, ὁ Χριστός τήν ἐστήριξε καί τήν παρηγόρησε μέ ἕνα συγκλονιστικό τρόπο, πού ἀποκάλυψε ὁλοκάθαρα ποιός ἦταν ὁ «Καθρέφτης» καί ποιά ἦταν τά «Καλλυντικά», πού χρησιμοποιοῦσε ἡ Παρασκευή γιά τόν καθημερινό καλλωπισμό της: Ἐμφανίστηκε μέσα στήν φυλακή Ἄγγελος Κυρίου κρατώντας τά ὄργανα τοῦ Πάθους τοῦ Χριστοῦ! Ἕνα φωτεινό Σταυρό, τόν Κάλαμο, τόν Σπόγγο καί τόν Ἀκάνθινο Στέφανο!
- Νά λοιπόν! τῆς εἶπε ὁ ἄγγελος. Μήν ἔχεις παράπονο! Σοῦ ἔφερα ἐδῶ τόν «Καθρέφτη» καί τά «Καλλυντικά» σου! Ἐδῶ τά ἔχεις πιό πολύ ἀνάγκη!
* * *
- Τώρα πού ἑτοιμάζεσαι νά συναντήσεις τόν Νυμφίο σου, στολίσου ὅσο πιό καλά μπορεῖς!
• Στῆσε ἀπέναντί σου τόν Σταυρό τοῦ Χριστοῦ σάν «Καθρέφτη»! Θυμήσου ὅτι ὁ Νυμφίος σου Χριστός ὑπάκουσε στό θέλημα τοῦ Πατέρα Του ἕως θανάτου.
• Κοίταξε τόν Κάλαμο, πού Τόν κτυποῦσαν περιπαίζοντάς Τον, καί βάλε βαθειά μέσα σου πόση δόξα φέρνει κάθε ὀνειδισμός καί ταπείνωση χάριν τοῦ Χριστοῦ!
• Ἀκούμπησε στά χείλη σου τόν Σπόγγο, πού Τόν πότισαν ξύδι καί χολή, γιά νά σβήσεις κάθε φιλόσαρκη διάθεση, καί γιά νά ἀποστραφεῖς ὁριστικά ὅλα τά ἡδέα αὐτοῦ τοῦ κόσμου.
• Φόρεσε, τέλος, τό Ἀκάνθινο Στεφάνι, γιά νά μπορέσεις -σάν «Βασίλισσα» πλέον - νά κυβερνᾶς τέλεια τούς λογισμούς σου! Καί γιά νά «καρφώσεις» ὁριστικά τόν νοῦ σου στά ἀθέατα κάλλη τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ!
* * *
Μέ τέτοια «καλλυντικά» ἑτοιμάστηκε μέσα στήν φυλακή ἡ ἁγία Παρασκευή. Καί ἔτσι ἀξιώθηκε νά προσθέσει στό πανέμορφο πρόσωπό της καί τό ἀξεπέραστο κάλλος τοῦ μαρτυρίου, «τῷ κάλλει τῆς ἀθλήσεως ἑαυτήν ὡραΐσασα»!
Μακάριος ὅποιος ἁπλόχερα «ξοδεύει» χρόνο γιά τόν καθημερινό καλλωπισμό τῆς ψυχῆς του, ἀξιοποιώντας τήν καθαρτική, ἁγιαστική καί λυτρωτική δύναμη τῆς Σταυρικῆς θυσίας τοῦ Χριστοῦ!

The Whole Human Person: Body, Spirit and Soul

by Metropolitan  Anthony  of  Sourozh

I am going to speak about the human person as a whole, and I want to introduce my talk by making some important remarks. We have been using the phrase 'human person' because nowadays to say 'man' is offensive to the ears of many, and we do not have in English a word that would correspond to the Greek 'anthropos' or the Russian 'chelovek'. So we take it that in a given case the word 'person' means the human being considered as a whole, although there are a number of important distinctions to note.

Vladimir Lossky in particular, as well as other theologians, insists on the fact that there is an important difference between the words 'person' and 'individual' in theological usage. The individual, as the word indicates, is the last term of division. One can speak of mankind, one can speak of nations, one can speak of races, of families, and then what is left is a unit, because if one were to go on dividing it, it would no longer be a living person, but a corpse and a departed soul.

So the individual is the result of fragmentation. We are all individuals to the extent to which we are alienated one from another, separated from God, and broken up within ourselves. We are not a whole, either as humanity or as individual persons, and this we must take into account when we think of ourselves, as well as when we think of the Church and mankind in general. We cannot have an optimistic vision of the Church without remembering that the Church is also a fragmented body. In each of us the mind, the heart, the body, the passions, our elan to God, do not all concur to form one powerful stream of life and of spiritual life in particular.

ΘΕΙΑ ΠΡΟΝΟΙΑ...

Κάποτε ένας ναυτικός βρέθηκε ναυαγός σ’ ένα ακατοίκητο τροπικό νησί μόνος κι έρημος.

Με πολλούς κόπους, χωρίς εργαλεία, εργαζόμενος μόνο με τα χέρια του, κατάφερε να φτιάξει μια ξύλινη καλύβα για να μπορέσει να προστατευτεί κατά την περίοδο των βροχών.

Πράγματι είχε μόλις τελειώσει την καλύβα όταν άρχισε να βρέχει ασταμάτητα.

Όμως την δεύτερη κιόλας μέρα ένας κεραυνός έκαψε την καλύβα του και την έκανε στάχτη.

Ο ναυαγός, που πρώτα δόξαζε το Θεό για τη σωτηρία του, τώρα αναλύθηκε σε δάκρυα.

«Γιατί Θεέ μου», άρχισε να λέει και να παραπονιέται για την καταστροφή.

Κι ενώ η απελπισία πλημμύριζε την καρδιά του άκουσε από το πέλαγος το σφύριγμα ενός μεγάλου πλοίου.

Σε λίγο μια βάρκα ήταν στην παραλία.

«Πώς με βρήκατε σε τούτη την ερημιά;» τους ρώτησε.

«Είδαμε, του είπαν, το σινιάλο του καπνού απ’ την φωτιά που άναψες»!

Όταν βλέπεις τα όνειρα, τις επιδιώξεις και τα έργα σου κάποιες φορές να γίνονται στάχτη κι αποκαΐδια, μην απελπίζεσαι.

Περίμενε και θα προβάλει ανέλπιστα το υπερωκεάνιο του Θεού.
Γιατί στ’ αλήθεια: «Τοῖς ἀγαπῶσι τὸν Θεὸν πάντα συνεργεῖ εἰς ἀγαθόν»

Λόγοι περί Χαρᾶς Πατερικαί Διδαχαί

(Γέροντας Παΐσιος)

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κρονστάνδης μιλώντας γιὰ τὴν χαρὰ θὰ ἀναφέρη «Ὁ ἄνθρωπος λαχταρᾶ μία μόνιμη, ἀληθινὴ χαρά, ἀλλὰ δὲν τὴν βρίσκει. Οἱ χαρὲς ποὺ τοῦ προσφέρει ὁ κόσμος εἶναι ψευδεῖς, μάταιες καὶ συντόμου διαρκείας. Ἂν ὅμως περπατῆ κανεὶς ἀξίως τῆς χριστιανικῆς κλήσεως, θὰ βρῆ τὴ χαρὰ ποὺ ποθεῖ ἡ ψυχή του, τὴν χαρὰ γιὰ τὴν ὁποία πλάστηκε»1.

Ὁ γέροντας Παΐσιος ἀπαντώντας σὲ ἐρώτηση σχετικὰ μὲ τὴν χαρὰ ἔλεγε «Γιὰ νὰ χαίρεται κανεὶς ἀληθινὰ, πνευματικά, πρέπει νὰ ἀγαπάη, καὶ γιὰ νὰ ἀγαπάη, πρέπει νὰ πιστεύη. Δὲν πιστεύουν οἱ ἄνθρωποι καὶ γι᾽ αὐτὸ δὲν ἀγαποῦν, δὲν θυσιάζονται καὶ δὲν χαίρονται. Ἂν πίστευαν, θὰ ἀγαποῦσαν, θὰ θυσιάζονταν καὶ θὰ χαίρονταν. Ἀπὸ τὴν θυσία βγαίνει ἡ μεγαλύτερη χαρά.
Ἡ ἀγάπη ὑπάρχει ἀπὸ μόνη της, ἐνῶ ἡ χαρὰ πηγάζει ἀπὸ τὴν ἀγάπη. Ὅταν δίνης τὴν ἀγάπη, τότε ἔρχεται ἡ χαρά. Δίνει ἀγάπη ὁ ἄνθρωπος καὶ δέχεται χαρά· ἀνταμείβεται δηλαδὴ μὲ τὴν χαρὰ ποὺ νιώθει.
Βλέπεις, κάποιος παίρνει ἕνα πράγμα ποὺ τοῦ δίνουν καὶ χαίρεται μὲ αὐτὸ τὸ ἕνα. Ἄλλος τὰ δίνει ὅλα καὶ χαίρεται γιὰ ὅλα. Ἡ χαρὰ ποὺ νιώθει ὁ ἄνθρωπος, ὅταν παίρνη, εἶναι χαρὰ ἀνθρώπινη. Ἐνῶ ἡ χαρὰ ποὺ νιώθει, ὅταν δίνη, εἶναι θεϊκή. Ἡ θεϊκὴ χαρὰ ἔρχεται μὲ τὸ δόσιμο»2.
Ὁ ἅγιος Βασίλειος ἑρμηνεύοντας τὸν ΛΒ΄ ψαλμὸ γράφει « "Ἀγαλλιᾶσθε δίκαιοι ἐν Κυρίῳ"· ὄχι ὅταν εὐημεροῦν τὰ πράγματα τοῦ οἴκου σας· ὄχι ὅταν ἔχετε καλὴν σωματικὴν ὑγείαν· ὄχι ὅταν τὰ χωράφια σας εἶναι γεμάτα ἀπὸ παντὸς εἴδους καρπούς· ἀλλὰ διότι ἔχετε Κύριον, ὁ ὁποῖος εἶναι τέτοιος εἰς τὸ κάλλος, τέτοιος εἰς τὴν ἀγαθότητα, τέτοιος εἰς τὴν σοφίαν. Ἂς εἶναι ἀρκετὴ εἰς ἐσᾶς ἡ χαρὰ δι᾽αὐτόν.
Καὶ φαίνεται ὅτι ἐκεῖνος ποὺ ἀγάλλεται μὲ εὐφροσύνην καὶ χαρὰν διὰ κάποιον ἀπὸ τὰ περιζήτητα, ἔτσι ἀγάλλεται δι᾽ αὐτό. Διά τοῦτο ὁ λόγος παρακινεῖ τοὺς δικαίους νὰ ζοῦν μὲ τὸ αἴσθημα τῆς τιμῆς, διότι ἀξιώθηκαν νὰ εἶναι δοῦλοι ἑνὸς τέτοιου Δεσπότου καὶ νὰ χαίρωνται διὰ τὴν δουλείαν αὐτοῦ μὲ χαρὰν ἀπερίγραπτον καὶ μὲ σκιρτήματα, σὰν νὰ πηδᾶ ἡ καρδιὰ ἀπὸ ἐνθουσιασμὸν τῆς ἀγάπης τοῦ ἀγαθοῦ»3.

Καὶ συνεχίζοντας νὰ ἑρμηνεύη τὸν ἴδιο ψαλμὸ γράφει «Σὰν νὰ εἶναι ὁ Κύριος ἕνας τόπος, ὅπου χωροῦν οἱ δίκαιοι· εἰς τὸν ὁποῖον ὅποιος εὑρίσκεται εἶναι ἀπαραίτητον νὰ εὐθυμῆ καὶ νὰ εὐφραίνεται. Ἀλλὰ καὶ ὁ δίκαιος γίνεται τόπος διὰ τὸν Κύριον, ἐφ᾽ ὅσον τὸν παίρνει εἰς τὸν ἑαυτόν του.
Ἐκεῖνος δὲ ποὺ ἁμαρτάνει δίδει τόπον εἰς τὸν διάβολον, διότι παρακούει εἰς ἐκεῖνον ποὺ λέγει "Μηδὲ δίδοτε τόπον τῷ διαβόλῳ". Ὅταν λοιπὸν εὑρισκώμεθα εἰς αὐτὸν τὸν Κύριον καὶ παρατηροῦμεν τὰ θαυμάσια αὐτοῦ, ὅσον εἶναι δυνατὸν εἰς ἐμᾶς, τότε ἀπὸ τὴν θεωρίαν αὐτὴν γεμίζομεν τὰς καρδίας μας μὲ εὐφροσύνην»4.

Ὁ ἅγιος Νεκτάριος μιλώντας περὶ τῆς χαρᾶς τοῦ καρποῦ τοῦ παναγίου Πνεύματος λέγει «Χαρὰ! λέξις προσφιλής, λέξις ἐπιπόθητος, λέξις συγκινοῦσα τὰς ψυχάς τῶν ἀνθρώπων, λέξις ἀγαλλιάσεως δηλωτική, λέξις εὐφροσύνης σημαντική, λέξις πνευματικῆς τέρπψεως καὶ ἡδονῆς ἐκφραστική. Χαρά!
Τίσι λόγοις τὸ ὑπό σοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ διεγειρόμενον συν αίσθημα νὰ περιγράψω; Οὐδεμία ἐν ἐμοὶ δύναμις ἰσχύει τὸ μυστήριον νὰ πολυπραγμονήση· οὐδεμία φωνὴ εὐτονεῖ τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ νὰ ἐκφράση· διατελεῖ μυστικὴ καὶ κρύβεται ἐν τοῖς μυχίοις τῆς καρδίας καὶ τῇ ψυχῇ μόνῃ ἑαυτὴν ἐμφανίζει. Αὕτη ποιεῖ αὐτὴν νὰ σκιρτᾶ ἐν εὐφροσύνῃ καὶ ἀγαλλιάσει· αὕτη ὡς θεῖον πόμα τὴν ψυχὴν μεθύσκει· αὕτη τῆς ψυχῆς ἐγένετο ἡ ἐπιπόθητος τρυφή· αὕτη ὑπὲρ μέλι καὶ κηρίον γλυκαίνει τὴν γλῶσσαν τοῦ πεπληρωμένου χαρᾶς· αὕτη τονίζει ἐν τῇ καρδίᾳ ὕμνους, οὗς τὰ χείλη ἀτονοῦσι νὰ ἐκφράσωσιν· ἡ καρδία λαλεῖ, τὰ δὲ χείλη σιωπᾶ· τὸ ὑπερφυὲς μυστικῶς λειτουργεῖται»5.

Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος στὴν ὁμιλία του στοὺς Ἀνδριάντας λέγει γιὰ τὴν χαρὰ «"Χαίρεται ἐν Κυρίῳ πάντοτε". Αἰτία τῆς κοσμικῆς χαρᾶς εἶναι ὁ πλοῦτος, ἡ ὑγεία, ἡ ἐξουσία. Γιὰ τὴν ἐν Κυρίῳ χαρὰ βασικὴ προϋπόθεση εἶναι ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ. Διότι ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ ἔχει δύο ἰδιότητες: εἶναι σταθερὸς καὶ ἀμετακίνητος καὶ τόση χαρὰ ἀναβλύζει, ὥστε δὲν λαμβάνουμε αἴσθηση τῶν ἄλλων κακῶν. Διότι ἐκεῖνος ποὺ φοβᾶται τὸν Θεό, ὅπως πρέπει, καὶ ἔχει θάρρος σὲ αὐτόν, ἔχει καρπωθεῖ τὴν ρίζα τῆς ἡδονῆς καὶ τὴν πηγὴ τῆς εὐθυμίας. Καὶ ὅπως ὅταν πέσει μικρὰ σπίθα στὸ πέλαγος ἀμέσως ἐξαφανίζεται ἔτσι καὶ ὅσα λυπηρὰ ἂν ἐπιπέσουν στὸν φοβούμενο τὸν Θεό, ὡσὰν νὰ πέφτουν μέσα σὲ ἀχανὲς πέλαγος χαρᾶς, σβήνονται καὶ χάνονται»6.

Ὑποσημειώσεις
1. Ἁγίου Ἰωάννη τῆς Κρονστάνδης Ἡ ἐν Χριστῷ ζωή μου σελ. 222
2. Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου Λόγοι τόμ. Ε΄ σελ. 300
3. & 4. Μ. Βασιλείου Ε.Π.Ε. τόμ. 5 σελ. 161, 163
5. Νεκταρίου Κεφαλᾶ Ἅπαντα τόμ. Ε΄ σελ. 344
6. Ἰ. Χρυσοστόμου Ε.Π.Ε. τόμ. 32 σελ. 555

St. John of Kronstadt-On Consolation in times of need and material hardship

by St. John of Kronstadt.

Many Christians experience times of need and material hardship throughout their life. It can be said that the majority of true Christians do not possess a great surplus of material goods - they should not even have them. The Lord has commanded us: “Sell that ye have and give alms” (Luke 12:33). Thus Christians should act according to the words of the prophet King David: “He has given away to the poor; his truth remains unto the ages.”

The Lord usually refrains from showering His servants with riches which pose danger for them (“a rich man shall hardly enter into the Kingdom of Heaven”). Apostle Paul writes to Timothy: “And having food and raiment let us be therewith content. But they that will be rich fall into temptation and a snare, and into many foolish and hurtful lusts, which drown men in destruction and perdition.”

As St. John of Kronstadt says: “God could have made everyone well-off, even wealthy, but then most people would have fallen away from God, and pride, envy and other sins would have increased. If God had made you a saint, you would have thought highly of yourself. But in the same way that sin humbles you, showing you your great frailty, iniquity and constant need of God and His grace, so a poor man is humbled by his poverty and need of other people. If beggars were to be made rich, many of them would forget God and their benefactors, would lose their souls amid the luxuries of this world. So destructive is wealth and so it blinds the spiritual eyes. It makes the heart coarse and thankless.”