Πῶς οἱ ἅγιοι ἀκοῦνε τίς προσευχές μας..

Όσιος Θεοφάνης ο Έγκλειστος

Πολύ χαίρομαι που σου άρεσαν όσα σου έγραψα για τον αιθέρα. Δέξου πως υπάρχει και κράτα τον αδιάλειπτα στο νου σου. Θα δεις πόσο θα σε βοηθήσει αυτό. Εξηγεί τόσα πράγματα, δίνει τόση παρηγοριά!

Ίσως έχεις ακούσει κάποιους να ρωτάνε: “Πώς ακούνε οι άγιοι τις προσευχές μας;”. Ίσως κι εσύ να έχεις αναρωτηθεί για το ίδιο πράγμα. Απαντήσεις και απαντήσεις έχουν δοθεί, μα το ερώτημα παραμένει ακόμη αναπάντητο.

Κατά τη γνώμη μου, αν δεχθούμε την ύπαρξη ενός στοιχείου, όπως ο αιθέρας, τότε δεν είναι δυνατό να μην ακούνε οι άγιοι τις προσευχές μας.

Ξέρεις πώς λειτουργεί ο ηλεκτρικός τηλέγραφος; Στην Πετρούπολη, για παράδειγμα, ενεργοποιούν έναν ειδικό μηχανισμό. Την ίδια στιγμή η ενέργεια αυτή αντανακλάται σ’ έναν όμοιο μηχανισμό, που βρίσκεται, ας πούμε, στη Μόσχα. Τότε και ο δεύτερος μηχανισμός ενεργοποιείται όπως ο πρώτος. Γιατί; Επειδή οι δύο μηχανισμοί, πρώτον, είναι του ίδιου τύπου και, δεύτερον, συνδέονται με σύρμα.

Η επικοινωνία μας με τους αγίους γίνεται με όμοιο τρόπο. Εμείς και οι άγιοι είμαστε σαν τις τηλεγραφικές συσκευές, σαν δύο μηχανισμοί του ιδίου τύπου, και ο αιθέρας, το στοιχείο δηλαδή μέσα στο οποίο κινούνται οι άγιοι και το οποίο συνάμα περιβάλλει την ψυχή μας, είναι … το σύρμα!

Όταν μέσα στην ψυχή μας ενεργεί προσευχή αληθινή, προσευχή ειλικρινής και καθαρή, η προσευχή αυτή, διαμέσου του στοιχείου που περιβάλλει την ψυχή, πετάει σαν ακτίνα φωτός προς τους αγίους και τους μεταφέρει τα αιτήματά μας. Δεν μεσολαβεί κανένα χρονικό διάστημα ανάμεσα στη στιγμή που κάνουμε στην προσευχή μας και στη στιγμή που αυτή ακούγεται από τους αγίους. Αμέσως μας ακούνε οι άγιοι, φτάνει μόνο να προσευχόμαστε εγκάρδια. Η εγκάρδια προσευχή είναι η τηλεγραφική γραμμή μας με τους ουρανούς.

Η ίδια ακριβώς προσευχή, όταν δεν βγαίνει από την καρδιά μας αλλά μόνο από τον εγκέφαλο και το στόμα μας, δεν φτάνει στον ουρανό και δεν ακούγεται από τους αγίους. Αυτή, βλέπεις, δεν είναι καν προσευχή, είναι μόνο κάτι σαν προσευχή.

Νομίζω πως είχες ήδη κάποιαν εμπειρία αληθινής προσευχής, μολονότι όλα τούτα δεν τα γνώριζες. Περιγράφεις το πώς, ύστερ’ από θερμή προσευχή, γαλήνεψες, παίρνοντας την εσωτερική πληροφορία ότι θα λυτρωνόσουν από το πρόβλημα που σε βασάνιζε, όπως και πραγματικά έγινε.

Φαίνεται, λοιπόν, πως είναι σωστή η παρομοίωση της εγκάρδιας προσευχής, που ανεβαίνει αόρατα προς τα ουράνια μέσω του αιθέρα, με τον τηλέγραφο. Από την καρδιά σου βγήκε μία αστραπή, μια ακτίνα, και πήγε στον ουρανό. Από κει, πάλι, ήρθε μια άλλη ακτίνα σ’ εσένα. Ήταν η ανταπόκριση στο αίτημά σου. Αυτό συμβαίνει μόνο με την προσευχή που βγαίνει από την καρδιά. Τέτοια προσευχή δεν γίνεται πάντα μέσα σε μια στιγμή, εισακούεται όμως πάντα μέσα σε μια στιγμή .

Μη φουσκώσεις από κενοδοξία γι’ αυτή την επιτυχία σου. Μακάρι, με την χάρη του Κυρίου, να προσεύχεσαι με τον ίδιο τρόπο πιο συχνά. Θυμήσου πώς προσευχήθηκες τότε και προσπάθησε να προσεύχεσαι πάντα έτσι, εγκάρδια, όχι μόνο με τη γλώσσα και το νου.

Αν το κάνεις, θα πάρεις μίαν ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα: Πώς μπορεί να χει κανείς πνευματικά; Γιατί η εγκάρδια προσευχή είναι η αναπνοή και η ζωή του πνεύματος. Με την εγκάρδια προσευχή το πνεύμα μένει «εν τω Θεώ», ενώνεται μαζί Του. Και με την ένωση αυτή αποκτά την πλήρη ζωτικότητά του. Μάθε, λοιπόν, πως η ψυχή ζει μόνο όταν προσεύχεται με τον τρόπο που ήδη γνώρισες. Αλλιώς, βρίσκεται ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο, αν δεν έχει ολότελα νεκρωθεί.

Δεν θα σου κρύψω πως, αν και μπόρεσες να προσευχηθείς εγκάρδια μια φορά, πολύ δύσκολα θα μπορέσεις να το ξανακάνεις. Ο Θεός είναι που χαρίζει την αληθινή προσευχή και ο φύλακας άγγελος που την ενισχύει. Έρχεται και φεύγει.

Εμείς, όμως, δεν επιτρέπεται να παραιτούμαστε από τον προσευχητικό αγώνα. Η προσευχή επισκέπτεται πάντα τον άνθρωπο που αγωνίζεται για την απόκτησή της, ποτέ τον οκνηρό και ράθυμο. Οι άγιοι πατέρες κοπίασαν πολύ στην προσευχή και μ’ αυτούς ακριβώς τους κόπους άναψαν μέσα τους ένα προσευχητικό πνεύμα, που την εικόνα του μας άφησαν στα συγγράμματά τους. Όσα σχετικά έγραψαν, συνιστούν, μιαν ολόκληρη επιστήμη, την επιστήμη της προσευχής, που είναι η επιστήμη των επιστημών…

… Μου γράφεις ότι έχεις στο νου ταπεινούς λογισμούς και στην καρδιά ταπεινά συναισθήματα για τον εαυτό σου. Αυτά είναι, θα έλεγα, αγγελικά. Πόσο τέλειοι και φωτεινοί είναι οι άγγελοι!

Και όμως είναι συνάμα τόσο ταπεινοί, περισσότερο κι από τον πιο ταπεινό άνθρωπο. Μια ταπεινή ψυχή είναι πάντα φωτεινή. Σκοτεινή γίνεται όταν υψηλοφρονεί, γιατί η έπαρση προέρχεται από τα σκοτεινά πνεύματα. Ο Θεός να δώσει, ώστε, ποτέ να μη χάσεις αυτά τα ταπεινά συναισθήματα, κι έτσι να είσαι πάντα λουσμένος στο φως…

«Από το βιβλίο: «ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ

Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ
γράμματα σε μια ψυχή»
ΕΚΔΟΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗ
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΩΡΩΠΟΣ ΑΤΙΙΚΗΣ

Who is a Saint?By Metropolitan Hierotheos of Nafpaktos

All those who to varying degrees share in the sanctifying and glorifying energies of God are called saints. The category of saints includes the Prophets, Apostles, Fathers and all the friends of Christ down through the centuries, all who share in the illuminating and glorifying energies of God, among whom are the Martyrs and the holy ascetics, clergy and laity, men and women, young and old. All these are called saints.

Who is a Saint?

Saints are not just good people, but those who are united with the unincarnate and incarnate Word, with Christ. Sanctity is the shared characteristic of all the Prophets, Apostles, Fathers, Martyrs and Ascetics. All are saints, because they have God’s sanctifying energy and they are Fathers, because they beget spiritual children.

 “The distinction between saints and Fathers does not exist in the Fathers. For the Fathers of the Church the saints are Fathers and the Fathers are saints.”

 Saints is the name given to those who, through purification and illumination, reach glorification and share in the glorifying energies of God.

 “Are those who have arrived at glorification and become saints a reality or are they not a reality? That is the fundamental issue.”

 The meaning of sanctity is not humanistic or moralistic but theological. Saints are those who have been spiritually cured. Their hearts have been purified and they have reached illumination of the nous and glorification. They are the real — the active — members of the Body of Christ.

 “The current perception is that if someone is a good human being, law-abiding and so on, then he is a good Christian and a prospective saint. In that case, all our grandmothers and grandfathers are prospective saints, according to the criteria of the moralists. Someone with a moralistic perception of sanctity might see things in this way.

In patristic theology, however, there is another perception. Anyone who has been cured is a saint. A saint in the patristic tradition simply means someone who is cured. It means someone who has gone through purification and reached illumination, and from illumination has gone on to glorification. He has been cured and, consequently, he is a saint.

 For this reason, in the early Church they called one another saints, even before they died. Why were the Christians called saints — the saints of Thessaloniki, the saints of Corinth and so on — and why did they call living people saints? Why? Because the members of the Church in early times were in the state of illumination. They had noetic prayer at the very least, and as they had noetic prayer and were in the state of illumination, they were called saints.”

 In fallen human life the noetic faculty (energy) does not function or functions inadequately. When the noetic faculty is released from the rational faculty (energy) and activated, then the nous is illuminated and, by the action of God and his own collaboration, man reaches glorification. He is a saint. A saint, by God’s action and his own co-operation, becomes a temple of the Holy Spirit.

Ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ φέρνει ἐγκράτεια, ἀγάπη πρός τόν πλησίον

Διδαχές της αείμνηστης Γερόντισσας Μακρίνας, Ηγουμένης της Ι.Μ.Παναγίας Οδηγήτριας Πορταριάς.
* ...Απ' τη μια να φωνάζει, να λυπεί τον αδελφό, να κατακρίνει και απ' την άλλη να κοινωνάει είναι φοβερό. Περνάμε και βλέπουμε ένα σκουπιδάκι και το καταφρονούμε. Να συλλάβουμε στη διάνοια μας ότι εδώ πού πατάμε βαδίζει η Παναγία. Το σπίτι της Παναγίας να το ‘χουμε να λάμπει. Ο μοναχός πρέπει να είναι πολυόμματος. Αν δεν κάνουμε ότι θέλει ο Θεός κατακρινόμαστε. Αν εξετάσουμε τον εαυτό μας θα δούμε ένα κόσμο καταφρονήσεως, αργολογίας, κατακρίσεως. Πώς ζητούμε να ‘ρθει η Θεία λαμπρότης, η γλυκύτης, το πυρ της Θεότητος; Πρέπει να τα ζούμε, να τα γευόμαστε εδώ πού είμαστε. Η προσευχή πρέπει να γίνεται με φόβο Θεού. Στην εκκλησία να μην πηγαινοερχόμαστε. Δεν υπάρχει πραγματική αγάπη για το Θεό. Χάνουμε τον χρόνο μας με τις κουβέντες, γι' αυτό αισθανόμαστε άδειες και ανικανοποίητες, γιατί δεν έχουμε προσευχή. Ο φόβος του Θεού φέρνει εγκράτεια, αγάπη προς τον πλησίον.
Δεν έχουμε τίποτε μέσα μας γι' αυτό πρέπει να κλάψουμε, γιατί λέμε ότι είμαστε αφιερωμένες, και αυτό είναι ψέμα. Θα μείνουν μόνο τα καλά έργα. Να κάνουμε προετοιμασία της Θείας Μεταλήψεως. Εάν καταλαβαίνετε κάτι σας βαραίνει δεν πρέπει να πλησιάζετε. Αφού ο άλλος λυπήθηκε μαζί σου πώς εσύ κοινωνάς; Γιατί να μην πάμε να φτερουγίσουμε στο θρόνο του Θεού; και να προτιμάμε τις συζητήσεις;
* Όποια κάνει οικονομία, προσέχει στο φαγητό της δεν θα στερηθεί. Να γίνεται οικονομία για να μας σκεπάσει ο Θεός. Φοβάμαι πολύ την πείνα. Όποιος δεν την έζησε... Είπα, στη ζωή μου δεν θα πετάξω ούτε μια μπουκίτσα. Έβλεπα τις πέτρες κι έλεγα «Χριστέ μου κάνε τις ψωμάκι να φάω, να στηριχθώ στα πόδια μου». Θα 'ρθει εποχή που δεν θα υπάρχουν ούτε ρούχα, ούτε παπούτσια. Εμείς πρέπει να παρακαλούμε την Παναγία να μας σκεπάζει από τις παγίδες του διαβόλου και τους κακούς ανθρώπους.
Να μην αργολογούμε, καιρός μετανοίας. Ολα τα λεπτά θα μας τα ζητήσει ο Θεός και τις μέρες μας που φεύγουν.
Και τα παπούτσια μας και τις κάλτσες μας όλα να τα οικονομούμε. Θα με θυμηθείτε μια μέρα. Πρέπει να τα προσέξουμε όλα για να φωτίσει ανθρώπους να μας φέρνουν....

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ Ο ΟΣΙΟΣ ΦΙΛΟΘΕΟΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ 09-12-2003
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΥΨΕΛΗΣ

Το φιλότιμο του Έλληνα δεν θα το πάρουν ποτέ!

Το περιστατικό είναι αληθινό και συνέβη σε μια υπεραγορά της Αγίας Παρασκευής, στην Αθήνα.

Πλησιάζει στο ταμείο ένας γηραιός, ρακένδυτος άνδρας, με 3-4 κονσέρβες κι ένα γκαζάκι στο καλαθάκι του.

Η νεαρή ταμίας κτυπάει τις κονσέρβες και το γκαζάκι στην ταμειακή μηχανή, τον κοιτάει και του λέει: «Φύγετε κύριε, η εταιρεία μας δικαιολογεί κάποια δωρεάν καλάθια».

Αυτός την κοιτάει με καλοσύνη, την ευχαριστεί εκατό φορές και της δίνει χίλιες ευχές.

Μόλις εκείνος απομακρύνεται, ανοίγει την τσάντα της και βάζει τα χρήματα στο ταμείο από το πορτοφόλι της! Όσοι ήταν στην ουρά, 2-3 άτομα, έχουν μείνει κάγκελο. Αμέσως της λένε «κοπελιά, να τα πληρώσουμε εμείς». Η νεαρή κοπέλα τους κοιτάζει αυστηρά και τους απαντά αποφασιστικά: «Ευχαριστώ, εγώ το αποφάσισα, εγώ θα τα πληρώσω. Ελάτε, παρακαλώ, προχωράτε».

Ένα κοριτσάκι τόσο 20 - 22 ετών. Πόσα να παίρνει; 500 ευρώ το μήνα; Ίσως και λιγότερα...

Μάθημα ζωής και ανθρωπιάς για όλους μας. Ελπίδα και προσμονή για ένα καλύτερο αύριο. Έτσι για να μη κατηγορούμε μερικές φορές την νεολαία μας. Υπάρχουν και διαμάντια και είναι πολλά, μα πάρα πολλά. Και τώρα σε αυτή την δύσκολη περίοδο, που περνά η πατρίδα, λάμπουν εκτυφλωτικά και δίδουν ελπίδα, μάθημα αντίστασης, μάθημα ζωής σε όλους μας. Όσο υπάρχουν άνθρωποι, δεν πρέπει να φοβόμαστε τίποτα σε αυτό τον τόπο. Θα τα αντιμετωπίσουμε όλοι μαζί, με μπροστάρη την νεολαία μας.

St.Theophan the Recluse. WHY ORTHODOX CHRISTIANITY SHOULD NOT CHANGE WITH THE TIMES.

 St.Theophan the Recluse

It reached my ears that, as it seems, you consider my sermons very strict and believe that today no one should think this way, no one should be living this way and therefore, no one should be teaching this way. “Times have changed!”


How glad I was to hear this. This means that you listen carefully to what I say, and not only do you listen, but you are also willing to abide by it. What more could we hope for, we who preach as we were ordered and as much we were ordered?


Despite all this, in no way can I agree with your opinion. I even consider it my duty to comment on it and to correct it, since – even though it perhaps goes against your desire and conviction – it comes from something sinful, as though Christianity could alter its doctrines, its canons, its sanctifying ceremonies to answer to the spirit of each age and adjust itself to the changing tastes of the sons of this century, as though it could add or subtract something.

Yet, it is not so. Christianity must remain eternally unchanging, in no way being dependent on or guided by the spirit of each age. Instead, Christianity is meant to govern and direct the spirit of the age for anyone who obeys its teachings. To convince you of this, I will put forward some thoughts for you to consider.
 
Some said that my teaching is strict. First of all, my teaching is not my own, nor it should be. In this sacred office nobody should, nor even can, preach his own teaching. If I or someone else ever dare to do so, you can put us outside the Church.

We preach the teachings of our Lord, God and Saviour Jesus Christ, of the holy Apostles, and the Holy Church, which is guided by the Holy Spirit. At the same time, we make sure to do everything possible to keep these teachings whole and inviolate in your minds and hearts. Every thought we present and every word we use, we do so very carefully, so as not to overshadow this brilliant and divine teaching in any way. Nobody can act differently.


...a single raising of your mind to God, and a single humble genuflexion to His glory and in His honor has infinitely more value than all the treasures of the world... --St Nicodemos and Theophan the Recluse (Unseen Warfare: Chapter 20)

Αγριοκρεμμύδα

Ήταν κάποτε μια γριά γυναίκα, η οποία στη ζωή της δεν είχε κάνει κανένα καλό. Όταν πέθανε, ο άγγελός της την πήγε στο θρόνο του Θεού, μα στο βιβλίο των πράξεών της δεν υπήρχε καμία καλοσύνη κι έτσι ο δρόμος της ήταν για την κόλαση. Ο άγγελός της στενοχωρήθηκε αφάνταστα. Αναζήτησε στις πιο κρυφές σημειώσεις του βιβλίου του καθενός, μήπως και βρει κάποια καλή πράξη και αναγκάσει το Θεό που είναι γεμάτος αγάπη να την πάρει στον Παράδεισο.

Ψάχνοντας, λοιπόν, βρήκε ότι κάποτε όταν η γρια σκάλιζε τον κήπο της, ήρθε ένας ζητιάνος που της ζήτησε ελεημοσύνη. Η γριά δεν ήθελε να δώσει τίποτα, αλλά ο ζητιάνος ήταν πολύ επίμονος. Τότε, αφού νευρίασε, η γριά τράβηξε μια αγριοκρεμμύδα και την πέταξε στο ζητιάνο, για να απαλλαγεί από την παρουσία του. Ο άγγελος χάρηκε και είπε στο Θεό το συμβάν. Τότε Αυτός του είπε: "Πάρε μια αγριοκρεμμύδα κι αν μπορέσει η γρια να κρατηθεί απ' αυτήν και βγει από την κόλαση, ας τη φέρεις στον Παράδεισο".

Ο άγγελος χάρηκε αφάνταστα, πήρε μια αγριοκρεμμύδα και κατηφόρισε στην κόλαση. Ρώτησε πού βρίσκεται η γρια και της είπε τα ευχάριστα. Η γρια καταχάρηκε και αρπάχτηκε από την αγριοκρεμμύδα που κρατούσε ο Άγγελος και άρχισε να βγαίνει από την κόλαση. Τότε συνέβη το εξής παράδοξο. Από τα πόδια της γριάς άρχισαν να κρεμιόνται κι άλλοι κολασμένοι για να ξεφύγουν από τον τόπο της βασάνου. Όμως η γριά άρχισε να τους σπρώχνει φωνάζοντας: "Δικιά μου είναι η αγριοκρεμμύδα, δεν έχετε θέση μαζί μου!". Ο άγγελος την παρακαλούσε να δείξει αγάπη, αλλά η γριά ήταν αμετάπειστη. Κλωτσούσε τις άλλες ψυχές και φώναζε! Τότε η αγριοκρεμμύδα έσπασε και η γρια και όλες οι άλλες ψυχές ξαναγύρισαν στην κόλαση.

Ο άγγελος δάκρυσε και έφυγε...

How to Live According to the Faith. By Metropolitan Philaret of Moscow

 

Metropolitan Saint Philaret of Moscow

Faith in Christ has existed on earth for almost 2,000 years now, and is in no way overcome. Hundreds of thousands of people have joyously borne terrible torments out of love for Christ, for faith in Him. And if in present times there have appeared men of corrupt minds, reprobate concerning the faith (II Tim. 3:8) and stood against the Faith and the Church of Christ, all their efforts are in vain: the Lord said that the gates of hell shall not prevail against [His Church] (Matt. 6:18). Let us look at ourselves. Is there among us firm faith and love for Christ? Do we not stifle it with our passions, laziness, doubts?




Ah, friends, without faith in the Lord Christ there is no salvation!


We must by all means kindle in ourselves the spirit of faith, that is, stimulate it, feed it with prayer, the Word of God, patience, sincere remembrance of the Savior Who suffered for us. All of this can be done every day.




What to Do in the Morning


When you wake up, first of all let your soul and heart say "Glory to Thee, O Lord, Who has preserved us this night! Glory to Thee, Who has shown us the light! Lord, bless this day for us!" In doing this, think about how God gives you the day which you could not give to yourself, and devote the first hour, or perhaps the first quarter hour of the day given you and offer it as a sacrifice to God, in grateful, supplicatory prayer. The more zealously you do this, the more you will sanctify your day, the more strongly you will protect yourself from the temptations that we meet every day.




The Dwelling and Clothing of the Christian


From the start of the morning and throughout the day, make the thought about Christ the soul of your life, the moving force of your actions. So, for example, if you glance over your dwelling, remember Christ in the manger, in swaddling clothes, lying on straw, all this life not having a place to lay His head, finally imprisoned, nailed to the Cross, and thank God for your house, your shelter, however humble and poor it may be. Do not envy magnificently decorated mansions: the mansion of Christ is a pure heart!


As you dress in your simple clothing, remember Christ stripped naked and then robed in the clothing of mockery. Do not dwell on apparel, do not follow slavishly the whims of fashion, but try to garb yourself in goodness, humility, meekness, long-suffering, gazing mentally on the meek and humble heart of Jesus.


If you are eating a meal, remember the vinegar and gall that Christ tasted, and do not demand plentiful, luxurious food and drink: the heavenly Guest loves to enter not the house of feasting, but always to the one that opens the door of his heart to Him. Place in your heart Christ suffering and dying on the Cross, and in His unseen presence mortify your passions and lusts.


Contact with people


Later, when you deal with people, both relatives and others, before saying a word, think about what will be its effect, and think even more seriously before you do something in their presence, for actions speak louder than words.


Worldly Affairs


If you are undertaking anything, before asking any other adviser, ask the advice of faith. Appeal in the words of the Apostle: Lord, what wilt Thou have me do? (Acts 9:6). Is what I would undertake pleasing to Thee, Lord? If it is pleasing, bless it; if not, do not let me do what is displeasing to Thee. And then listen to what the Lord tells you in your conscience, in your reason, in the counsels of pious and wise people and, having begu n the course that you select, pray in your heart, O Lord, make haste to help me (Ps. 69:1).


Absences


If you are going anywhere, go with God, as our pious forbearer said as a farewell, walk before me as the Lord Himself demanded (Gen. 17:1); always see Him before you, for He is at thy right hand (Ps. 15:8). As much as possible keep in your thoughts and in your heart that God sees you, so that you may be both ashamed and afraid to attempt anything unworthy before the eyes of God.




Word and Feelings



If you enter the company of people, behave with extreme caution. If you hear a word of praise for yourself there, be careful: praises frequently conceal flattery and can arouse in you self-satisfaction and neglect of your further improvement. If you hear an insulting or humiliating word, take care not to become inflamed with anger which worketh not the righteousness of God (James 1:20). Answer the one who insults you either with silence or a meek word of truth. If you hear a word that accuses a neighbor, be careful that you not take part in the sin of someone else's tongue. Do not join in words that are more harmful to the one who judges than to the one being judged. If you hear a word that saddens one with bad news, be careful lest your sorrow become stronger than your common sense; dissolve it with hope in God's mercy and with the warm prayer: O my Rejoicing, deliver me from them which have encircled me (Ps. 31:7). Endure without complaint sorrows and misfortunes. Sorrows are inescapable on the path leading to the Kingdom of God! Many are the sorrows of the righteous! Christ Himself endured them; the Mother of God endured them as well. Without sorrows we will not be saved, but even in the depth of sorrow believe that the Lord loves you truly, and is only testing you. Remember: you sometimes return home from afar by a bad road, in a storm, in frost, or in terrible heat, but you go patiently, willingly; likewise patiently go by the difficult and sorrowful path to the heavenly home, the Kingdom of God.



Caution Regarding Harmful Books



If you see in a letter or a book a word of unbelief, irreverence, or indecency, turn your eyes away from it quickly, do not entice yourself with the thought of reading it out of curiosity or for amusement. Do not touch filth. Do not play with fire. Do not desire to experience the taste of poison.



In general, in your relations with people be peaceable, just, compassionate, do good even to your enemies, imitating Him Who shines His sun on both the evil and the good.



If you will live and act in this manner, then, when you pray, nothing will obstruct your prayer's path to heaven.

Attending Church

When the time comes, and especially the time put aside for God and His temple, a feast day or the hour of Divine Services, hurry to tear yourself away from business and worldly cares and voluntarily and zealously offer yourself to God in His church. When you enter the church bring to mind the promise of the Lord to those that gather in His name: there am I in the midst of them (Matt. 18:20), and stand reverently in church, as before the very face of Christ, and pray to Him that he sanctify you by His holiness, animate you by His prayer, and enlighten you with the word of the Gospel and the Grace of the Mysteries. Take note of this, too: in the church, angels serve with us and guard the holiness dwelling there. Once, in the Lavra of Saint Theodosius near Jerusalem, Abba Leontius, coming one Sunday to church to receive the Holy Mysteries, saw an angel standing on the right side of the Holy Table, and when the elder, being afraid, turned to run to his cell, the voice of the angel called to him: "From the time this Holy Table was consecrated, I have been charged to stay by it." Remember this, beloved, and stand reverently. And, if you feel that only your body is standing in church, while your mind thinks of home, or the market, or a place of merriment, collect yourself. Hurry to bring back your mind that has strayed, join it to God in your heart, force it to strive towards God, Who looks upon you. When you hear the word of God, open up not only your bodily ears, but your spiritual ones as well, open your heart, receive this heavenly Bread and with it nourish not only your memory, but also your life and work.

On Communion

When you are preparing to be a communicant of the Body and Blood of Christ, or are simply present at this Mystery, cleave in mind and heart to the Cross and the Tomb of the Lord, to the Body of Christ, suffering, dying, buried, risen, glorified and believe that your faith's touching Him will be more substantial than the touching of His garment by the woman with an issue of blood, and Christ's power [will] go out (Luke 8:46) to purify and elevate your powers of soul and body.

How to Celebrate Feast days

Having left church and returned home, do not rush to worldly business on days dedicated to God: business that you illicitly conduct in festal times will bring you no benefit. Realize most of all that if you do not come to thank and glorify God in His church, then you can be sure that He will not send down His blessing on your business outside the church (Haggai 1:9). And if sometimes you decide to excuse yourself from attending the church, be in fear lest you suddenly be overtaken by death and lest it be said of you: Remember that thou in thy lifetime received thy good things... but now (in eternity) thou art tormented (Luke 16:25). God preserve you from this fate.



Never forget that your soul is also God's temple, and if at any time an impure thought and evil desire draws near to your soul, and will draw your body as well towards sin, hasten to protect yourself with the words said to the first Christians, and consequently to you: Know ye not that ye are the temple of God, and that the Spirit of God dwelleth in you? (I Cor. 3:16). Then say to yourself: how can I dare to ruin the temple of God, by sin and inequity! How can I be so bold as to insult and alienate the Holy Spirit!

What to do in the evening

Now the day has ended - you are going off to sleep. Ponder the thought that God gives you rest from labors, and take the first fruits of the time of your rest and dedicate it to God with pure and humble prayer. Its fragrance will draw an angel close to preserve your rest. While preparing for sleep, remember death, of which sleep is an image and threshold, and with a prayer of faith surrender yourself to Him that is the Resurrection and the Life (John 11:25). But when you can conquer sleep, or when it does not conquer you, remember [the Lord's] name in the night (Ps. 118:55). Such should be the constant disposition and activity of the believer that he may gradually draw near to that state of soul in which the holy Apostle Paul says of himself: I live by the faith of the Son of God, Who loved me and gave Himself for me... Yet not I, but Christ liveth in me (Gal: 2:20)!



Translated by Seraphim F. Englehardt From "Orthodox Life" [in Russian], No. 10, 1952