Γιά τήν εὐχή καί τήν ἀλεπουδίτσα...

Αρχιμ. Τύχων Σεβκούνωβ

Στην Αίγυπτο όπου υπήρχαν στη βαθιά χριστιανική αρχαιότητα πολλά μεγάλα μοναστήρια, ζούσε ένας μοναχός που ήταν φίλος με έναν αγράμματο απονήρευτο αγρότη-φελάχο. Μια μέρα ο φελάχος είπε στο μοναχό:
«Κι εγώ λατρεύω το Θεό που δημιούργησε αυτό τον κόσμο! Κάθε απόγευμα χύνω σε μια γαβάθα κατσικίσιο γάλα και το βάζω κάτω από ένα φοίνικα. Το βράδυ ο Θεός έρχεται και πίνει το γαλατάκι μου. Του αρέσει πάρα πολύ! Ούτε μια φορά δεν έμεινε κάτι στη γαβάθα».
Όταν άκουσε αυτά τα λόγια ο μοναχός, δε μπόρεσε να μη γελάσει. Καλόψυχα και κατανοητά εξήγησε στο φίλο του ότι ο Θεός δε χρειάζεται κατσικίσιο γάλα.
Όμως ο αγρότης επέμενε με πείσμα στο δικό του. Τότε ο μοναχός πρότεινε την επόμενη νύχτα να παρακολουθήσουν κρυφά  τι συμβαίνει, όταν αφήσουν τη γαβάθα με το γάλα κάτω από τον φοίνικα.
Το είπαν και το έκαναν:

τη νύχτα ο μοναχός κι ο αγρότης κρύφτηκαν κοντά και στο φως του φεγγαριού σύντομα είδαν ότι μια αλεπουδίτσα είχε πλησιάσει κρυφά τη γαβάθα κι έγλειφε όλο το γάλα ώσπου να την αφήσει πεντακάθαρη.
Αυτή η αποκάλυψη χτύπησε τον αγρότη σαν κεραυνός! «Ναι», παραδέχτηκε συντετριμμένος, «τώρα το βλέπω, δεν ήταν ο Θεός!».
Ο μοναχός προσπάθησε να καθησυχάσει τον αγρότη κι άρχισε να εξηγεί ότι ο Θεός είναι Πνεύμα, ότι είναι απόλυτα διαφορετικός σε σχέση με τον κόσμο μας, ότι οι άνθρωποι Τον γνωρίζουν με ιδιαίτερο τρόπο… Όμως ο αγρότης στεκόταν μπροστά του με το κεφάλι κάτω και μετά άρχισε να κλαίει κι έφυγε για την καλύβα του.
Ο μοναχός πήγε κι αυτός στο κελί του. Όμως όταν πλησίασε είδε με κατάπληξη έναν άγγελο στην πόρτα να του φράζει το δρόμο. Ο μοναχός τρομαγμένος έπεσε στα γόνατα κι ο άγγελος είπε:
«Αυτός ο απλός άνθρωπος δεν είχε ούτε παιδεία ούτε σοφία ούτε μόρφωση για να λατρέψει το Θεό διαφορετικά απ’ ό,τι έκανε. Κι εσύ με τη σοφία και τη μόρφωσή σου του πήρες αυτή τη δυνατότητα. Θα πεις ότι χωρίς αμφιβολία έκρινες σωστά; Όμως ένα πράμα δεν ξέρεις, ω σοφέ: ο Θεός βλέποντας την ειλικρινή καρδιά αυτού του αγρότη, κάθε βράδυ έστελνε στο φοίνικα την αλεπουδίτσα για να τον καθησυχάσει και να δεχτεί τη θυσία του».

Απόσπασμα από το βιβλίο “Σχεδόν Άγιοι”
του Αρχιμ. Τύχων Σεβκούνωβ

Ἀββᾶς Δωρόθεος-Για τη συνείδηση.

 Ἀββᾶς Δωρόθεος

Ὅταν ὁ Θεός δημιούργησε τόν ἄνθρωπο, ἔβαλε μέσα του ἕνα θεῖο σπέρμα, σάν ἕνα εἶδος λογισμοῦ πιό θερμοῦ καί φωτεινοῦ, νά ἔχει τή θέση τῆς σπίθας, γιά νά φωτίζει τό νοῦ καί νά τοῦ δείχνει νά ξεχωρίζει τό καλό ἀπό τό κακό1. Αὐτό ὀνομάζεται συνείδηση, καί εἶναι ὁ φυσικός νόμος (Ἰωαν. Χρυσ. P. G.49, 131-133). Αὐτός εἶναι τά πηγάδια πού ἄνοιγε ὁ Ἰακώβ, ὅπως ἀκριβῶς εἶπαν οἱ Πατέρες, καί τά παράχωναν οἱ Φιλισταῖοι (Γεν. 26, 15). Μ’ αὐτό τό νόμο, δηλαδή μέ τή συνείδηση, συμμορφώθηκαν οἱ Πατέρες καί ὅλοι οἱ Ἅγιοι πού ἔζησαν πρίν ἀπό τό γραπτό νόμο καί εὐαρέστησαν στόν Θεό. Ἐπειδή ὅμως αὐτή παραχώθηκε καί καταπατήθηκε ἀπό τούς ἀνθρώπους μέ τήν προοδευτική ἐξάπλωση τῆς ἁμαρτίας, χρειαστήκαμε τό γραπτό νόμο, χρειαστήκαμε τούς ἁγίους Προφῆτες, χρειαστήκαμε τήν ἐνανθρώπιση τοῦ Ἴδιου τοῦ Δεσπότη μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, γιά νά τήν ξαναφέρει στό φῶς καί νά τήν ἀναστήσει, γιά νά ξαναδώσει ζωή, μέ τήν τήρηση τῶν ἁγίων ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ, σ’ ἐκείνη τήν σπίθα πού ἦταν παραχωμένη. Τώρα λοιπόν, εἶναι στό χέρι μας ἤ νά τήν παραχώσουμε πάλι ἤ νά τήν ἀφήσουμε νά λάμπει καί νά μᾶς φωτίζει, ἄν συμμορφωνόμαστε μέ τίς ὑποδείξεις της. Γιατί ὅταν ἡ συνείδησή μας μᾶς ὑπαγορεύει νά κάνουμε αὐτό καί ἀδιαφοροῦμε, καί πάλι μᾶς λέει νά κάνουμε ἐκεῖνο καί δέν τό κάνουμε, ἀλλά σταθερά καί ἀδιάκοπα τήν καταπατοῦμε, ἔτσι τή θάβουμε καί δέν μπορεῖ πιά νά φωνάξει δυνατά μέσα μας, ἀπό τό βάρος πού τή σκεπάζει. Ὅπως ἀκριβῶς τό λυχνάρι πού δίνει θαμπό φῶς, ἔτσι καί αὐτή ἀρχίζει νά μᾶς δείχνει ὅλο πιό θολά, ὅλο πιό σκοτεινά τά πράγματα, ὅπως συμβαίνει καί μέ τό θολωμένο ἀπό τά πολλά χώματα νερό, πού δέν μπορεῖ νά δεῖ κανείς μέσα τό πρόσωπό του. Ἔτσι σιγά – σιγά καταντᾶμε νά μήν αἰσθανόμαστε ἐκεῖνα πού μᾶς ὑπαγορεύει ἡ συνείδησή μας καί νά φτάνουμε στό σημεῖο νά νομίζουμε ὅτι δέν τήν ἔχουμε καθόλου. Ὅμως δέν ὑπάρχει κανένας πού νά μήν τήν ἔχει. Γιατί αὐτό εἶναι κάτι θεϊκό, ὅπως ἤδη εἴπαμε, καί δέν χάνεται ποτέ, ἀλλά πάντα μᾶς θυμίζει ἐκεῖνο πού ὀφείλουμε νά κάνουμε. Ἐμεῖς ὅμως δέν τήν αἰσθανόμαστε γιατί, ὅπως εἶπα, τήν καταφρονοῦμε καί τήν καταπατοῦμε. 41.—. Γι’ αὐτό ὁ Πρόφήτης θρηνεῖ τόν Ἐφραίμ καί λέει: «Καταδυνάστευσε ὁ Ἐφραίμ τόν ἀντίπαλό του καί κατέπνιξε τή φωνή του» (Ὡσ. 5, 11). Ἀντίπαλο ὀνομάζει τή συνείδηση. Γι’ αὐτό καί στό Εὐαγγέλιο λέει: «Νά ἔχεις καλές σχέσεις μέ τόν ἀντίπαλό σου, ὅσο περπατᾶτε ἀκόμη μαζί στό δρόμο, μήπως κάποτε σέ παραδώσει στόν κριτή, καί ὁ κριτής στούς ὑπηρέτες καί σέ βάλουν στή φυλακή. Ἀληθινά, σοῦ λέω, δέν θά βγεῖς ἀπό ἐκεῖ μέχρις ὅτου ξεπληρώσεις καί τήν τελευταία δεκάρα τοῦ χρέους σου» (Ματθ. 5, 25-26)2. Γιατί ὅμως ὀνομάζει τή συνείδηση ἀντίπαλο; Ἀντίπαλος λέγεται, ἐπειδή ἐναντιώνεται πάντοτε στό θέλημά μας τό κακό, καί μᾶς ἐλέγχει γι’ αὐτά πού πρέπει νά κάνουμε καί δέν τά κάνουμε καί μᾶς κατηγορεῖ γι’ αὐτά πού κάνουμε ἐνῶ δέν πρέπει νά τά κάνουμε. Γι’ αὐτό τήν ὀνομάζει ἀντίπαλο καί μᾶς παραγγέλει λέγοντας: «Νά ἔχεις καλές σχέσεις μέ τόν ἀντίπαλό σου, ὅσο περπατᾶτε ἀκόμα μαζί στό δρόμο. Ὁ δρόμος εἶναι, ὅπως λέει ὁ Μ. Βασίλειος, αὐτός ὁ κόσμος. 42.—.  Ἄς φροντίσουμε λοιπόν, ἀδελφοί μου, νά φυλᾶμε τή συνείδησή μας, ὅσο ἀκόμα βρισκόμαστε σ’ αὐτόν τόν κόσμο, χωρίς νά τήν προκαλοῦμε νά μᾶς ἐλέγξει γιά κάποιο πράγμα, χωρίς νά τήν καταπατοῦμε σέ τίποτα ἀπολύτως οὔτε καί στό ἐλάχιστο. Γιατί ξέρετε καλά ὅτι ἀπό τά μικρά αὐτά καί ἀσήμαντα, ὅπως λένε, φτάνουμε νά καταφρονοῦμε καί τά μεγάλα. Γιατί ὅταν ἀρχίσει κανείς νά λέει: «Τί σημασία ἔχει, ἄν πῶ αὐτό τό λόγο. Τί σημασία ἔχει ἄν φάω λιγάκι;

Τί σημασία ἔχει ἄν δώσω προσοχή σ’ αὐτό τό πράγμα»; Ἀπό τό «τί σημασία ἔχει αὐτό καί τί σημασία ἔχει ἐκεῖνο», ἀποκτάει κανείς κακή καί διεστραμμένη διάθεση καί ἀρχίζει νά καταφρονεῖ καί τά μεγάλα καί βαρύτερα, καί νά καταπατεῖ τήν ἴδια τή συνείδησή του. Γι’ αὐτό, προσέξτε, ἀδελφοί μου, νά μήν ἀμελήσουμε τά μικρά, προσέξτε νά μήν καταφρονήσουμε αὐτά σάν ἀσήμαντα. Δέν εἶναι μικρά, γιατί ἀπ’ αὐτά τρέφεται ἡ ψυχή, ἀπ’ αὐτά δημιουργεῖται κακή συνήθεια. Ἄς ἀγρυπνήσουμε, ἄς φροντίσουμε τά ἐλαφρά, ὅσο εἶναι ἀκόμη ἐλαφρά, γιά μή γίνουν βαριά.

Καί ἡ πρόοδός μας στήν ἀρετή καί ἡ ἁμαρτία, ξεκινᾶνε ἀπό τά μικρά καί κατραλήγουν σέ μεγάλα, εἴτε καλά εἴτε κακά4. Γι’ αὐτό μᾶς προτρέπει ὁ Κύριος νά φυλᾶμε τή συνείδησή μας, σάν νά θέλει νά κάνει κάποιον ἰδιαίτερα προσεκτικό καί τοῦ λέει: «Πρόσεξε τί κάνεις, ταλαίπωρε, ξύπνα, δημιούργησε καλές σχέσεις μέ τόν ἀντίπαλό σου, ὅσο ἀκόμη βρίσκεσαι στό δρόμο μαζί του». Καί προσθέτει τό φόβο καί τόν κίνδυνο πού ἔχει ἡ ὑπόθεση λέγοντας: «Μήπως κάποτε σέ παραδώσει στόν κριτή καί ὁ κριτής στούς ὑπηρέτες καί σέ βάλουν στή φυλακή». Καί τί ἄλλο; «Ἀληθινά, σοῦ λέω, δέν θά βγεῖς ἀπό ἐκεῖ, μέχρις ὄτου ξεπληρώσεις καί τήν τελευταία δεκάρα τοῦ χρέους σου». Γιατί ἡ συνείδηση μᾶς ἐλέγχει, ὅπως εἶπα, γιά τό καλό καί γιά τόκακό, καί μᾶς ὑποδεικνύει τί νά κάνουμε καί τί ὄχι. Καί αὐτή πάλι θά μᾶς κατηγορήσει καί στή μέλλουσα ζωή. Γι’ αὐτό λέει: Μήπως κάποτε σέ παραδώσει στόν κριτή» κ.τ.λ.

43.—.  Ἡ προσπάθειά μας, γιά νά φυλάξουμε τή συνείδησή μας ἄγρυπνη καί νά συμμοργωνόμαστε μέ τίς ὑποδείξεις της, παίρνει πολλές καί ποικίλες μοργές. Γιατί πρέπει νά ἐνεργεῖ κανείς «κατά συνείδηση» καί πρός τόν Θεό καί πρός τόν πλησίον καί πρός τά πράγματα. Πρός μέν τό Θεό, γιά νά μήν καταφρονεῖ τίς ἐντολές Του, καί ὅταν δέν τόν βλέπει ἄνθρωπος καί ὅταν κανείς δέν ἀπαιτεῖ τίποτε ἀπ’ αὐτόν. Αὐτός ἐνεργεῖ «κατά συνείδηση» ἀπέναντι τοῦ Θεοῦ μυστικά. Νά, τί θέλω νά πῶ. Ἀμέλησε τήν προσευχή, ἀνέβηκε στήν καρδιά του «ἐμπαθής λογισμός» καί δέν πρόσεξε καί δέν πίεσε τόν ἑαυτό του, ἀλλά συγκατατέθηκε. Εἶδε τόν πλησίον του νά λέει ἤ νά κάνει κάτι καί κατά τή φαντασία του τόν ὑποψιάστηκε καί τόν κατέκρινε. Καί μέ λίγα λόγια, σέ ὅσα γίνονται ἐσωτερικά, μυστικά, πού κανένας δέν ξέρει, παρά μόνο ὁ Θεός καί ἡ συνείδησή μας, σ’ αὐτά πρέπει νά συμμορφωνόμαστε μέ τή φωνή τῆς συνειδήσεως. Αὐτό σημαίνει τό νά τηροῦμε τή συνείδησή μας πρός τό Θεό.

44.—.  Ἡ τήρηση τῆς συνειδήσεως πρός τόν πλησίον εἶναι νά μήν κάνει κανείς τίποτε ἀπολύτως πού καταλαβαίνει ὅτι θλίβει ἤ πληγώνει τόν πλησίον, εἴτε μέ ἔργο, εἴτε μέ λόγο, εἴτε μέ κάποια κίνηση εἴτε μ’ ἕνα βλέμμα, γιατί μπορεῖ κανείς καί μέ μιά κίνηση, ὅπως πολλές φορές λέω, νά πληγώσει τόν πλησίον, μπορεῖ καί μ’ ἕνα βλέμμα. Καί μέ λίγα λόγια, ὁ ἄνθρωπος μολύνει τή συνείδησή του μέ ὅσα καταλαβαίνει ὅτι κάνει ἐπίτηδες γιά νά προκαλέσει λογισμό στόν πλησίον, ἐπειδή ξέρει ὅτι τό κάνει ἐπίτηδες γιά νά τόν βλάψει ἤ νά τόν στεναχωρήσει. Τό νά φυλάξει λοιπόν τή συνείδηση καί νά μήν κάνει κάτι τέτοιο, εἶναι αὐτό πού λέμε, «νά ἐνεργεῖ κατά συνείδηση» πρός τον πλησίον.

45.—.  Νά ἐνεργεῖ κανείς «κατά συνείδηση» πρός τά ὑλικά πράγματα σημαίνει νά μήν κάνει κατάχρηση κανενός πράγματος, νά μήν ἀφήνει κάτι νά καταστραφεῖ ἤ νά πεταχθεῖ. Ἀλλά, καί ἄν ἀκόμα δεῖ κάτι πεταμένο, νά μήν τό ἀγνοήσει, ἔστω καί ἄν εἶναι ἀσήμαντο, ἀλλά νά τό μαζέψει καί νά τό βάλει στή θέση του. Νά μή χρησιμοποιεῖ ἀπρόσεκτα τά ροῦχα του. Γιατί, ἄς ὑποθέσουμε ὅτι μπορεῖ νά φορέσει κανείς τό ροῦχο του ἄλλη μιά ἤ δυό ἑβδομάδες καί πηγαίνει καί τό βάζει καί τό πλένει, πρίν τῆς ὥρας του, καί τό φθείρει. Καί ἀντί νά τό χρησιμοποιήσει ἄλλους πέντε μῆνες ἤ καί περισσότερο, μέ τό πλῦνε-πλῦνε το παλιώνει καί τό ἀχρηστεύει. Καί αὐτό γίνεται «παρά συνείδηση».

Τό ἴδιο συμβαίνει καί μέ τό στρῶμα. Πολλές φορές μπορεῖ κανείς νά βολευτεῖ μ’ ἕνα παπλωματάκι καί ζητάει παχύ στρῶμα. Ἄλλοτε πάλι ἔχει τρίχινο καί θέλει νά τό ἀλλάξει καί νά πάρει ἄλλο καινούργιο καί ὄμορφο ἀπό ματαιοδοξία ἤ ἀπό ἀκηδία. Μπορεῖ ν’ ἀρκεστεῖ σ’ ἕνα παλιόρουχο καί ζητάει μάλλινο καί δημιουργεῖ ζητήματα, ἄν δέν τοῦ τό δώσουν.

Ἄν δέ καί ἀρχίσει νά προσέχει τόν ἀδελφό του καί νά λέει: «Γιατί αὐτός ἔχει αὐτό καί ἐγώ δέν ἔχω»; Ἔ, αὐτός εἶναι μακάριος! Τότε πρόκοψε!5.

Ἄλλοτε πάλι ἁπλώνει κανείς τό ροῦχο του ἤ τό σκέπασμά του στόν ἥλιο καί ἀμελεῖ νά τό μαζέψει καί τό ἀφήνει καί καίγεται. Καί αὐτό εἶναι «παρά συνείδηση».

Παρόμοια καί μέ τά φαγητά. Μπορεῖ κανείς νά βολευτεῖ μέ μικρό λάχανο ἤ μέ λίγα ὄσπρια ἤ λίγες ἐλιές, καί δεν τό σηκώνει, ἀλλά ζητάει ἄλλο φαγητό πιό γευστικό καί πιό πολυτελές. Ὅλα αὐτά εἶναι «παρά συνείδηση»6. 46.—.  Οἱ Πατέρες ὅμως λένε ὅτι δεν πρέπει ὁ μοναχός ν’ ἀφήσει ποτέ τή συνείδησή του νά τόν κατατυραννεῖ γιά ὁποιοδήποτε θέμα7. Πρέπει λοιπόν, ἀδελφοί μου, ν’ ἀγρυπνοῦμε πάντοτε καί νά φυλαγόμαστε ἀπ’ ὅλα αὐτά, γιά νά μήν πέσουμε σέ κίνδυνο. Καί ὁ ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς τό προεῖπε, ὅπως τό ξανάπαμε. Ὁ Θεός νά δώσει νά τά ἀκοῦμε καί νά τά τηροῦμε ὅλα αὐτά, γιά νά μήν μᾶς κατακρίνουν οἱ λόγοι τῶν Πατέρων μας. Ἀμήν.

Ἀπό τό βιβλίο, «Ὁ Ἀββᾶς Δωρόθεος, ἔργα ἀσκητικά» Ἐκδ. «ΕΤΟΙΜΑΣΙΑ»Ἱ.Μ. Τιμίου Προδρόμου Καρέα

ΠΗΓΗ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΡΕΑ

How the monks make kollyva on the Holy Mountain,Mount Athos.

On the Holy Mountain, the abbots of the last hundred years are commemorated, as well as the priests and monks of the last thirty. Kollyvo is made every time an icon is placed in the church for veneration. Every Saturday, however, the departed are remembered unless it’s the return of a feast of the Lord. It’s a little, zinc plate of boiled wheat which is placed under the icon of Christ.

  

The kollyvo for a feast requires real confectionary and iconographical skills. Normally, on the surface there’s an icon of the founder or the saint who the honored in the main church is named after, for example, Saint Athanasios the Athonite in the Great Lavra or the Annunciation in the Monastery of Vatopaidi.

Ordinary kollyvo is made as follows: they place crushed wheat into water to make it expand. Then they put it into a container of cold water and bring it to the boil. After half an hour, they pour off the water and add fresh, boiling it again until the wheat is soft and the liquid opaque. A little salt is added. They pour off the liquid, with the addition of sugar and cinnamon. They wash the wheat in cold water to stop it sticking and spread it out to dry. Two or three hours before the Divine Liturgy, the monk whose obedience it is, takes a handful of fine breadcrumbs and adds it to the kollyvo to soak up any moisture, so that it’s completely dry. Afterwards he’ll sieve it to get rid of the breadcrumbs. The wheat’s now ready. He spreads it out and sprinkles sugar on top (not caster sugar, but ordinary) and makes a cross with sugar colored with cinnamon. If he wishes, he can also add ground hazelnuts at an earlier stage in the process.

The kollyvo for a feast has ground walnuts added, as well as cloves and cumin. Some monasteries use ground hazelnuts (carefully peeled of their skins) instead of walnuts and cinnamon instead of cloves.

For the icons on the surface of the kollyvo, they take the wooden end of a fine artist’s brush and press the shape on the sugar from the anthivolo (a copy or template). In this way, they fill in the clothes, face and hair with different-colored sugars.

Ordinary kollyvo is the normal sweet for monks in a coenobium and is distributed in the refectory at the end of the meal. The Russians on the Holy Mountain make kollyvo not with wheat, but with rice, as is the custom in Russia. Smyrnakis noted that this was the case not only in the Monastery of Saint Panteleïmon, but also in the Russian sketes and cells, as well.

Source-Pemptousia.com

Ποιος είναι ο διάβολος και πως ενεργεί;(Γέροντος Ιωσήφ Βατοπαιδινού)

 

Η Αγία Γραφή μας λέει ότι ο διάβολος είναι «ο πεσών Εωσφόρος». Γι’ αυτόν  μας  πληροφορεί  ο  Κύριος:  «είδον  τον  σατανάν  ως  αστραπήν  εκ  του  ουρανού  πεσόντα» (Λουκ. 10,1).

Είναι  ο  άρχοντας,  ο  αρχηγός  του  αγγελικού  τάγματος  των  εκπεσόντων  από  τον  ουρανό,  όταν  θέλησαν  να  αποστατήσουν  από  το  θείο  θέλημα.  Τότε  αυτόματα  συντρίφτηκαν και ξέπεσαν από την αξία και  τη θέση τους. Έχασαν συγχρόνως και  την έκπαγλη και φωτεινή ωραιότητα της μορφής τους. Έγιναν φρικιαστικά τέρατα των  οποίων  και  μόνο  η  μνήμη  είναι  μισητή.  Δεν  υπάρχει  στη  διαβολική  του  υπόσταση τίποτα το καλό, το αγαθό, το δίκαιο, το ευθές, το λογικό, το αληθινό.

Ο διάβολος, ο άλλοτε φορέας του φωτός της δικαιοσύνης, της αγάπης και του  αγιασμού,  μεταβλήθηκε  απότομα – με  την  ανταρσία  κατά  του  Θεού – σε  απόλυτο  όργανο του σκότους, του μίσους, του ψεύδους, του ολοκληρωτικού κακού και όσων  συντελούν στον όλεθρο της φθοράς και του θανάτου. έγινε και θα παραμείνει πάντοτε  σκότος  και  ψεύδος  και  απώλεια -  με  ένα  επί  πλέον  σκοπό -  την  αντίσταση  σε  οτιδήποτε  είναι  του  Θεού  και  σε  όσα  ο  Θεός  προνοεί  και  ιδιαίτερα  τον  άνθρωπο.

Έγινε – και θα παραμείνει στο διηνεκές – κληρονόμος του θανάτου και κάτοικος του  Άδη, με κύριο του σκοπό να αποπλανά και να παρασύρει προς το μέρος του όσους  μπορέσει.

Κεντρικό  στόχο  του  έχει  τον  άνθρωπο,  που βαδίζει  να  ενωθεί  με  το  Θεό. Ο  διάβολος δεν ενέχεται να τον βλέπει να ανεβαίνει ψηλότερα από την πρώτη αξία, που  είχε  πριν  την  έκπτωσή  του,  γι  αυτό  και  ρίχνει  εναντίον  τα  πιο  λυσσαλέα  βέλη  του.

Έγινε και έμεινε κατά πρόθεση ανθρωποκτόνος.

Ως ψέμα και δόλος και κακία δεν παρουσιάζεται φανερά. Μόνο με υποβολές  ερεθίζει το νου και τις αισθήσεις με δόλια προσχήματα, για να αποπλανήσει τη σκέψη  και τη θέληση, να παρασύρει σε συγκατάθεση τη γνώμη και έτσι να υποσκελίσει το  θύμα  πάντοτε  με  δόλο,  υποκρισία  και  απάτη.  Ο  άνθρωπος  κινείται  και  ενεργεί  περισσότερο  με  τις  αισθήσεις  και  τα  συναισθήματα.  Ο εχθρός  το  γνωρίζει  αυτό.  Γι

αυτό ερεθίζει τις αισθήσεις με προφάσεις ευλογοφανείς και έτσι κλέβει ευκολότερα τη  συγκατάθεση.  Προβάλλει,  βλέπετε,  τη  βιολογική  αναγκαιότητα.  Αυτό  γίνεται  και  στο  σωματικό και ψυχικό κόσμο.

Αν  ο  άνθρωπος  είναι  ελεύθερος  από  πάθη  και  κακές  συνήθειες,  εύκολα  απαλλάσσεται  από  τη  διαβολική  επιβουλή  και  πάλη.  Αν  όμως  είναι  αιχμάλωτος πονηρών έξεων, η μάχη είναι σκληρή και αγωνιώδης.

Πάντως η αντίσταση με βάση τον προορισμό μας και τις θείες εντολές γίνεται κατορθωτή με τη συμμαχία της χάριτος που συνυπάρχει με μας.

Δεν έχει εξουσία ο διάβολος απ’ ευθείας ή αισθητά να πειράξει τον άνθρωπο.

Μόνο  με  τη  φαντασία,  με  εικόνες,  που  προβάλλει  στην  οθόνη  της  διάνοιας,  και  με έννοιες  μέσω  του  νου,  προκαλεί.  Τότε  ο  άνθρωπος  μόνος  του  αποφασίζει  να αποδεχθεί  την  πρόκληση  (προσβολή)  ή  να  την  απορρίψει.  Αυτός  είναι  ο  κύριος τρόπος επαφής του πονηρού με τον άνθρωπο. Η συνέχεια πλέον εξαρτάται από τη θέληση του ανθρώπου. Ή να υποκύψει ή να αντισταθεί.

Ο  αμεσότερος  τρόπος  της  δικής  μας  άμυνας  και  αντιστάσεως  είναι  η  θεία επίκληση  (προσευχή)  και  η  ενθύμηση  του  σκοπού  και  προορισμού  μας.  Το παράδειγμα του Κυρίου μας, όταν ήταν στην έρημο, μας χάραξε τον πρακτικό τρόπο της πάλης με τον εχθρό, καθώς και όσα συντελούν σ’ αυτόν.

Ο  διάβολος  δεν  έχει  προορατική  ικανότητα,  ούτε  γνωρίζει  τί  σκέπτεται  ο άνθρωπος. Συμπεραίνει από τις κινήσεις των συναισθημάτων και ερεθίζει ανάλογα τα μέλη και τις αισθήσεις με εμπαθή νήματα. Όταν βλέπει να κλίνει η διάθεση μετά την εικόνα  είτε  του  πράγματος  είτε  του  νοήματος,  που  προσέβαλε  τη  φαντασία, καταλαβαίνει  ότι  σ’  αυτό  έχει  ο  άνθρωπος  την  επιθυμία  και  την  πρόθεσή  του  και φέρνει τα κατάλληλα αίτια για να υποτάξει το θύμα του.

Στη  φύση  του  ο  διάβολος  είναι  όμοιο  με  τη  φύση  του  νου.  Είναι  ταχύτατος, ακούραστος,  ανύστακτος  και  αδίστακτος,  αμετάβλητος  στην  πονηρία  και  κακία.

Μεταβάλλεται και μετασχηματίζεται αμέσως σε διάφορα σχήματα και μορφές, αν αυτό βοηθά  τον  πονηρό  του  σκοπό.  Μετακινείται  πάντοτε  ταχύτατα,  σε  κάθε  χώρο,  και μετέρχεται κάθε τρόπο, με κύριος σκοπό της παρεμπόδιση του θείου θελήματος.

ΠΗΓΗ.

Γέροντος  Ιωσήφ  Βατοπαιδινού, Συζητήσεις  στον  Άθωνα,  Ψυχωφελή  Βατοπαιδινά  13, εκδ. ΙΜΜ Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 2005.

Γ.Τασούδη.Μακαριστός Γέροντας Ιωσήφ Βατοπαιδινός.

What Distinguishes Compassion from Sentimentality?

By Archimandrite Raphael (Karelin)

Compassion is founded on love for someone: love renders the other party as it were, another "self," one with you. Sentimentality is grounded in self-love: it makes one sad not as the result of the suffering of the other person, but rather from one's own ruined mood; instead of striving to put an end to suffering in the world, it strives to put the images of suffering out of one's field of vision.

Art and literature predispose the human soul toward imitation, toward emotional involvement in a given situation. One who becomes accustomed to feeling the emotional state of characters on stage, in TV series, and in novels, himself begins to function as an actor, "playing at life." Art encourages the development of an elevated fluidity in the state of one's mind - often to a pathological level - and to an emotional transfer to the given image one faces. Love is pained for the other person; it is pained because that person is feeling pain. Sentimentality feels pain for itself; it is pained because a negative image of someone else's suffering has intruded upon its consciousness and evoked negative, unpleasant emotions.

Love is grounded in a desire for others' good, while sentimentality rests on a desire for personal emotional comfort. It sees the suffering of others as an unpleasant dissonance in its personal emotional peace. A sentimental person cannot love; rather, he can fall in love, create idols for himself, serve them, and with them, fill up his soul. The flip side of sentimentality is cruelty. For a sentimental person, what lies beyond the bounds of direct experience is foreign and inconsequential. In Saint-Exupery's "Le Petit Prince," the author blurts out: "Should my little star go out, what care I for all Creation." In other words, that little star with which I have fallen in love is more important to me than all Creation.

A sentimental person is ready to weep at the sight of a sick dog and at the same time remains deaf and indifferent to the suffering of millions of people, just as long as he does not have to see their suffering. Sentimentality is not love, but rather, morbid impressionability, chronic, suppressed hysterics taking the place of love.

Source-stjohndc.org

ΤΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ ΚΑΙ ΤΙΣ ΧΑΡΕΣ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΑ...

Είναι η ιστορία 2 φίλων που περπατούν στην έρημο.

Κάποια στιγμή τσακώθηκαν
και ο ένας από τους δύο έδωσε ένα χαστούκι στον άλλο.

Αυτός ο τελευταίος, πονεμένος, αλλά χωρίς να πει τίποτα, έγραψε στην άμμο:

ΣΗΜΕΡΑ Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΜΟΥ ΦΙΛΟΣ ΜΕ ΧΑΣΤΟΥΚΙΣΕ.

Συνέχισαν να περπατούν μέχρι που βρήκαν μια όαση όπου αποφάσισαν να κάνουν μπάνιο.

Αλλά αυτός που είχε φάει το χαστούκι παραλίγο να πνιγεί και ο φίλος του τον έσωσε.

Όταν συνήλθε, έγραψε πάνω σε μια πέτρα:

ΣΗΜΕΡΑ Ο ΚΑΛΥΤΕΡΟΣ ΜΟΥ ΦΙΛΟΣ ΜΟΥ ΕΣΩΣΕ ΤΗ ΖΩΗ

Αυτός που τον είχε χαστουκίσει και στη συνέχεια του έσωσε τη ζωή, τον ρώτησε :

όταν σε χτύπησα, έγραψες πάνω στην άμμο, και τώρα έγραψες πάνω στην πέτρα.

Γιατί?

Ο άλλος φίλος απάντησε :

«όταν κάποιος μας πληγώνει, πρέπει να το γράφουμε στην άμμο όπου οι άνεμοι της συγνώμης μπορούν να το σβήσουν.

Αλλά όταν κάποιος κάνει κάτι καλό για μας, πρέπει να το χαράζουμε στην πέτρα, όπου κανένας άνεμος δεν μπορεί να το σβήσει».

ΜΑΘΕ ΝΑ ΓΡΑΦΕΙΣ ΤΑ ΤΡΑΥΜΑΤΑ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ ΚΑΙ ΝΑ ΧΑΡΑΖΕΙΣ ΤΙΣ ΧΑΡΕΣ ΣΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΑ

On Truth and Love in the Writings of St. John the Evangelist By St.Theophan the Recluse

St.Theophan the Recluse

The Holy Apostle and Evangelist John the Theologian, the beloved disciple of the Lord, is above all an example and a teacher of love. Love breathes through his gospel, lessons about love fill his epistles and his life serves as a striking example of love.

He expounded on all the mysteries of love - its source, its movement in deeds, and its culmination - and where it leads all that follow it, to the heights. In this subject of love St. John is especially well known, and no matter who would begin to muse, about love he would immediately bring to mind St. John as the model of love and turn to him as to a teacher of love.

Now let us examine how contemporary wise men have made use of this teaching. They possess a special kind of vain wisdom called "Indifferentism" by which they reason say: believe as you like, it makes no difference - just love everyone like brothers, be charitable to them, and have a good influence on them. They point out that the Evangelist John the Theologian writes only about love. For him love is light and life and all perfection. According to his words the person who does not love walks in darkness, abides in death, and is a murderer. It is well known that when St. John grew old and was unable to walk they carried him to church. There he only admonished, "Brethren! Let us love one another." Thus he so valued love. They tell us that we also should love like that and only love, believing any way we wish.
I myself have had to listen to such "wisdom." Perhaps you have also had to listen to or will hear something similar to this. Let us contrast their false teaching with the true teaching of St. John the Theologian and then protect our thoughts from wavering from the fundamentals of Christian good sense into the vain wisdom of the "indifferent ones." These so-called "wise" people desire to build everything without God - their external welfare and their morality. From this they strive wherever possible to craftily weave a school of thought where there is no need to talk about God. And they beat their drums about love. They tell us to love one another and here there is nothing to think about God. It is especially on this point where the Holy Evangelist routs them.

Although St John continuously, and exactingly reminds us to love one another, he also places love in such a close bound with God, with love for God and the knowledge of God, that it is impossible to separate them. Behold where St. John's love originates, Herein is love, not that we loved God, but that He loved us, and sent His Son to be the propitiation for our sins. And he adds, Beloved, if God so loved us, we ought also to love one another. (I John 4:10, 11). According to his reasoning, our mutual love must be built up by the action of faith in the Lord, Who came to save us, and consequently it is not all right to believe as you want. Further he teaches, Beloved, let us love one another: for love is of God; (John 4:7) If we love one another, God dwelleth in us ... (I John 4:12) God is love; and he that dwelleth in love dwelleth in God and God in him. (I John 4:16).

You see, he does not say a word about love without speaking about God and the Saviour. Love is from God and leads to God. Thus he who says that he loves his brother, and does not know and love God and the Saviour, is a liar and the truth is not in him cf. (John 4:20,2:4). Therefore it is possible to summarize the entire teaching of the Holy Evangelist on love in the following words: in order to love your neighbor you must love God, and in order to love God, you must, of course come to know Him within yourself and especially in His salvific activity on us. We must know and believe. What does the will of God consist of? In faith and love: thus the commandment says: That we should believe on the name of His Son Jesus Christ, and love one another. (I John 3:23). It does not only command us to love but to believe in the Lord, and in such a way that faith is the source of love. If one were to gather into one all the places where St.John the Evangelist speaks only of love, one could still not confirm his teaching by the false reasoning: only love and believe as you want.

Besides his teaching on love he also speaks of faith, independent of the law of love. Behold how he categorically rejects those who say, believe as you want. What does he preach about from the very first verses: That which was from the beginning, which we have heard, which we have seen with our eyes, which we have looketh upon, and our hands have handled, of the Word of life; For the life was manifested, and we have seen it, and bear witness, and show unto you that eternal life, which was with the Father, and was manifested unto us; That which we have seen and heard declare we unto you, that ye also may have fellowship with us: and truly our fellowship is with the Father and with His Son Jesus Christ. (I John 1:1-3). The most important point with St. John and all the apostles is the teaching about communion with God though the Lord Jesus Christ, from which proceeds communion of the faithful with one another. How can we have the one without the other. Further St. John asks the question: who is a liar? and answers thus: Who is a liar but he that denieth that Jesus is the Christ? He is antichrist, that denieth the Father and the Son. Whosoever denieth the Son, the same hath not the Father... Whosoever shall confess that Jesus is the Son o f God, God dwelleth in him, and he in God. (I John 2:22, 23. 4:15). The whole matter is summed up in confessing the Lord Jesus Christ to be the Son of God and to be God. How then could one possibly say, "Believe any way you want"?

Then there follows the warning: Beloved, believe not every spirit, but try the spirits whether they are of God: because many false prophets are gone out into the world. Herein know ye the Spirit of God: Every spirit that confesseth that Jesus Christ is come in the flesh is of God: And every spirit that confesseth not that Jesus Christ is come in the flesh is not of God: and this is that spirit of antichrist. (I John 4:1-3) He who says, "Believe as you want" does not confess Jesus Christ, for if he did confess Christ he would not speak thus. Therefore he cannot be from God. Where then is he from? - truly from the antichrist.

Finally, the Holy Evangelist describes the whole essence of Christianity thus: And this is the record, that God hath given to us eternal life, and this life is in His Son. He that hath the Son hath life; and he that hath not the Son of God hath not life. (I John 5:11-12). Who possesses the Son of God? Those who believe in His name. Therefore he says, and writes: unto you that believe on the name of the Son of God, that ye may know that ye have eternal life ... (I John 5:13). Consequently, he who does not believe in the Son of God, has not eternal life. Could it possibly make no difference how one wants to believe? No. We know that the Son of God is come, and hath given us light and understanding, that we may know the true God, and that we may be in Him that is true, even in His Son Jesus Christ. This is the true God, and eternal life. (I John 5:20).

These excerpts should be enough, I suppose, in order to show the Indifferentists that in vain do they seek to find support for their lie in the teaching of St. John the Theologian. It is more than likely that they make such claims without having ever read St. John's holy and divinely inspired writings, but rather quote him based on rumors about his overflowing love. Let them even now find something else besides the above argument, to defend their teaching to us believers. One word alone from the beloved disciple is sufficient to discredit their teaching and without any doubt to confirm our belief explicitly in that which was given to us by the Lord through the Holy Apostles and preserved by the Church.

I would only add the following consideration to the decisive words of the Apostle and Evangelist John: having estranged themselves in their minds from the Lord, these unbelievers grasp at acts of charity whose source and support are precisely love. They act in this way only to be founded on something without the assurance that they have found a solid basis. If only they had a clear understanding of how it is indeed possible for man to act in a fruitful way, they would never remain fixed on their teaching. The essence of the matter is - that we are not in the proper state. Therefore we cannot act in the right way. In order for us to act in the correct way we must enter into the right state. By our own powers we are not capable of doing this. The Lord, having come to the earth, lifted up man to the right state. He did not lead man into this state for His own sake but rather that man would accept from Him renewed humanness and thus gain the possibility of acting properly. We obtain this state through Holy Baptism, for those who are baptized into Christ have put on Christ. From the time of Baptism we become one with the Lord and begin to live His life and act by His power. Those who would claim love or the right action (for love is the fullness of the law) should first accept all the premises of Christianity in order to be able to walk rightly and deny their own falseness (lie). This is impossible without faith, for faith is the root of Christianity and beginning of everything. The Lord Himself says this: Abide in Me, and I in you. As the branch cannot bear fruit of itself, except ye abide in the vine; no more can ye, except ye abide in Me. I am the vine, ye are the branches: He that abideth in Me, and I in him, the same bringeth forth much fruit: for without Me ye can do nothing. If a man abide not in Me, he is cast forth as a branch, and is withered; and men gather them and cast them into the fire, and they are burned. (John 15: 4-6)

When someone begins to expound to you about love or fruitful action independent of true belief, tell him: Wait, first believe correctly. By faith acquire all the salvific precepts of Christianity. Through them be united with the Lord, make your life and strength depend on Him like you would on an injection for your health and then you will begin to act in a fruitful way. It is a fact that the witness to a righteous life is fruitful activity in love, but in order to attain it and to remain in it one must accept all of God's Truth with faith and pass through all of God's sanctifying actions [on one's self]. Only under these conditions, i.e., by abiding in True Love, m ay we grow up into Him in all things, Who is the head, even Christ (Eph. 4,15). We could summarize thus: he who does not have the right Faith cannot enter into the proper state, and he who does not enter into the right sta te cannot properly act. Now do you see how one cannot say: Believe as you wish, only love"?

Faith is not only the image of the knowledge of God and of our relationship to Him; it also includes all the salvific institutions [not just the Church as establishment but all that is contained within the Church for salvation] given by God. These salvific institutions maintain active faith. Our so-called wise men might not actually be opposed to Christian teaching, but, more than anything else, they are repulsed by Christian institutions. Since these institutions are nothing more than faith in reality and in action, then their main sin is that they do not want to act in the spirit of the Faith. One is only amazed at how these people so persistently expound about deeds and labors but remove themselves from activity in the realm of holy Faith. There is something amiss here. Surely they are acquainted with the laws of logical thought. There is such duplicity here that one must assume that they are not in fact doers, but are acted upon - they are the tools of a foreign spirit, and such a spirit that is itself foreign to Truth.

Brethren, having understood this, let us guard ourselves from the evil reasoning of this world. Only those who have never tasted the Truth can waver in it. Let us fulfill with humility and in the spirit of truth all that our holy Faith demands. Then we will have, and carry within, a witness which will bring to naught all false arguments from without. May the Lord illumine us by His Truth. Amen.

Originally published in "Orthodox Life", No. 6, 1996
Translated from "A God-pleasing Life, General Themes,"
Homilies of Bishop Theophan (the Recluse), pp. 56-62.