Οκνηρία στα πνευματικά έργα(Αγίου Δημητρίου του Ροστώφ)

 

ΦΥΛΑΞΕ την ψυχή σου από τη φοβερή παραλυσία, πού οι Πατέρες ονομάζουν ακηδία. την οκνηρία δηλαδή στα πνευματικά έργα. Να θυμάσαι πάντοτε τα λόγια του απόστολου πού μας συμβουλεύει να είμαστε "τη σπουδή μη οκνηροί, τω πνεύματι ζέοντες, τω Κυρίω δουλεύοντες" (Ρωμ. 12. 11). Μην είσαι ράθυμος και χλιαρός, για να μην ακούσης κάποτε τα λόγια: "Ούτως ότι χλιαρός ει, και ούτε ζεστός ούτε ψυχρός, μέλλω σε εμέσαι εκ του στόματος μου" (Άποκ. 3. 16). Αγωνίζου, άγρυπνα, νήφε, μη χάνης μάταια τον χρόνο της ζωής σου, τον χρόνο πού σου δόθηκε για την καλλιέργεια της ψυχής και την άποκτησι των αιωνίων αγαθών. Φρόντιζε να μην πέραση ούτε μια μέρα σου αργή από πνευματικά έργα.     Ο χρόνος πού περνά δεν γυρίζει πίσω.
    

Η ζωή μας είναι σαν ένας πόλεμος, σαν μια αγορά, σαν ένα σχολείο, σαν ένα μακρύ θαλασσινό ταξίδι. Στις μάχες δεν συγχωρείται ανάπαυσις, στο εμπόριο δεν χωρεί αδράνεια, στο σχολείο δεν επιτρέπεται αμέλεια, στο θαλασσινό ταξίδι δεν έχει θέσι η αμεριμνία. Γι' αυτό μην τεμπελιάζης, μην αμελής στα έργα του Θεού, αλλά ασκήσου και κοπίαζε, ιδού για σένα το πεδίο της μάχης, ιδού η αγορά, ιδού το σχολείο. Το τάλαντο πού κατέχεις μην το κρύψης, αλλά πολλαπλασίασε το, για να μην ακούσης κάποτε: "Πονηρέ δούλε και οκνηρέ! ηδείς Ότι θερίζω όπου ουκ έσπειρα και συνάγω όθεν ου διασκόρπισα! έδει ουν σε βαλείν το αργύριον μου τοις τραπεζίταις, και ελθών εγώ έκομισάμην αν το εμόν συν τόκω" (Ματθ. 25. 26-27). Τι θ' απάντησης τότε, τη φοβερή μέρα της Κρίσεως, πού όχι μόνο δεν πολλαπλασίασες το τάλαντο σου. αλλά ούτε τον τόκο του δεν διαθέτεις;
Η πνευματική επαγρύπνησις και ο αγώνας σου κατά του δαιμονικού κακού θα διαρκέση μέχρι το τέλος της ζωής σου: "Γίνου πιστός άχρι θανάτου, και δώσω σοι τον στέφανον της ζωής" (Άποκ. 2. 10). Κι αυτό. γιατί ο σατανάς συνεχώς επαγρυπνεί και ποτέ δεν ησυχάζει, αλλά σαν άγριο λιοντάρι περιφέρεται παντού ζητώντας να καταπιή όποιον του έχει ξεφύγει. 'Αλλοίμονο σ' εκείνον πού θα τον βρη κοιμισμένο!
    

Πρόσεξε ιδιαίτερα όσα σε συμβουλεύει ο σοφός Σολομών: "Ίθι προς τον μύρμηκα, ω οκνηρέ, και ζήλωσον ιδών τάς οδούς αυτού και γενού εκείνου σοφώτερος· έκείνω γαρ γεωργίου μη υπάρχοντος, μηδέ τον άναγκάζοντα έχων, μηδέ υπό δεσπότην ων, ετοιμάζεται θέρους την τροφήν πολλήν τε εν τω άμητω ποιείται την παράθεσιν. Ή πορεύθητι προς την μέλισσαν και μάθε ως εργάτις εστί την τε εργασίαν ως σεμνήν ποιείται ης τους πόνους βασιλείς και ιδιώται προς υγίειαν προσφέρονται· ποθεινή δε έστι πάσι και επίδοξος· και περ ούσα τη ρώμη ασθενής, την σοφίαν τιμήσασα προήχθη. Έως τίνος, οκνηρέ, κατάκεισαι; πότε δε εξ ύπνου έγερθήση; ολίγον μεν υπνοίς, ολίγον δε κάθησαι, μικρόν δέ νυστάζεις, ολίγον δε εναγκαλίζη χερσί στήθη· εϊτ' εμπαραγίνεταί σοι ώσπερ κακός οδοιπόρος η πενία και η ένδεια ώσπερ αγαθός δρομεύς.
Εάν δε άοκνος ης, ήξει ώσπερ πηγή ο άμητος σου, η δε ένδεια ώσπερ κακός δρομεύς απαυτόμολήσει" (Παροιμ. 6. 6-12).
   

 Να γιατί δεν πρέπει να οκνής, αλλά με προθυμία να εργάζεσαι στο αγαθό. Γιατί τώρα είναι καιρός εργασίας, μετά καιρός ανταποδόσεως. Στη γη πόλεμος, στον ουρανό ανάπαυσις. Και αναγκαστικά ένα από τα δύο θα κάνης, έπε θα νικήσης είτε θα νικηθής· είτε θα μείνης κοντά στον Θεό είτε θα χωρισθής άπ' Αυτόν.     Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει.
    

Μη λυπάσαι να δουλαγωγής τη σάρκα σου για χάρι του Χριστού, γιατί Εκείνος την έπλασε. Μην τρομάζης μπροστά στους πόνους, γιατί Εκείνος έχει τη δύναμι κάθε πληγή να θεραπεύση. Μη λυπάσαι να Του προσφέρης ολόκληρη την ύπαρξι σου, γιατί Εκείνος θα την ανακαινίση, θα την δοξάση και θα σου την προσφέρη πάλι "εν κροσσωτοίς χρυσοίς περιβεβλημένην πεποικιλμένην" (Ψαλμ. 44. 14) στη βασιλεία των ουρανών. Όπως ο Χριστός υπέφερε για χάρι σου, υπόφερε κι εσύ για χάρι τού Χριστού. Ρίξε ένα βλέμμα γύρω σου και δες πόσος πόνος, πόση δυστυχία, πόσες θλίψεις υπάρχουν στους ανθρώπους. Όσο κι αν πονάς, υπάρχουν άλλοι πού πονούν περισσότερο. Όσο κι αν δυστυχής, υπάρχουν άλλοι πού δυστυχούν περισσότερο. Δόξασε κι ευχαρίστησε τον Θεό πού δεν σου στέλνει πιο μεγάλες συμφορές. Πάρε θάρρος, βάλε αρχή και ευαρέστησε Τον με τον πνευματικό αγώνα σου. Με λίγο προσωρινό κόπο θ' απόλαυσης αιώνια και ατελεύτητα αγαθά, "α οφθαλμός ουκ είδε και ους ουκ ήκουσε και επί καρδίαν ανθρώπου ουκ άνέβη" (Α' Κορ. 2. 9).
    

Ξέρεις γιατί κυριεύεσαι από πνευματική ραθυμία και ακηδία; Επειδή δεν αγαπάς μ' όλη σου την καρδιά τον Κύριο. Και όποιος δεν αγαπά τον Κύριο μ' όλη τη δύναμι της ψυχής του. Βλέπει την οδό πού οδηγεί στη ζωή πολύ στενή και τεθλιμμένη, αισθάνεται τον ζυγό του Κυρίου ασήκωτο και τον νόμο Του ακατόρθωτο. Αγάπησε τον Κύριο "εξ όλης της καρδίας σου και εξ όλης της ψυχής σου και εξ όλης της δυνάμεως σου" (Δευτερ. 6. 5), και τότε θα βαδίζης στον δρόμο Του με χαρά και προθυμία, "ηγούμενος πάντα σκύβαλα είναι ίνα Χριστόν κερδήσης" (πρβλ. Φιλιππ. 3. 8). Οι άγιοι της Εκκλησίας μας, πού Βαθιά αγάπησαν τον Θεό, κάθε κόπο για χάρι Του τον θεωρούσαν άκοπο, κάθε πόνο άπονο, κάθε θλίψι ευεργεσία. Μερικοί μάλιστα, φλεγόμενοι από θείο ερωτά, δεν άντεχαν ούτε για λίγο ν' αναχαιτίζουν τον χειμαρρώδη εκείνο πόθο πού τους ωθούσε στην ένωσι με τον Θεό. Περιφρονούσαν ακόμη και τις πιο βασικές ανθρώπινες ανάγκες, την τροφή και τον ύπνο, για να μη στερηθούν την απόλυτη και απρόσκοπτη επικοινωνία τους με τον εκλεκτό Νυμφίο της ψυχής τους. Τόσο φλογισμένες και συνεπαρμένες ήταν οι ψυχές των αγίων από τη θεία αγάπη. Με χαρά, σαν ασώματοι άγγελοι, παραδίδονταν σε υπεράνθρωπες νηστείες, ατελεύτητες αγρυπνίες, αδιάλειπτες προσευχές και δοξολογίες προς τον αγαπώμενο Κύριο, κι έφθαναν για χάρι Του μέχρι τον θάνατο, αντιμετωπίζοντας τον όχι σαν κακό μα σαν λύτρωσι και δυνατότητα απόλυτης και αιωνίας ενώσεως μαζί Του. Όλα αυτά βέβαια πού κατώρθωσαν θα ήταν απραγματοποίητα, αν στην αγάπη τους προς τον Θεό δεν προσετίθετο και η θεία χάρις, "η πάντοτε τα ασθενή θεραπεύουσα και τα ελλείποντα αναπληρούσα", πού ενδυναμώνει όσους δείχνουν έμπρακτη αγάπη στον Κύριο. Έτσι, "τοις αγαπώσι τον Θεόν πάντα συνεργεί εις αγαθόν" (Ρωμ. 8. 28), ώστε να επαληθεύεται πάντοτε η αψευδής ρήσις Εκείνου: "Ο ζυγός μου χρηστός και το φορτίον μου ελαφρόν εστίν" (Ματθ. 11. 30).
   

 Ετοιμάσου λοιπόν, αδελφέ μου, ετοιμάσου για την υποδοχή του ουρανίου Νυμφίου, του υπερένδοξου Κυρίου Ιησού Χριστού. Ιδού, "έρχεται εν τω μέσω της νυκτός, και μακάριος ο δούλος ον ευρήσει γρηγορούντα, ανάξιος δε πάλιν ον ευρήσει ραθυμούντα". Ξύπνα, ετοίμασε τη λαμπάδα της καρδιάς σου. "Ανάστα, τι καθεύδεις; το τέλος εγγίζει και μέλλεις θορυβείσθε". Έρχεται Εκείνος πού μαζί Του θα ζης και θα συνευφραίνεσαι αιωνίως. Πρόσεξε να μη σβήση η λαμπάδα σου. Πρόσεξε να μη νυστάξη η ψυχή σου από τη ραθυμία και την ακηδία. Ετοιμάσου να δεχθής μέσα σου τον Κύριο της δόξης. Ήρθε και χτυπά κιόλας τη θύρα της καρδίας σου. Άκουσε Τον: "Ιδού έστηκα επί την θύραν και κρούω· εάν τις ακούση της φωνής μου και άνοιξη την θύραν, και εισελεύσομαι προς αυτόν και δειπνήσω μετ' αυτού και αυτός μετ' εμού. Ο νικών, δώσω αυτώ καθίσαι μετ' εμού εν τω θρόνω μου... Ο έχων ους ακουσάτω..." (Άποκ. 3. 20-22).

Πνευματικό Αλφάβητο

Αγίου Δημητρίου του Ροστώφ

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΤΙΚΗΣ 1996

Why Don't You Fast?

 

 

The Prophets Fasted

Moses: When I went up into the mountain to receive the tables of stone...I was in the mountain forty days and forty nights, I ate no bread and drank no water. Deuteronomy 9:9 (LXX)

Prophet Jonah:  It was by fasting among other things that the people of Nineveh were saved from his prediction of peril.  Jonah 3:7  (LXX)

Prophet Joel: Fasting associated with repentance:
“Now, says the Lord your God, turn to Me with all your heart, with fasting and with wailing, and with mourning. Joel 2:12 (LXX)

Prophet Daniel: Fasting with repentance and prayer are an aid in seeking God and the spiritual life:
And I set my face toward the Lord God, to seek him diligently by prayer and supplication, with fastings and sackcloth.  And I Prayed to the Lord my God, and confessed...  Daniel 9:3-4 (LXX)

 

Jesus Fasted:

Immediately after His Baptism, what did He do?

And when he had fasted forty days and forty nights,
he was afterward hungry. 

What was His instruction for Apostles in the case of the epileptic boy whose demon the Apostles could not cast out?

This kind does not go out except by prayer and fasting.

When challenged by Pharisees about His disciples what did He say? 

Can the children of the bride chamber mourn, as long as the bridegroom is with them? But the days will come, when the bridegroom shall be taken from them, and then shall they fast. 

The Lord Himself gave instructions for fasting:

But you, when you fast, anoint your head, and wash your face; That you appear not unto men to fast, but unto your Father which is in secret. Matthew. 6:17-18

Why did he say this?

 

Apostles fasted:

In the Acts of the Apostles we read:
As they ministered (liturgical rite) to the Lord, and fasted, the Holy Spirit said, Separate me Barnabas and Saul for the work whereunto I have called them. And when they had fasted and prayed, and laid their hands on them, they sent them away.

They coupled fasting with liturgical acts

Paul: Apostle Paul describes his own spiritual life as one of sacrifice, vigils, thirst, and fasting lived “in weariness and painfulness, in watchings often, in hunger and thirst, in fastings often, in cold and nakedness.”

He also refers to fasting in the context of marriage saying that by mutual consent husband and wife abstain from marital relations periodically while fasting and prayer.

The first century - Didache
“The Teaching of the Twelve Apostles” 

Your fasts must not be identical with those of the hypocrites. They fast on Mondays and Thursdays; but you should fast on Wednesdays and Fridays. 

The fasting referred to here was a complete abstention from both food and drink until sundown. 

 

Church Fathers fasted.

Ecclesiastical writer Tertullian (220 d.) notes that spiritual growth requires confession and prayer fed by “fasting, ...not for the stomach’s sake, ...but for the soul’s.

Saint Gregory (391) - practice of receiving the Eucharist after fasting.

Saint Basil (379) wrote much on fasting.

John Cassian (435): Therefore, fastings, vigils, meditation on the Scriptures, self-denial, and the abnegation of all possessions are not perfection, but aids to perfection: because the end of that science does not lie in these, but
by means of these we arrive at the end. 

Saint Athanasius (373) - Fasting more than just food.
...let us vie with each other in observing the purity of the fast by watchfulness in prayers, by study of the Scriptures, by distributing to the poor, and let us be at peace with our enemies. Let us bind up those who are scattered abroad, banish pride, and return to lowliness of mind, being at peace with all men, and urging the brethren unto love. Letter XIV.

Saint Athanasius describes the benefits of fasting.
It “...cures ills and dries up bodily humors, casts out demons and turns away evil thoughts; it makes the mind brighter, the heart clean, and the body holy; and it presents man before the Throne of God.”

 

Modern Saints Fasted

Saint Nectarios of Aegina (1920)
Fasting is an ordinance of the church, obliging the Christian to observe it on specific days.  ...He who fasts for the uplifting of his mind and heart towards God shall be rewarded by God, Who is a most liberal bestower of divine gifts, for his devotion.  
...unless one lifts his mind and heart towards God through Christian--not Pharisaic--fasting and through prayer, he cannot attain a consciousness of his sinful state and earnestly seek the forgiveness of sins.. Prayer and fasting--Christian fasting-- serve as means of self-study, of discernment of our true moral state, of an accurate estimation of our sins and of a knowledge of their true character.
(Vol 7 of Modern Orthodox Saints, 2nd ed., p 178)

The purpose of fasting is chiefly spiritual: to provide an opportunity and preparation for spiritual works of prayer and meditation on the Divine through the complete abstinence from food, or the eating of uncooked food or frugal fare. 
However, fasting is no less valuable for physical health, since self-control and simplicity of life are necessary conditions of health and longevity, as dietetics tells us.

 

Canons of Church require fasting

If you do not honor the Wednesday and Friday fast you are to be excommunicated.

Must fast prior to taking Communion

Strict fast during entire Lenten period

Do not fast on Sunday and Saturday

If ill or weak relaxation of guidelines appropriate

 

Always been essential part of Orthodox Christian Life. 

Necessary discipline to combat the passions and open the door to the renewal of the Holy Spirit. 

 

Why don’t you fast?

Fasting foods should be simple and plain and not extravagant. 

The more effort that goes into their creativity and preparation, the more its value is reduced. 

Should not be prepared to satisfy our craving for certain tastes       
   •  Break from our automatic response to food,
   •  Give thanks to the provider, out Lord,    

•  Increase our self-control.

 

 

 

 

Source

Φοβόμαστε να ταπεινωθούμε...

«...Ο Θεός δεν φοβήθηκε αλλά ο ίδιος ταπεινώθηκε κι ευλόγησε την ταπείνωση. Εμείς όμως, την φοβόμαστε γιατί το κοσμικό φρόνημα που κυβερνά τη ζωή μας έχει αφαιρέσει από μέσα μας κάθε σεμνότητα και κάθε πίστη.
Αλλά έρχονται κάθε τόσο ώρες δύσκολες στη ζωή του κάθε ανθρώπου, όπου χρειάζεται να ξεκαθαρίσει τη θέση του. Να δείξει με τα έργα του αν πιστεύει απόλυτα στην αλήθεια του Χριστού. Να συναισθανθεί τα σφάλματά του και ν' αφήσει το βίο του ολόκληρο να μοσκοβολήσει από την ευωδία της ταπεινοφροσύνης.
Το Ευαγγέλιο μας λέγει πως θα υψωθεί μονάχα εκείνος που έχει ταπεινώσει τον εαυτό του. Ο Κύριος του ουρανού και της γης ήρθε στον κόσμο με άκρα ταπείνωση. Κι εμείς που κομπάζουμε πως τον ακολουθούμε, περιφρονούμε τη μεγάλη αυτή αρετή και διστάζουμε να δεχτούμε την ταπείνωση ως κανόνα ζωής. Αλλά η χάρη του Θεού δεν επισκέπτεται παρά μονάχα τους ταπεινούς».

 

Πηγή: Κ. Τσιρόπουλος, «Διάλογος του Χριστιανισμού με την εποχή μας»

Reflections on The Service of Great Compline...

By Stylianos Gerasimos

The overnight hours have always offered the opportunity for man and God to communicate and have a relationship. This is because man at this time has a certain capacity to remove himself from the earth, in order to develop his path towards heaven. The Lord Himself often prayed at night: "Jesus went out to a mountainside to pray, and spent the night praying to God" (Lk. 6:12). The Church, realizing this need of man, established that besides ones personal prayers there ought to be common prayers for this time, and they came to be known as Compline [Gr: Apodeipnon]. It was named Apodeipnon because it was established to be performed "after supper" [apo deipno].

After the fourteenth century it seemed necessary to cut short the Compline, which over the years became quite lengthy due to continuous additions. Eventually the Service of Small Compline prevailed, which is read throughout most of the year. The older and more extensive Service prevailed to be read during the period of Great Lent and came to be known as the Great Compline. Since Great Lent is a solemn period, this Service "is a prayer for the forgiveness of the sins of the day and for an unscandalous passage through the night."

The Great Compline is read on Monday, Tuesday and Thursday nights during Great Lent. Wednesday night the Divine Liturgy of the Presanctified Gifts is performed, and Friday night is chanted the Salutations to the Most Holy Theotokos. Saturday night the Small Compline is read. In monasteries the Small Compline is read in the narthex of the church. The entire Great Compline is read in the nave.

With the help of the Psalms and prayers of Great Compline, the believer is able to make an inventory of the events of the day that passed. This self-evaluation will help stir within him repentance for his spiritual failures. "Every night my couch is drenched with tears, my bed is soaked through" (Ps. 6:6).

During Great Compline we chant two ancient hymns of our Church. The first is "God is with us. Understand, all ye nations, and submit yourselves: For God is with us." This comes from the hymn of Isaiah in the ninth chapter of his Old Testament book. The second poem chanted begins "With never-silent hymns, the bodiless powers of the Cherubim glorify Thee." It is a hymn of doxology addressed to God the Father, which is an expression of the soul's exaltation of man to God. Man, with this doxological hymn, has the feeling of abandoning himself to the grace and mercy of God.

We thus observe, that God's ineffable love for man extends even when he sleeps. This fact is emphasized in the following prayer: "Lord, Lord, Who deliverest us from every arrow that flieth by day... Vouchsafe us also to pass without reproach the course of the night."

Only God can provide effective assistance for His creation in every course of life, especially when we are being tested. Man is tested and grieved day and night, until he cries out: "Lord of the Powers, be with us, for we have no other help in times of distress but Thee. O Lord of the Powers, have mercy upon us."

 

Source: Translated by John Sanidopoulos

Τα τρία είδη νηστείας

Κυριακή της Τυρινής . Η εκκλησία την έχει αφιερώσει στην εξορία των πρωτοπλάστων από τον Παράδεισο. Είναι λοιπόν ημέρα πόνου και ημέρα αναμνήσεως κακής. Οι πρωτόπλαστοι τρώγοντας από το δέντρο της γνώσεως του καλού και του κακού, τα έχασαν όλα. Όχι μόνο Θεοί δεν έγιναν, που τους υπέδειξε ο διάβολος, αλλά άδειασαν. Έγιναν μια πληγή. Και ο Κύριος τους έβγαλε από τον Παράδεισο, και έφερε και τον θάνατο, που ήταν τώρα ευλογία, για να μη γίνει το κακό αθάνατο. Είναι λοιπόν η πρώτη μέρα του κόσμου μετά την πτώση, η Κυριακή της Τυρινής. Ενώ η προηγούμενη η Κυριακή των Απόκρεω, ήταν η τελευταία ημέρα του κόσμου. Και εδώ μας μιλάει το Ευαγγέλιο, που είναι από την «Επί του Όρους Ομιλία»  του Χριστού, μας μιλάει για τα τρία είδη νηστείας. Εμείς πιστεύουμε ότι νηστεία είναι μόνο το φαγητό. Είναι και αυτό, διότι η νηστεία είναι η πρώτη εντολή. Την έδωσε ο Θεός στους πρωτοπλάστους, για να διαλέξουν οι άνθρωποι το φαγητό ή Αυτόν; Που είναι το αθάνατο φαγητό. Και οι άνθρωποι διάλεξαν το πρόσκαιρο φαγητό κατά μια εκδοχή. Υπάρχουν και άλλες εκδοχές. Η άλλη εκδοχή, η σπουδαιότερη, είναι ότι οι άνθρωποι θέλησαν να μπουν στο χώρο της Θεότητος. Και θέλησαν –δημιουργήματα αυτοί – να καταλάβουν τον Δημιουργό. Πράγμα αδύνατον. Για αυτό ήρθε ο Δημιουργός μετά και ενσαρκώθηκε για να καταλάβουν τουλάχιστον την Αγάπη Του, τις Θείες Του ενέργειες και τη μεγάλη Του προσφορά: τη Σταύρωση και την Ανάσταση, την ίδρυση της Αγίας Εκκλησίας, και το Σώμα και Αίμα, το οποίο μας δίνει για να Θεοποιηθούμε κατά χάριν. Να δούμε τώρα ποιες είναι οι τρεις νηστείες που προτείνει ο Ευαγγελικός λόγος:

Η πρώτη νηστεία είναι η νηστεία της κακίας, και όπως μας λέει το Ευαγγέλιο προβάλει τη συγγνώμη. «Εάν συγχωρήσετε τους ανθρώπους, θα σας συγχωρήσει και εσάς ο Θεός. Και εάν δεν συγχωρήσετε τους ανθρώπους, δεν θα σας συγχωρήσει και εσάς ο Θεός». Εδώ ακριβώς νηστεύουμε την κακία, την παλιανθρωπιά, την εχθρότητα. Βέβαια το Ευαγγέλιο μας βάζει δύσκολα. Είναι γεγονός. Αλλά έλα που ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος για τα δύσκολα και οι ευκολίες μας χαλάνε. Το βλέπουμε άλλωστε σήμερα. Άνθρωπος ο οποίος συγχωρεί είναι του Θεού. Ό,τι και αν του έχουν κάνει, όταν συγχωρήσει, είναι με τον Χριστό. Και ο Χριστός μετά τι κάνει; Του συγχωρεί τα δικά του αμαρτήματα. Να ένας εύκολος τρόπος να πάμε στον Παράδεισο. Δεν είναι καθόλου εύκολος, αλλά είναι και εύκολος, άμα θέλουμε.

Δεύτερη νηστεία είναι η ανθρωπαρέσκεια. Οι άνθρωποι θέλουμε να αρέσουμε. Φοβούμαστε το όποιο κόστος. Για αυτό θέλουμε να αρέσουμε, ακόμα και στους βλάκες και στους οποιουσδήποτε. Και αυτό είναι κακό. Η φιλοδοξία είναι καλό καταρχάς, γιατί έφτιαξε τον άνθρωπο ο Θεός για τη δόξα Του. Να πάει στον ουράνιο Παράδεισο. Να ενδυθεί τη Θεία δόξα. Αλλά χάνοντας τον επίγειο Παράδεισο και γινόμενος έκπτωτος ο άνθρωπος, πήρε στραβό δρόμο. Και ζητάει τη δόξα εκεί που δεν υπάρχει. Και για αυτό μας προτείνει ο Χριστός να νηστεύουμε τη φιλοδοξία, να νηστεύουμε την ανθρωπαρέσκεια. Γιατί πολλοί, θέλοντας να είναι αρεστοί στους ανθρώπους, παραβαίνουν και τις εντολές του Θεού και τη συνείδηση τους, και στραπατσάρουν και την ύπαρξη τους.

Τρίτη νηστεία είναι των υλικών αγαθών. Χάνοντας τον Θεό ο άνθρωπος, αγκάλιασε τα υλικά αγαθά, αγκάλιασε τα ορατά, αφού έχασε τον Αόρατο. Και προσπάθησε και προσπαθεί από κει να βγάλει ότι ωραίο και καλό και υψηλό, για το οποίο τον έφτιαξε ο Θεός, και ανήκει στον Θεό και παίρνεται από τον Θεό για αυτό και η ειδωλολατρία είναι η μέγιστη πλάνη του ανθρώπου. Η ύλη είναι Θείο δώρο. Είναι σκαλοπάτι. Να τη χρησιμοποιούμε, να τη δώσουμε και στους άλλους, και να την έχουμε ως σκαλοπάτι για να ανεβούμε να φτάσουμε στον Πλάστη. Γιατί όλοι οι επίγειοι θησαυροί μπροστά στη ψυχή  μας, και μπροστά στον Αθάνατο Πλάστη, είναι ένα μηδενικό. Για αυτό και λέει και το Ευαγγέλιο: «Όπου είναι ο θησαυρός σας, εκεί είναι και η καρδιά σας». Τώρα την Αγία Σαρακοστή, ας προσπαθήσουμε να κάνουμε αυτές τις τρεις νηστείες και να έρθουμε πιο κοντά στον θησαυρό μας, στην αγάπη μας, που είναι ο Ιησούς Χριστός. Και τότε θα είναι καλύτερα.

ΠΗΓΗ.Π. Ανανίας Κουστένης Αρχιμανδρίτης απο το βιβλίο του Το Κύρυγμα της Κυριακής. Λευκωσία 2009.

Protopresbyter Alexander Schmemann -On Fast and Liturgy

 

 

Notes in Liturgical Theology

The liturgical rules of the Orthodox Church prescribe that the Divine Liturgy is to be celebrated after Vespers on certain fast days. These days are: Thursday and Saturday of the Holy Week, the eves of Christmas and Theophany and the Feast of the Annunciation. Likewise the Liturgy of the Presanctified Gifts is always celebrated after Vespers. If we bear in mind that our Typikon determines the time for Vespers according to the sun and not by the clock, then the prescribed time for these evening Liturgies should be approximately from two to five in the afternoon.

It is well known that these rubrics have become dead letter today, or rather they are preserved in form, but in such a way that the Liturgy is not transferred to the evening, but on the contrary, Vespers is served in the morning. This breach of rule should not be explained as a mere condescension of the Church to the "weakness of the flesh," as a desire to curtail the period of abstinence for the communicants, for we can observe this same practice where the rubrics are scrupulously respected and where no attempt is made to defer to human weakness. In this case, we are forced to deal with the belief, deeply rooted in contemporary ecclesiastical consciousness, that the Divine Liturgy must always be celebrated in the morning. Its vesperal celebration would appear to be an unheard of innovation to the overwhelming majority of Orthodox people, something much more unnatural and irregular than the well-established practice of serving Vespers in the morning and Matins in the evening.

It is obvious however, that in uniting the Liturgy with Vespers, the authors of the Typikon intended more than a purely formal connection between the two services. They meant a deliberate transfer of the Liturgy to the evening, a conscious change in the usual order of services. Again it is obvious that in not fulfilling the rule, or in fulfilling it only as a formality (i.e., in transferring Vespers to the morning) we commit a twofold infraction of the liturgical "typos"; we serve an evening service in the morning which besides being a "nominalization" of prayer, is a contradiction to the common sense, and moreover, we completely ignore the reasons which promoted the Church to order the celebration of the Liturgy on certain days in the evening and not in the morning. But perhaps if we investigate these reasons, we will see in them something more meaningful than a mere detail of rubrics, something forgotten yet essential for the comprehension of our liturgical tradition.

Η πνευματική εργασία που κάνετε να μην γίνεται αντιληπτή

Άγιος Πορφύριος

Ό,τι κάνει ο καλός εαυτός μας, να μην το παίρνει είδηση ο κακός «Μη γνώτω η αριστερά σου τι ποιεί η δεξιά σου». «Αριστερά» είναι ο αντίθετος εαυτός μας, που όταν το πάρει είδηση, θα τα χαλάσει όλα.

Ο αντίθετος είναι ο κακός εαυτός μας. Νέος είναι ο εν Χριστώ εαυτός μας, ενώ ο άλλος είναι ο παλαιός. Χρειάζεται τέχνη για να μην παίρνει είδηση ο παλαιός. Χρειάζεται τέχνη και κυρίως η Χάρις του Θεού.
Υπάρχουν μερικά μυστικά. Το Ευαγγέλιο μας προτρέπει πως πρέπει να προλαμβάνουμε ορισμένα πράγματα που μας δυσκολεύουν στον αγώνα μας.

Λ.χ. θέλετε να γευθείτε μια χαρά από τον Θεό. Ποιο είναι το μυστικό εδώ; Έστω ότι την πιστεύετε και τη ζητάτε τη χαρά και λέτε «δεν μπορεί παρά να μου τη δώσει ο Θεός». Εκείνος δεν την δίνει. Και αιτία είστε εσείς οι ίδιοι. Όχι ότι ο Θεός δεν θέλει να τη δώσει, αλλά το μυστικό είναι η δική σας απλότης και απαλότης.

Όταν λείπει η απλότης και λέτε: θα κάνω αυτό και ο Θεός θα μου δώσει αυτό που ζητώ, δεν γίνεται.

Απλά, απαλά θα κάνετε το καθετί. Δεν θα κάνετε τίποτα με σκοπιμότητα. Να μη λέτε, θα κάνω έτσι, για να έρθει αυτό το αποτέλεσμα, αλλά θα το κάνετε έτσι απαλά, χωρίς να το ξέρετε. Δηλαδή προσεύχεσθε απλά και δεν σκέφτεστε τι θα χαρίσει ο Θεός μες στην ψυχή σας. Δεν κάνετε υπολογισμούς. Να μην το συζητάτε αυτό με τον εαυτό σας. Όταν λέτε την ευχή, να τη λέτε απαλά, απλά και να μην σκέπτεσθαι τίποτε άλλο παρά μόνο την ευχή.

Η καρδιά σας να είναι απλή, όχι διπλή και ανειλικρινής, αγαθή και όχι πονηρή και ιδιοτελής. Την απλή και αγαθή ψυχή όλοι την επιζητούν, αναπαύονται σε κείνη, την πλησιάζουν χωρίς φόβο, χωρίς υποψία. Και η ίδια ζει με εσωτερική ειρήνη, έχει αγαθή σχέση μ’ όλους τους ανθρώπους και μ’ όλη την κτίση.

Ο αγαθός άνθρωπος δεν έχει πονηρούς λογισμούς, ελκύει την Χάρη του Θεού. Κυρίως η αγαθότητα και η απλότητα ελκύουν τη Χάρη του Θεού. Είναι προϋποθέσεις για να έρθει ο Θεός και «μονήν ευρήσει»

Στην Αγία Γραφή ο λόγος του Θεού μας λέει καθαρά για την απλότητα «αγαπήσατε δικαιοσύνην οι κρίνοντες την γην, φρονίσατε περί του Κυρίου εν αγαθότητι και εν απλότητι καρδίας ζητήσατε αυτών…» (Σοφ. Σολ. 1,1).

Απλότητα και αγαθότητα.

Αυτό είναι το παν, για ν’ αποκτήσετε την Θεία Χάρη. Πόσα μυστικά υπάρχουν στην Αγία Γραφή! «κακότεχνος ψυχή» είναι η κακοφτιαγμένη ψυχή, αυτή που κατασκευάζει το κακό. Ούτε εισέρχεται, ούτε κατοικεί η Θεία Σοφία σε μια τέτοια ψυχή. Όπου υπάρχει διαφθορά και δολιότητα, δεν εισέρχεται η Χάρη του Θεού.