Friday, 12 October 2012
Saint Nikodemos The Hagiorite-Sin Wrongs God in Three Ways
Saint Nikodemos The Hagiorite
Consider first how your sins have wronged God.1)By your sins you have offended and dishonoured the Most High and Great God-you who are but a worm have offended and dishonoured the Almighty One,you who are but clay have offended and dishonoured the Maker of all,you who are nothing have offended and dishonoured the Infinite Being-because you transgressed His law:Through breaking the law thou dishonourest God"(Rom.2:23).
2)By your sins you have shown yourself to be a thankless slave and son to such an all-good Master and to your most-affectionate Father,who loved you before the ages,not on account of some worthiness of your own,but only on account of His goodness did He decide in His Divine mind to create you, when He could have created others instead of you.You have wronged Him because you have shown yourself to be thankless to the God Who granted you being.Who formed you in His image and likeness,Who gave you a body containing all of the senses and a soul with all of the faculties,Who made you king of all earthly creatures,Who has provided you with sustenance,clothing,and shelter,Who commanded all of His sensible creatures to serve you,Who has saved you from so many dangers,illnesses,and poverty that so many others suffer from,Who gave you an angel to stand by you always and protect you.
You wrong God because you have shown yourself to be thankless to your great Benefactor,Who ordained it that you be born of Christian parents,Who received you so many times at His mysteries,Who made you his son through Holy Baptism,Who redeemed you from the hands of demons,Who became a man for your sake,Who shed His blood to the last drop in order to make you an heir of His kingdom,Who so many times waited for you to repent after you sinned,while condemning many others who had committed lesser sins than your own,Who followed you when you fled from Him,Who knocked at your heart when you did not want Him,Who spoke to you,loved you,pleaded with you,desiring your salvation.
In brief,you wronged God because you have shown yourself to be thankless to such a Master,Who bestowed upon you so many blessings of nature and of grace,in part and in whole,hidden and manifest,and the worst thing of all is that,at the same time that you received all of these graces before your eyes,you, the ungrateful creature,dared to repay Him with your wicked acts.
O my sinful brother!If someone were to give you only a single one of all these blessings,you would not know how to thank him.But,when not a man,but the Most High God,the Creator of all the angels,has bestowed so many graces upon you,how is it that you,on the contrary,show yourself to be so thankless toward Him?Wonder,my brother, wonder at how the earth has carried you and has not yet split asunder to swallow you alive.Wonder at how the sky has not yet hurled lightning bolds in order to scorch you;how the air,which you have polluted by your sins,has not yet blown noxious winds in order to poison you,and how all of the elements have not yet risen against you like beasts in order to swallow you alive,unable to endure seeing you,the apostate and insidious one,to display such thanklessness by your sins toward their Creator and your utmost Benefactor:"Perverse and crooked generation,do ye thus requite the Lord?"(Dt.32:5)
3)You wronged God,because by your sins you committed an unheard of injustice and mockery against the redemption which the Son of God accomplished for you,for you placed Him on the Cross a second time,you stomped on His love,you profaned His All-Holy Blood,you insulted the grace of His Spirit,you opened His wounds,you renewed the spittings,the slappings,the crown of thorns,the scourgings,the nails,the spear,and all of the sufferings and humiliations,because you committed sin,which was the cause of His Crucifixion:"They crucify to themselves the Son of God afresh,and put Him to an open shame"(Heb.6:6),says the divine Paul.
O my brother,if you carefully consider these three spears by which you wounded God through sinning,I am certain you will roar and growl like a lion on account of your sighs:"I have roared from the groaning of my heart"(Ps.37:8),and you will hate and be disgusted with sin,and your heart will be broken into a thousand pieces,even if it was calloused and hard as a rock,and you will cause it to shed tears of blood.Therefore,as much as possible,concentrate and meditate upon these three points in order to acquire holy contrition(Humility),which is the noblest and most precious part of repentance,being sad for no other reason than because you sinned against God and grieved the Holy Spirit,according to the Apostle."And grieve not the Holy Spirit of God"(Eph.4:30).
This is why David was not grieved on account of the other injuries which sin brought upon him,but only grieved because sin caused him to wrong God,even considering all of the harm he brought to himself and to others,wherefore he said:Against Thee only have i sinned and done this evil before Thee"(Ps.50:4)Likewise,Manasseh was grieved only because he wronged God,and his heart never found rest,wherefore he said:"I have no relief,for i have provoked Thy Wrath and have done what is evil in Thy sight,not doing Thy will,and not keeping Thy commands"(Mt.1:10).
Taken From the book by Saint Nikodemos The Hagiorite"Exomologetarion,A Manual of Confession"
2)By your sins you have shown yourself to be a thankless slave and son to such an all-good Master and to your most-affectionate Father,who loved you before the ages,not on account of some worthiness of your own,but only on account of His goodness did He decide in His Divine mind to create you, when He could have created others instead of you.You have wronged Him because you have shown yourself to be thankless to the God Who granted you being.Who formed you in His image and likeness,Who gave you a body containing all of the senses and a soul with all of the faculties,Who made you king of all earthly creatures,Who has provided you with sustenance,clothing,and shelter,Who commanded all of His sensible creatures to serve you,Who has saved you from so many dangers,illnesses,and poverty that so many others suffer from,Who gave you an angel to stand by you always and protect you.
You wrong God because you have shown yourself to be thankless to your great Benefactor,Who ordained it that you be born of Christian parents,Who received you so many times at His mysteries,Who made you his son through Holy Baptism,Who redeemed you from the hands of demons,Who became a man for your sake,Who shed His blood to the last drop in order to make you an heir of His kingdom,Who so many times waited for you to repent after you sinned,while condemning many others who had committed lesser sins than your own,Who followed you when you fled from Him,Who knocked at your heart when you did not want Him,Who spoke to you,loved you,pleaded with you,desiring your salvation.
In brief,you wronged God because you have shown yourself to be thankless to such a Master,Who bestowed upon you so many blessings of nature and of grace,in part and in whole,hidden and manifest,and the worst thing of all is that,at the same time that you received all of these graces before your eyes,you, the ungrateful creature,dared to repay Him with your wicked acts.
O my sinful brother!If someone were to give you only a single one of all these blessings,you would not know how to thank him.But,when not a man,but the Most High God,the Creator of all the angels,has bestowed so many graces upon you,how is it that you,on the contrary,show yourself to be so thankless toward Him?Wonder,my brother, wonder at how the earth has carried you and has not yet split asunder to swallow you alive.Wonder at how the sky has not yet hurled lightning bolds in order to scorch you;how the air,which you have polluted by your sins,has not yet blown noxious winds in order to poison you,and how all of the elements have not yet risen against you like beasts in order to swallow you alive,unable to endure seeing you,the apostate and insidious one,to display such thanklessness by your sins toward their Creator and your utmost Benefactor:"Perverse and crooked generation,do ye thus requite the Lord?"(Dt.32:5)
3)You wronged God,because by your sins you committed an unheard of injustice and mockery against the redemption which the Son of God accomplished for you,for you placed Him on the Cross a second time,you stomped on His love,you profaned His All-Holy Blood,you insulted the grace of His Spirit,you opened His wounds,you renewed the spittings,the slappings,the crown of thorns,the scourgings,the nails,the spear,and all of the sufferings and humiliations,because you committed sin,which was the cause of His Crucifixion:"They crucify to themselves the Son of God afresh,and put Him to an open shame"(Heb.6:6),says the divine Paul.
O my brother,if you carefully consider these three spears by which you wounded God through sinning,I am certain you will roar and growl like a lion on account of your sighs:"I have roared from the groaning of my heart"(Ps.37:8),and you will hate and be disgusted with sin,and your heart will be broken into a thousand pieces,even if it was calloused and hard as a rock,and you will cause it to shed tears of blood.Therefore,as much as possible,concentrate and meditate upon these three points in order to acquire holy contrition(Humility),which is the noblest and most precious part of repentance,being sad for no other reason than because you sinned against God and grieved the Holy Spirit,according to the Apostle."And grieve not the Holy Spirit of God"(Eph.4:30).
This is why David was not grieved on account of the other injuries which sin brought upon him,but only grieved because sin caused him to wrong God,even considering all of the harm he brought to himself and to others,wherefore he said:Against Thee only have i sinned and done this evil before Thee"(Ps.50:4)Likewise,Manasseh was grieved only because he wronged God,and his heart never found rest,wherefore he said:"I have no relief,for i have provoked Thy Wrath and have done what is evil in Thy sight,not doing Thy will,and not keeping Thy commands"(Mt.1:10).
Taken From the book by Saint Nikodemos The Hagiorite"Exomologetarion,A Manual of Confession"
Αββάς Ισαάκ ο Σύρος- ” Η αγάπη του Θεού είναι Παράδεισος “
Παράδεισος είναι η αγάπη του Θεού. Μέσα σ’ αυτήν υπάρχει η τρυφή όλων
των μακαρισμών. Σ’ αυτόν τον παράδεισο ο μακάριος Παύλος τράφηκε με
υπερφυσική τροφή. Και αφού γεύθηκε εκεί το ξύλο της ζωής, έκραξε
λέγοντας: «αυτά που μάτι δεν τα είδε, ούτε αυτί τα άκουσε, κι ούτε που
τα’ βαλε ο λογισμός του ανθρώπου, όσα ετοίμασε ο Θεός για κείνους που
τον αγαπούν» (1 Κορ. 2, 9). Από αυτό το ξύλο της ζωής εμποδίστηκαν ο Αδάμ με τη συμβουλή του διαβόλου.
Το ξύλο της ζωής είναι η αγάπη του Θεού, από την οποία εξέπεσε ο Αδάμ
και δεν μπόρεσε πια να χαρεί, παρά δούλευε και έχυνε τον ιδρώτα του στη
γη των αγκαθιών. Όσοι στερήθηκαν την αγάπη του Θεού, δηλ. τον
παράδεισο, τρώνε με την εργασία τους, μέσα στ’ αγκάθια, το ψωμί του
ιδρώτα, και αν ακόμη βαδίζουν στον ίσιο δρόμο των αρετών. Είναι το ψωμί
που επέτρεψε ο Θεός στον πρωτόπλαστο να φάει μετά την έκπτωσή του. Μέχρι
να βρούμε λοιπόν την αγάπη, η εργασία μας είναι στη γη των αγκαθιών και
μέσα σ’ αυτά σπέρνουμε και θερίζουμε, κι ας είναι ο σπόρος μας σπόρος
δικαιοσύνης. Συνέχεια, λοιπόν, μας κεντάνε τα αγκάθια και, όσο και να
δικαιωθούμε, ζούμε μέσα σ’ αυτά με τον ιδρώτα του προσώπου μας.
Όταν όμως μέσα στον έμπονο και δίκαιο αγώνα μας, βρούμε την αγάπη του
Θεού, τρεφόμαστε με ουράνιο άρτο και δυναμώνουμε, χωρίς να εργαζόμαστε
με αγωνία και χωρίς να κουραζόμαστε, όπως οι χωρίς αγάπη άνθρωποι. Ο
ουράνιος άρτος είναι ο Χριστός, που ήρθε κάτω σε μας από τον ουρανό και
δίνει στον κόσμο την αιώνια ζωή. Και αυτή η ζωή είναι η τροφή των
αγγέλων.
Όποιος βρήκε των αγάπη, κάθε μέρα και ώρα τρώγει το Χριστό κι από
αυτό γίνεται αθάνατος (Ιω. 6, 58). Διότι «ο τρώγων – λέει – από τον άρτο
που εγώ θα του δώσω, ποτέ (“εις τον αιώνα”) δε θα πεθάνει». Μακάριος
λοιπόν είναι εκείνος που τρώγει από τον άρτο της αγάπης, που είναι ο
Ιησούς. Ότι βέβαια, αυτός που τρώγει από την αγάπη, τρώγει το Χριστό, το
Θεό των πάντων, το μαρτυρεί ο απόστολος Ιωάννης, όταν λέει ότι «ο Θεός
είναι αγάπη» (1 Ιω. 4, 8). Λοιπόν όποιος ζει στην αγάπη, λαμβάνει από το
Θεό ως καρπό τη ζωή, και σ’ αυτό τον κόσμο οσφραίνεται από τώρα εκείνο
τον αέρα της ανάστασης, στον οποίο εντρυφούν οι κοιμηθέντες δίκαιοι.
Αββά Ισαάκ του Σύρου
Άγιος Νεκτάριος – Ταπεινωθείτε μέχρι το χώμα και θα γίνεται τέλειοι!
Σκοπὸς τῆς ζωῆς μας εἶναι νὰ γίνουμε τέλειοι καὶ ἅγιοι. Νὰ ἀναδειχθοῦμε παιδιὰ τοῦ Θεοῦ καὶ κληρονόμοι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν. Ἂς προσέξουμε μήπως, γιὰ χάρη τῆς παρούσας ζωῆς, στερηθοῦμε τὴ μέλλουσα, μήπως, ἀπὸ τὶς βιοτικὲς φροντίδες καὶ μέριμνες, ἀμελήσουμε τὸ σκοπὸ τῆς ζωῆς μας.
Ἡ νηστεία, ἡ ἀγρυπνία καὶ ἡ προσευχὴ ἀπὸ μόνες τους δὲν φέρνουν τοὺς ἐπιθυμητοὺς καρπούς, γιατί αὐτὲς δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ζωῆς μας, ἀποτελοῦν τὰ μέσα γιὰ νὰ πετύχουμε τὸ σκοπό.
Στολίστε τὶς λαμπάδες σας μὲ ἀρετές. Ἀγωνιστεῖτε ν’ ἀποβάλετε τὰ πάθη τῆς ψυχῆς. Καθαρίστε τὴν καρδιά σας ἀπὸ κάθε ρύπο καὶ διατηρῆστε τὴν ἁγνή, γιὰ νὰ ἔρθει καὶ νὰ κατοικήσει μέσα σας ὁ Κύριος, γιὰ νὰ σᾶς πλημμυρίσει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μὲ τὶς θεῖες δωρεές.
Παιδιά μου ἀγαπητά, ὅλη σας ἡ ἀσχολία καὶ ἡ φροντίδα σ’ αὐτὰ νὰ εἶναι. Αὐτὰ ν’ ἀποτελοῦν σκοπὸ καὶ πόθο σας ἀσταμάτητο. Γί’ αὐτὰ νὰ προσεύχεστε στὸ Θεό. Νὰ ζητᾶτε καθημερινὰ τὸν Κύριο, ἀλλὰ μέσα στὴν καρδιά σας καὶ ὄχι ἔξω ἀπὸ αὐτήν. Καὶ ὅταν Τὸν βρεῖτε, σταθεῖτε μὲ φόβο καὶ τρόμο, ὅπως τὰ Χερουβεὶμ καὶ τὰ Σεραφείμ, γιατί ἡ καρδιά σας ἔγινε θρόνος τοῦ Θεοῦ. Ἀλλὰ γιὰ νὰ βρεῖτε τὸν Κύριο, ταπεινωθεῖτε μέχρι τὸ χῶμα, γιατί ὁ Κύριος βδελύσσεται τοὺς ὑπερήφανους, ἐνῷ ἀγαπάει καὶ ἐπισκέπτεται τοὺς ταπεινοὺς στὴν καρδιά.
Ἂν ἀγωνίζεσαι τὸν ἀγώνα τὸν καλό, ὁ Θεὸς θὰ σὲ ἐνισχύσει. Στὸν ἀγώνα ἐντοπίζουμε τὶς ἀδυναμίες, τὶς ἐλλείψεις καὶ τὰ ἐλαττώματά μας. Εἶναι ὁ καθρέφτης τῆς πνευματικῆς μας καταστάσεως. Ὅποιος δὲν ἀγωνίστηκε, δὲν γνώρισε τὸν ἑαυτό του.
Προσέχετε καὶ τὰ μικρὰ ἀκόμα παραπτώματα. Ἄν σᾶς συμβεῖ ἀπὸ ἀπροσεξία κάποια ἁμαρτία, μὴν ἀπελπιστεῖτε, ἀλλὰ σηκωθεῖτε γρήγορα καὶ προσπέστε στὸ Θεό, ποὺ ἔχει τὴ δύναμη νὰ σᾶς ἀνορθώσει.
Μέσα μας ἔχουμε ἀδυναμίες καὶ πάθη καὶ ἐλαττώματα βαθιὰ ριζωμένα, πολλὰ εἶναι καὶ κληρονομικά. Ὅλα αὐτὰ δὲν κόβονται μὲ μία σπασμωδικὴ κίνηση οὔτε μὲ τὴν ἀδημονία καὶ τὴ βαρειὰ θλίψη, ἀλλὰ μὲ ὑπομονὴ καὶ ἐπιμονή, μὲ καρτερία, μὲ φροντίδα καὶ προσοχή.
Ἡ ὑπερβολικὴ λύπη κρύβει μέσα της ὑπερηφάνεια. Γί’ αὐτὸ εἶναι βλαβερὴ καὶ ἐπικίνδυνη, καὶ πολλὲς φορὲς παροξύνεται ἀπὸ τὸ διάβολο, γιὰ ν’ ἀνακόψει τὴν πορεία τοῦ ἀγωνιστῆ.
Ὁ δρόμος ποὺ ὁδηγεῖ στὴν τελειότητα εἶναι μακρύς. Εὔχεστε στὸ Θεὸ νὰ σᾶς δυναμώνει. Νὰ ἀντιμετωπίζετε μὲ ὑπομονὴ τὶς πτώσεις σας καί, ἀφοῦ γρήγορα σηκωθεῖτε, νὰ τρέχετε καὶ νὰ μὴ στέκεστε, σὰν τὰ παιδιά, στὸν τόπο ποὺ πέσατε, κλαίγοντας καὶ θρηνώντας ἀπαρηγόρητα.
Ἀγρυπνεῖτε καὶ προσεύχεστε, γιὰ νὰ μὴν μπεῖτε σὲ πειρασμό. Μὴν ἀπελπίζεστε, ἂν πέφτετε συνέχεια σὲ παλιὲς ἁμαρτίες. Πολλὲς ἀπ’ αὐτὲς εἶναι καὶ ἀπὸ τὴ φύση τους ἰσχυρὲς καὶ ἀπὸ τὴ συνήθεια. Μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου, ὅμως, καὶ μὲ τὴν ἐπιμέλεια νικιοῦνται. Τίποτα νὰ μὴ σᾶς ἀπελπίζει.
Ἀπὸ τὴ σειρὰ τῶν φυλλαδίων «Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΑΤΕΡΩΝ»
τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παρακλήτου Ὠρωποῦ Ἀττικῆς.
Thursday, 11 October 2012
THE FRUITS OF THE JESUS PRAYER
An excerpt from the book "A Night in the desert of the Holy Mountain" by Metropolitan of Nafpaktos Hierotheos Vlachos
-I will mention to you some of the fruits of the Jesus prayer,since i can see you are very eager to learn.In the beginning the Jesus prayer is the bread which sustains the athlete,then it becomes oil which sweetens the heart and,in the end,it becomes wine which intoxicates man,that is,which creates ecstasy and union with God.To be more specific,The first gift which Christ gives to the man of prayer is the awareness of his sinfulness.He stops believing that he is " good" and considers himself"the desolating sacrilege..standing in the holy place"(Matt,24,15).Like the saw of a surgeon cutting through bone,the sharp word of the spirit penetrates to the depths of the soul.There is so much impurity within us!Our soul reeks.Sometimes people come in my cell and they give a bad odour..from their inner filth.Well then,whatever was unknown before to the athlete,is now revealed to him through the Jesus prayer.
As a result,he considers himself below all people and thinks Hell is his only eternal habitation and starts crying.He cries for his dead self.Is it possible for one to cry for the dead of his neighbour and not for the dead who is in his own house?In this way the athlete of the Jesus prayer,too,does not see the sins of others,but only his own death.His eyes become fountains of tears which flow from the affliction of his heart.He weeps like a condemned person,and at the same time he cries,"Have mercy on me",Have mercy on me","Have mercy on me".With these tears,as we said above,the purification of soul and nous begins.As water cleanses dirty things,as the falling rain clears the sky of clouds and the earth from filth,likewise tears cleanse and whiten the soul.The tears are water of the second baptism.Thus the Jesus prayer brings the sweetest fruit of purification.
-Is man completely purified when divine grace visits him?
-He is not purified completely,but is always seeking purity of heart for purification is a never ending effort.St.John Climacos reports this saying which he had heard from a monk,who had achieved dispassion."The perfect but still unfinished perfection of the perfect".The more one weeps the more one is purified;the more one sees the deeper layers of sin the more he feels the need to weep again.St.Symeon the New Theologian elucidates this point well:
"These by frequent prayer,by unutterable words by the flow of the their tears purifying their souls.As they see their soul purified,they are set on fire with love,the fire of desire,to see it perfectly pure.
But as they are powerless to find perfection of light the process is incomplete.The more I am purified I,the sinner,am illumined,the more He appears,the spirit who gives purity.Each day,it seems I begin again to be made pure,to see.In a fathomless abyss,in a measureless heaven,who can find a middle or an end?
As you under stand,my father,man is being continuously perfected and cleansed.The passive aspect of the soul is first cleansed and then the intelligent power of the soul.The faithful are initially delivered from the passions of the flesh;then-through harder prayer and more intensive struggle,from the passions of hatred ,anger and rancour.When man manages to be freed from anger and rancour,it is obvious that the passive aspect of his soul has almost been purified.Then the entire warfare is carried out in the intelligent aspect,and the athlete wars against pride,vainglory and against all vain thoughts.This warfare will follow him to the end of his life.But all this course of purification takes place with the help and energy of grace,so that the faithful becomes a vessel receptive of rich divine grace.Again St.Symeon writes:
For man cannot overcome his passions unless the light comes to our help.Even so,it does not happen all at once.Man by nature cannot receive all of a sudden,the spirit of God.But much must be achieved,all of which is in his power.
Detachment of soul,despoiling of goods,separation from his own,giving up his will,renouncing the world,patience in temptations,prayer,sorrow,poverty,humility,dispassion.
-And how does one understand that his soul is beginning to be purified?
-This is easy,the wise hermit answered.It becomes perceptible very soon.Hesychios the elder uses a nice image.As poisonous food which enters the stomach and causes disturbance and pain,comes out when we take medicine,and the stomach is relieved afterwards and feels the relief,the same happens with spiritual life.When man accepts evil thoughts and subsequently,experiences their bitterness and their heavyness,he "vomits easily and casts the evil thoughts out completely"through the Jesus prayer,attaining the sense therefore that purification is taking place.Moreover,the man of prayer becomes aware of purification,because the internal wounds that the passions cause cease bleeding.In the Gospel of the Evangelist Luke we read about the woman who had a flow of blood that:"she..came up behind him,and touched the fringe of His garment;and immedeately her flow of blood ceased"(Lk.8.44).
When one approaches Jesus Christ,he is immediately healed-"the flow of blood ceases":the blood of passions ceases to flow.I wish to say that images,circumstances,persons who used to scandalize us cease to now.In other words, when various persons or things disturb us,it is obvious that we are wounded by the attacks of the devil.It is within us that the scandal lies.Being purified through the help of the Jesus prayer,he sees all people and all things as creatures of God.He considers,especially human persons,as images of God Who is full of love.Whoever,therefore,is dressed with the grace of Christ also sees the others dressed with such grace,even if they are naked.Whereas he who is destitute of Divine grace,sees even those who are dressed as if they were naked!
-Is man completely purified when divine grace visits him?
-He is not purified completely,but is always seeking purity of heart for purification is a never ending effort.St.John Climacos reports this saying which he had heard from a monk,who had achieved dispassion."The perfect but still unfinished perfection of the perfect".The more one weeps the more one is purified;the more one sees the deeper layers of sin the more he feels the need to weep again.St.Symeon the New Theologian elucidates this point well:
"These by frequent prayer,by unutterable words by the flow of the their tears purifying their souls.As they see their soul purified,they are set on fire with love,the fire of desire,to see it perfectly pure.
But as they are powerless to find perfection of light the process is incomplete.The more I am purified I,the sinner,am illumined,the more He appears,the spirit who gives purity.Each day,it seems I begin again to be made pure,to see.In a fathomless abyss,in a measureless heaven,who can find a middle or an end?
As you under stand,my father,man is being continuously perfected and cleansed.The passive aspect of the soul is first cleansed and then the intelligent power of the soul.The faithful are initially delivered from the passions of the flesh;then-through harder prayer and more intensive struggle,from the passions of hatred ,anger and rancour.When man manages to be freed from anger and rancour,it is obvious that the passive aspect of his soul has almost been purified.Then the entire warfare is carried out in the intelligent aspect,and the athlete wars against pride,vainglory and against all vain thoughts.This warfare will follow him to the end of his life.But all this course of purification takes place with the help and energy of grace,so that the faithful becomes a vessel receptive of rich divine grace.Again St.Symeon writes:
For man cannot overcome his passions unless the light comes to our help.Even so,it does not happen all at once.Man by nature cannot receive all of a sudden,the spirit of God.But much must be achieved,all of which is in his power.
Detachment of soul,despoiling of goods,separation from his own,giving up his will,renouncing the world,patience in temptations,prayer,sorrow,poverty,humility,dispassion.
-And how does one understand that his soul is beginning to be purified?
-This is easy,the wise hermit answered.It becomes perceptible very soon.Hesychios the elder uses a nice image.As poisonous food which enters the stomach and causes disturbance and pain,comes out when we take medicine,and the stomach is relieved afterwards and feels the relief,the same happens with spiritual life.When man accepts evil thoughts and subsequently,experiences their bitterness and their heavyness,he "vomits easily and casts the evil thoughts out completely"through the Jesus prayer,attaining the sense therefore that purification is taking place.Moreover,the man of prayer becomes aware of purification,because the internal wounds that the passions cause cease bleeding.In the Gospel of the Evangelist Luke we read about the woman who had a flow of blood that:"she..came up behind him,and touched the fringe of His garment;and immedeately her flow of blood ceased"(Lk.8.44).
When one approaches Jesus Christ,he is immediately healed-"the flow of blood ceases":the blood of passions ceases to flow.I wish to say that images,circumstances,persons who used to scandalize us cease to now.In other words, when various persons or things disturb us,it is obvious that we are wounded by the attacks of the devil.It is within us that the scandal lies.Being purified through the help of the Jesus prayer,he sees all people and all things as creatures of God.He considers,especially human persons,as images of God Who is full of love.Whoever,therefore,is dressed with the grace of Christ also sees the others dressed with such grace,even if they are naked.Whereas he who is destitute of Divine grace,sees even those who are dressed as if they were naked!
Η θεραπευτική του φόβου: Ο φόβος του Θεού
Ο φόβος και οι καταστάσεις που συνδέονται ενδεχομένως μ' αυτόν, όπως η δειλία, η ανησυχία, το άγχος, η αγωνία, η φοβία, έχουν ουσιαστική σχέση, όπως είδαμε, με την προσκόλληση στα αισθητά αγαθά. Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να θεραπευτεί ο άνθρωπος απ’ αυτόν παρά μόνο αν (απο)χωριστεί από τον κόσμο τούτο (Πρβλ. ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ, Ομιλία-ανδριάντες), αν αποθέσει όλη του τη μέριμνα στο Θεό, με σταθερή την ελπίδα, ότι μέσω της Πρόνοιάς Του, θα φροντίσει για όλες του τις ανάγκες.
Αυτό διδάσκει και ο ίδιος ο Χριστός: «Μη ουν μεριμνήσητε λέγοντες, τι φάγωμεν ή τι πίωμεν ή τι περιβαλώμεθα; πάντα γάρ ταύτα τα έθνη επιζητεί· οίδε γαρ ο Πατήρ ημών ο ουράνιος ότι χρήζετε τούτων απάντων. Ζητείτε δε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην Αυτού, και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν. Μή ουν μερμνήσητε εις την αύριον» (Ματθ. 6, 31-34). Στην ίδια προοπτική ο Αγιος Ισαάκ ο Σύρος συμβουλεύει: «Εάν πιστεύης, ότι ο Θεός πρόνοιάν σου ποιήται, τί μεριμνάς και φροντίζεις περί προσκαίρων, και των της σαρκός σου χρειών; [...]. Επίρριψον επί Κύριον την μέριμνάν σου, και Αυτός σε διαθρέψει. Και ου μη πτοηθής πτόησιν επερχομένην σοι», «έγγισον, φησίν, εις το ελπίσας εις εμέ, και αναπαύη εκ του έργου και του φόβου».
Η έλλειψη πίστης είναι, όπως είδαμε, η πρώτη πηγή του φόβου· αυτός υπάρχει λοιπόν σε καταστολή στην ψυχή του ανθρώπου κατά το μέτρο της πίστης του στο Θεό. Μόνη της η πίστη δεν απελευθερώνει τον άνθρωπο από το φόβο· ο Θεός είναι εκείνος που απαντώντας στην πίστη του, του προσφέρει τη βοήθειά Του και την αρωγή Του.
Ο άνθρωπος οφείλει να ζητήσει τη βοήθεια τούτη μέσω της προσευχής, με την πίστη ότι ο Θεός μπορεί να του την παράσχει και με την ελπίδα ότι θα του την προσφέρει. Πρέπει να σημειωθεί ότι το πιο δραστικό και αποτελεσματικό φάρμακο είναι η «προσευχή του Ιησού» που στρέφεται εναντίον του φόβου και όλων των συγγενών παθών (δειλίας, τρόμου, άγχους, αγωνίας).
Η καρδιακή προσευχή δίνει πραγματικά τη δυνατότητα στον άνθρωπο να παραμένει μόνιμα ενωμένος με το Θεό και ν' αποκομίζει διαρκώς οφέλη από τη βοήθειά Του· οπότε πλέον καμιά αιτία φόβου δεν μπορεί να τον αιφνιδιάζει. Όσο μάλιστα η προσευχή του είναι καθαρότερη, τόσο λιγότερο βιώνει ο άνθρωπος το φόβο. Η εξαφάνιση του φόβου και των συναφών παθών προκύπτει στην περίπτωση τούτη ως αποτέλεσμα της συνεχούς παρουσίας της θείας δύναμης στον άνθρωπο χάρη στην αδιάλειπτη προσευχή.
Αντίστοιχα, η θεραπευτική του φόβου προϋποθέτει την απάρνηση του ιδίου θελήματος εκ μέρους του ανθρώπου και την ταπεινόφρονα συμπεριφορά. Ο φόβος, όπως είδαμε, συνδέεται με την υπερηφανία· όσο περισσότερο ο άνθρωπος εμπιστεύεται τις δυνάμεις του, τόσο υποδουλώνεται στο συγκεκριμένο πάθος. Για να καταφέρει να το νικήσει με τη δύναμη του Θεού, για να πάρει τη δύναμη αυτή και να την κρατήσει, ο άνθρωπος οφείλει ν' απαρνηθεί τον εαυτό του, ν' αναγνωρίσει την ανεπάρκειά του, αλλιώς η ενέργεια του Θεού δεν θα μπορέσει να βρεί πεδίο δράσης μέσα του.
Ο άνθρωπος είναι δυνατόν να νικήσει το φόβο και με την αγάπη, η οποία τον εκδιώκει, σύμφωνα με το λόγο του Αγίου Αποστόλου Ιωάννου: «Φόβος ουκ έστιν εν τη αγάπη αλλά η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβον» (Α' Ιωάν. 4, 18). Μετά τη διαπίστωση ότι «κατά το μέτρον της ελλείψεως [της αγάπης], ενυπάρχει φόβος», ο Αγιος Ιωάννης Σιναΐτης διδάσκει σε συμφωνία με τον Αγιο Ιωάννη ότι «ο φόβου χωρίς, αγάπης πεπλήρωται» (Κλίμαξ). Αυτό έχει εφαρμογή στην αγάπη προς τον πλησίον: όποιος αγαπά τον αδελφό του δεν τον φοβάται πλέον. Αφορά όμως ουσιαστικότερα την προς τον Θεό αγάπη που αποκλείει όλες τις μορφές του εγκόσμιου φόβου και ιδιαίτερα το φόβο του θανάτου, που συχνά βρίσκεται στην κορυφαία θέση (Πρβλ. ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ, Λόγος). Μέσω της αγάπης του Θεού, ο άνθρωπος δέχεται «δύναμιν τινά πεποιθήσεως», που νικά κάθε φόβο (Πρβλ. ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ, Λόγος). Ενώνεται μ' Αυτόν στον Οποίο υποτάσσονται τα πάντα και τίποτε δεν μπορεί να τον βλάψει (Πρβλ. ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ, Επιστολή). Από τώρα και στο εξής, με την αγάπη, ο άνθρωπος ζει, σε στενή σχέση με το Θεό, απομακρυσμένος απ' όλα τα γήϊνα, τα εξωτερικά ή τα εσωτερικά, - που μπορεί να υποδαυλίσουν το φόβο -, και απολαμβάνει τα πνευματικά αγαθά, τα οποία δεν είναι δυνατόν να του τα λεηλατήσει ή να του αφαρπάσει κάποιος.
Πρέπει να υπογραμμιστεί, ωστόσο, ότι αν ο άνθρωπος οφείλει να τείνει στη θεραπεία του πάθους του φόβου, δεν πρέπει πάντως ν' απορρίπτει κάθε φόβο από την ψυχή του, διότι «ουχ ο πας φόβος πάθος» (ΚΛΗΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΥΣ, Στρωματείς). Υπάρχει, όπως είδαμε, ο ενάρετος φόβος, τον οποίο ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο, ως μέσο σωτηρίας, και τον οποίο οι Πατέρες ονομάζουν για το λόγο τούτο «σωτήριον φόβον»· χρησιμοποιούν ακόμη και άλλες παρόμοιες εκφράσεις. Ο συγκεκριμένος φόβος συνιστά αυτό που η ασκητική παράδοση ονομάζει «φόβον Θεού». Ο φόβος-πάθος πρέπει να εξαφανίζεται και να παραχωρεί τη θέση του στον ενάρετο φόβο.
(Απόσπασμα από το βιβλίο «Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ: Εισαγωγή στην ασκητική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας», JEAN CLAUDE LARCHET (*), ΤΟΜΟΣ Β’, Εκδόσεις «Αποστολική Διακονία», Μετάφραση: ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΟΥΛΑΣ)
Αυτό διδάσκει και ο ίδιος ο Χριστός: «Μη ουν μεριμνήσητε λέγοντες, τι φάγωμεν ή τι πίωμεν ή τι περιβαλώμεθα; πάντα γάρ ταύτα τα έθνη επιζητεί· οίδε γαρ ο Πατήρ ημών ο ουράνιος ότι χρήζετε τούτων απάντων. Ζητείτε δε πρώτον την Βασιλείαν του Θεού και την δικαιοσύνην Αυτού, και ταύτα πάντα προστεθήσεται υμίν. Μή ουν μερμνήσητε εις την αύριον» (Ματθ. 6, 31-34). Στην ίδια προοπτική ο Αγιος Ισαάκ ο Σύρος συμβουλεύει: «Εάν πιστεύης, ότι ο Θεός πρόνοιάν σου ποιήται, τί μεριμνάς και φροντίζεις περί προσκαίρων, και των της σαρκός σου χρειών; [...]. Επίρριψον επί Κύριον την μέριμνάν σου, και Αυτός σε διαθρέψει. Και ου μη πτοηθής πτόησιν επερχομένην σοι», «έγγισον, φησίν, εις το ελπίσας εις εμέ, και αναπαύη εκ του έργου και του φόβου».
Η έλλειψη πίστης είναι, όπως είδαμε, η πρώτη πηγή του φόβου· αυτός υπάρχει λοιπόν σε καταστολή στην ψυχή του ανθρώπου κατά το μέτρο της πίστης του στο Θεό. Μόνη της η πίστη δεν απελευθερώνει τον άνθρωπο από το φόβο· ο Θεός είναι εκείνος που απαντώντας στην πίστη του, του προσφέρει τη βοήθειά Του και την αρωγή Του.
Ο άνθρωπος οφείλει να ζητήσει τη βοήθεια τούτη μέσω της προσευχής, με την πίστη ότι ο Θεός μπορεί να του την παράσχει και με την ελπίδα ότι θα του την προσφέρει. Πρέπει να σημειωθεί ότι το πιο δραστικό και αποτελεσματικό φάρμακο είναι η «προσευχή του Ιησού» που στρέφεται εναντίον του φόβου και όλων των συγγενών παθών (δειλίας, τρόμου, άγχους, αγωνίας).
Η καρδιακή προσευχή δίνει πραγματικά τη δυνατότητα στον άνθρωπο να παραμένει μόνιμα ενωμένος με το Θεό και ν' αποκομίζει διαρκώς οφέλη από τη βοήθειά Του· οπότε πλέον καμιά αιτία φόβου δεν μπορεί να τον αιφνιδιάζει. Όσο μάλιστα η προσευχή του είναι καθαρότερη, τόσο λιγότερο βιώνει ο άνθρωπος το φόβο. Η εξαφάνιση του φόβου και των συναφών παθών προκύπτει στην περίπτωση τούτη ως αποτέλεσμα της συνεχούς παρουσίας της θείας δύναμης στον άνθρωπο χάρη στην αδιάλειπτη προσευχή.
Αντίστοιχα, η θεραπευτική του φόβου προϋποθέτει την απάρνηση του ιδίου θελήματος εκ μέρους του ανθρώπου και την ταπεινόφρονα συμπεριφορά. Ο φόβος, όπως είδαμε, συνδέεται με την υπερηφανία· όσο περισσότερο ο άνθρωπος εμπιστεύεται τις δυνάμεις του, τόσο υποδουλώνεται στο συγκεκριμένο πάθος. Για να καταφέρει να το νικήσει με τη δύναμη του Θεού, για να πάρει τη δύναμη αυτή και να την κρατήσει, ο άνθρωπος οφείλει ν' απαρνηθεί τον εαυτό του, ν' αναγνωρίσει την ανεπάρκειά του, αλλιώς η ενέργεια του Θεού δεν θα μπορέσει να βρεί πεδίο δράσης μέσα του.
Ο άνθρωπος είναι δυνατόν να νικήσει το φόβο και με την αγάπη, η οποία τον εκδιώκει, σύμφωνα με το λόγο του Αγίου Αποστόλου Ιωάννου: «Φόβος ουκ έστιν εν τη αγάπη αλλά η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβον» (Α' Ιωάν. 4, 18). Μετά τη διαπίστωση ότι «κατά το μέτρον της ελλείψεως [της αγάπης], ενυπάρχει φόβος», ο Αγιος Ιωάννης Σιναΐτης διδάσκει σε συμφωνία με τον Αγιο Ιωάννη ότι «ο φόβου χωρίς, αγάπης πεπλήρωται» (Κλίμαξ). Αυτό έχει εφαρμογή στην αγάπη προς τον πλησίον: όποιος αγαπά τον αδελφό του δεν τον φοβάται πλέον. Αφορά όμως ουσιαστικότερα την προς τον Θεό αγάπη που αποκλείει όλες τις μορφές του εγκόσμιου φόβου και ιδιαίτερα το φόβο του θανάτου, που συχνά βρίσκεται στην κορυφαία θέση (Πρβλ. ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ, Λόγος). Μέσω της αγάπης του Θεού, ο άνθρωπος δέχεται «δύναμιν τινά πεποιθήσεως», που νικά κάθε φόβο (Πρβλ. ΙΣΑΑΚ ΣΥΡΟΣ, Λόγος). Ενώνεται μ' Αυτόν στον Οποίο υποτάσσονται τα πάντα και τίποτε δεν μπορεί να τον βλάψει (Πρβλ. ΒΑΡΣΑΝΟΥΦΙΟΣ, Επιστολή). Από τώρα και στο εξής, με την αγάπη, ο άνθρωπος ζει, σε στενή σχέση με το Θεό, απομακρυσμένος απ' όλα τα γήϊνα, τα εξωτερικά ή τα εσωτερικά, - που μπορεί να υποδαυλίσουν το φόβο -, και απολαμβάνει τα πνευματικά αγαθά, τα οποία δεν είναι δυνατόν να του τα λεηλατήσει ή να του αφαρπάσει κάποιος.
Πρέπει να υπογραμμιστεί, ωστόσο, ότι αν ο άνθρωπος οφείλει να τείνει στη θεραπεία του πάθους του φόβου, δεν πρέπει πάντως ν' απορρίπτει κάθε φόβο από την ψυχή του, διότι «ουχ ο πας φόβος πάθος» (ΚΛΗΜΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΥΣ, Στρωματείς). Υπάρχει, όπως είδαμε, ο ενάρετος φόβος, τον οποίο ο Θεός έδωσε στον άνθρωπο, ως μέσο σωτηρίας, και τον οποίο οι Πατέρες ονομάζουν για το λόγο τούτο «σωτήριον φόβον»· χρησιμοποιούν ακόμη και άλλες παρόμοιες εκφράσεις. Ο συγκεκριμένος φόβος συνιστά αυτό που η ασκητική παράδοση ονομάζει «φόβον Θεού». Ο φόβος-πάθος πρέπει να εξαφανίζεται και να παραχωρεί τη θέση του στον ενάρετο φόβο.
(Απόσπασμα από το βιβλίο «Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΤΩΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΝ ΝΟΣΗΜΑΤΩΝ: Εισαγωγή στην ασκητική παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας», JEAN CLAUDE LARCHET (*), ΤΟΜΟΣ Β’, Εκδόσεις «Αποστολική Διακονία», Μετάφραση: ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΟΥΛΑΣ)
Η Συμπάθεια προς τον Πλησίον
(Μνήμη Αγίου Αβραμίου )
Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστή
Το θέμα της μετανοίας είναι εκείνο που πραγματικά μας συγκλονίζει στον βίο του Αγ. Αβραμίου,
ο οποίος ήτο πολύ μεγάλος ασκητής. Αυτός είχε κληρονομήσει από τον
αδελφό του ένα μικρό κοριτσάκι δύο ετών. Το επήρε και το εμεγάλωσε. Το
είχε σε ένα κελλάκι, έξω από αυτό που έμενε ο ίδιος και το υπηρετούσε.
Κάποτε αυτό έφυγε. Κάποιος επιτήδειος το παρέσυρε και το έρριξε στην
αμαρτία. Αυτό έχασε το θάρρος του και δεν ημπόρεσε να γυρίση πίσω. Και
όταν ο Άγιος επληροφορήθηκε στην προσευχή του να το επιστρέψη,
μετεχειρίσθη ένα πολύ παράδοξο τρόπο.
Αυτός ο ασκητής, που τόσα χρόνια δεν εχόρτασε ψωμί και νερό, προσεποιήθη τον στρατιώτη, εφόρεσε στρατιωτική στολή, ενοικίασε ένα άλογο περίφημο και έφυγε στην πόλι δήθεν για να γλεντήση. Εκεί
ερευνούσε τους οίκους των ελευθέρων ηθών για να εύρη το θήραμά του,
γιατί σε αυτούς τους τόπους είχε καταντήσει. Αφού την ευρήκε κατώρθωσε
να την φέρη πάλι πίσω και να την κρατήση στην μετάνοια, να της αναπτερώση το θάρρος, να μην χάση το ηθικό της και να τελειώση οσιακά.
Επισημαίνει κανείς το μέγεθος της Θείας φιλανθρωπίας, της Θείας ευσπλαχνίας, αλλά και την τέχνη των Πατέρων στο πώς να αρπάξουν πίσω μια ψυχή πεπλανημένη και να την οδηγήσουν στην σωτηρία. Αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό. Όταν το σχολιάση κανείς στην ζωή του, βγάζει πολύ βαθειά νοήματα.
Πρώτο μεν, η ευσπλαχνία του Θεού πόσο απέραντη είναι κοντά στην ανθρώπινη αδυναμία και δεύτερο, ότι ο
άνθρωπος ποτέ δεν πρέπει να υποχωρή, ούτε να ενδίδη, αλλά με
οποιονδήποτε τρόπο ημπορεί, να εξαντλή όλη την δύναμι της αγάπης και της
στοργής, στο να ανακαλέση το θάρρος του πλανεμένου ανθρώπου και να τον
επαναφέρη στην εν Χριστώ ζωή. Αυτό είναι πραγματικά και το
νόημα της κενώσεως του Θεού Λόγου και γενικά ολοκλήρου του μυστηρίου της
Εκκλησίας μας στην ζωή αυτή· στο πώς δηλ. να επιστρέψη κανείς το
πεπλανημένο, το απολωλός, να βοηθήση τον άνθρωπο να εύρη τη γνώσι, να
εντοπίση τα πάθη του και να σωθή. Γι' αυτό πόσο χρειάζεται μακροθυμία,
πόσο χρειάζεται ανοχή, ιδιαιτέρως στο να μην κρίνωμε ποτέ κανένα
άνθρωπο.
Και ιδού η απόδειξι:
Φεύγει αυτό το κοριτσάκι, που από δύο ετών ήταν μοναχή, και ζει τώρα μέσα στον κόσμο αμαρτάνοντας, πουλώντας το σώμα της, όπως οι κοινές γυναίκες. Δύο ετών το επήραν το παιδάκι, επειδή ήταν ορφανό και δεν είχε κανένα άλλο στην ζωή, και εκείνοι που ήξεραν ότι ζει ο θειος της και ήταν μοναχός, του το παρέδωσαν να το αναθρέψη. Και σκεφθήτε από τέτοιο ύψος αρετής, που δεν εγνώρισε ποτέ, κακό, που κατήντησε. Δεν είναι δύσκολο να κατατρακυλήση κανείς. Και όμως κοιτάξετε την μακροθυμία του Θεού, αλλά και την σύνεσι του γέροντος. Δεν απελπίστηκε και να πη, όπως εμείς καμιά φορά: «Άφησέ τον αφού είναι δύσκολος και αφού δεν ακούει, άσε να φύγη». Ή «αφού είναι σκληρός και ανυπάκουος, καλλίτερα να φεύγη να τελειώνωμε». Και αυτά έγιναν πολλές φορές στους Πατέρες μας και η σκληρή αυτή θέσι δυστυχώς εφαρμόστηκε.
Είναι γεγονός ότι είναι οδυνηρά αυτά, όμως εκείνο το οποίο πραγματικά επρόδωσε την φύσι του και εξέπεσε και εθεωρήθη το απολωλός και το πεπλανημένο, κατά την παραβολή του Ιησού μας, είναι ολόκληρος η ανθρώπινη φύσι. Και ο Ιησούς μας δεν την απέρριψε, αλλά προτίμησε να συγκαταβή, να κενώση τον εαυτό Του, να «συμμορφωθή» Αυτός με την ιδική μας ασθένεια και ταλαιπωρία και να μας επιστρέψει πίσω, όπως και μας επέστρεψε. Αυτή λοιπόν η εικόνα είναι τόσο συγκλονιστική, που δεν είναι δυνατό να περιγραφή από κτιστά όντα η έντασι της Θείας αγαθότητας.
Φεύγει αυτό το κοριτσάκι, που από δύο ετών ήταν μοναχή, και ζει τώρα μέσα στον κόσμο αμαρτάνοντας, πουλώντας το σώμα της, όπως οι κοινές γυναίκες. Δύο ετών το επήραν το παιδάκι, επειδή ήταν ορφανό και δεν είχε κανένα άλλο στην ζωή, και εκείνοι που ήξεραν ότι ζει ο θειος της και ήταν μοναχός, του το παρέδωσαν να το αναθρέψη. Και σκεφθήτε από τέτοιο ύψος αρετής, που δεν εγνώρισε ποτέ, κακό, που κατήντησε. Δεν είναι δύσκολο να κατατρακυλήση κανείς. Και όμως κοιτάξετε την μακροθυμία του Θεού, αλλά και την σύνεσι του γέροντος. Δεν απελπίστηκε και να πη, όπως εμείς καμιά φορά: «Άφησέ τον αφού είναι δύσκολος και αφού δεν ακούει, άσε να φύγη». Ή «αφού είναι σκληρός και ανυπάκουος, καλλίτερα να φεύγη να τελειώνωμε». Και αυτά έγιναν πολλές φορές στους Πατέρες μας και η σκληρή αυτή θέσι δυστυχώς εφαρμόστηκε.
Είναι γεγονός ότι είναι οδυνηρά αυτά, όμως εκείνο το οποίο πραγματικά επρόδωσε την φύσι του και εξέπεσε και εθεωρήθη το απολωλός και το πεπλανημένο, κατά την παραβολή του Ιησού μας, είναι ολόκληρος η ανθρώπινη φύσι. Και ο Ιησούς μας δεν την απέρριψε, αλλά προτίμησε να συγκαταβή, να κενώση τον εαυτό Του, να «συμμορφωθή» Αυτός με την ιδική μας ασθένεια και ταλαιπωρία και να μας επιστρέψει πίσω, όπως και μας επέστρεψε. Αυτή λοιπόν η εικόνα είναι τόσο συγκλονιστική, που δεν είναι δυνατό να περιγραφή από κτιστά όντα η έντασι της Θείας αγαθότητας.
Έχοντας
υπ' όψι αυτά όλα, πρέπει να είμεθα συμπαθείς και επιεικείς στην
αδυναμία του άλλου· και όσο και αν φαίνεται η αδυναμία του άλλου
προδοτική, εμείς δεν πρέπει να λυγίζωμε, να εξαντλούμε την μακροθυμία
μας. Αλλά να επιμένωμε κινούμενοι από τους όρους της συμπαθείας, περιμένοντας την σύμπραξι της αγαθότητος του Θεού,
ώστε ο καθένας μας, ο κάθε αμαρτωλός να επανεύρη τον εαυτό του· και
αυτό είναι το κατ' ευδοκία Θείο θέλημα. Και τις δύο φορές που εξέφρασε ο
Ιησούς μας την ευαρέσκειά Του προς το αποτέλεσμα του τελειοτέρου Του
θελήματος, ιδίως στον Απ. Πέτρο, είπε: «Συ δε επιστρέψας στήριξον τους
αδελφούς σου» (Λουκ, 22,32)· και «Ει φιλείς με, Πέτρε, ποίμαινε τα
πρόβατα μου, βόσκε τα αρνία μου» (Ιωάν. 21,16).
Και έδωσε την απεριόριστη μορφή της μετανοίας, ούτος ώστε και «εβδομηκοντάκις επτά» εάν
πταίη ο άνθρωπος να μην απορρίπτεται ποτέ οπό την θύρα της μετανοίας,
και φυσικά και από τα όργανα της μετανοίας που είμεθα εμείς οι
ρασοφόροι. Από εμάς εκφράζεται το νόημα της Εκκλησίας, η οποία
εκπροσωπεί την Θεία αγαθότητα και ευσπλαχνία, διότι όπως λέει και ο
Ιησούς μας: Δεν είναι ευδοκία έμπροσθεν του Πατρός μου να απολεσθή
κανείς από τους μικρούς τούτους.
Το κατ' ευδοκία θέλημα του Θεού είναι, κάθε άνθρωπος όχι απλώς μόνο να σωθή, αλλά να μπή μέσα στην τελειότητα της γνώσεως, δηλαδή της Θεώσεως, που είναι το απόλυτο θέλημα του Θεού, για το οποίο και επεδήμησε ο Θεός Λόγος. «Πάντας ανθρώπους σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν» (Τιμ. Α' 2,4). Εάν λοιπόν αυτό είναι το Θείο θέλημα, σκεφθείτε πόση πρέπει να είναι η προσπάθεια μας μέσα στους όρους της συμπαθείας, και η επιμονή μας στο να επιτύχωμε αυτό τον σκοπό, χάριτι Θεού, και για τον εαυτό μας, αλλά και να τον μεταδώσωμε και στον συνάνθρωπό μας σε οποιεσδήποτε συνθήκες και περιστάσεις και αν ευρίσκεται.
Πραγματικά η βιογραφία αυτού του μεγάλου Πατρός είναι τόσο συγκλονιστική· και να μην πη κανείς ότι η κόρη αυτή, η Μαρία, ήταν ανεψιά του και γι' αυτό το έκανε ο Άγιος. Γιατί αν αποδώσωμε τέτοια μομφή στους Αγίους, ότι δηλαδή έχουν συγγενικές διακρίσεις, φυσικά μειώνομε την μορφή του αγιασμού, της τελειότητας. Διότι η πραγματική αγάπη «πάντα στέγει πάντα υπομένει, ου λογίζεται το κακόν, ου ζητεί τα εαυτής». Οι Άγιοι δεν αγαπούν τους συγγενείς τους, διότι δεν υπάρχουν συγγενείς γι' αυτούς· αγαπούν τον συνάνθρωπο τους. Άρα την Μαρία ο Αβράμιος δεν την συμπάθησε γιατί ήταν συγγενής του, αλλά την συμπάθησε ως πνευματικός άνθρωπος, ως λειτουργικό μέλος της Εκκλησίας, που διέκρινε ότι έπρεπε αυτή η ψυχή να σωθή, και η σωτηρία της δεν θα εγίνετο κατά άλλο τρόπο παρά μόνο με την τόσο μεγάλη θυσία του πατρός. Έτσι αναγκάστηκε στα βαθειά του γηρατειά, αυτός που δεν εχόρτασε ποτέ ψωμί, να φάη κρέας, να πιή κρασί, να προσποιηθή τον μεθυσμένο, να προσποιηθή τον ερωτύλο, να ταξιδεύη με άλογα, να ευπρεπισθή, να θεωρηθή ως νέος, μέχρι του σημείου που τον εβδελύχθησαν στο χαμαιτυπείο και εδέχθηκε τόσες ειρωνείες, γιατί έπρεπε να σωθή μια ψυχή, και εσώθη με την θυσία του αύτη.
Αύτη είναι η απόλυτος συμπάθεια, η οποία πρέπει να ευρίσκεται στην ψυχή μας, παρ' όλο που πολλές φορές αγανακτούμε με την στάσι των συνανθρώπων μας απέναντι μας. Εν τούτοις πρέπει τουλάχιστον, αν γίνεται αυτό, να είναι παροδικό, στιγμιαίο, να εκφράζεται μόνο με τα χείλη, διότι ο συνάνθρωπος μας, που έχει αυτή την στάσι, αυτή την στιγμή πλανάται. Τι περιμένεις δε από ένα πεπλανημένο άνθρωπο; Ο σκοπός είναι πώς αυτός ο πεπλανημένος να επανέλθη στην βάσι του και να γίνη πάλι πρόβατο Χριστού. Αυτό δε θα γίνη εάν ο άνθρωπος βάλη σαν βάσι την συμπάθεια και την αυτοθυσία υπέρ του αδελφού του. Τότε ο Θεός βλέποντας την πρόθεσι αυτή, συνεργεί και στον αδύνατο.
Το κατ' ευδοκία θέλημα του Θεού είναι, κάθε άνθρωπος όχι απλώς μόνο να σωθή, αλλά να μπή μέσα στην τελειότητα της γνώσεως, δηλαδή της Θεώσεως, που είναι το απόλυτο θέλημα του Θεού, για το οποίο και επεδήμησε ο Θεός Λόγος. «Πάντας ανθρώπους σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν» (Τιμ. Α' 2,4). Εάν λοιπόν αυτό είναι το Θείο θέλημα, σκεφθείτε πόση πρέπει να είναι η προσπάθεια μας μέσα στους όρους της συμπαθείας, και η επιμονή μας στο να επιτύχωμε αυτό τον σκοπό, χάριτι Θεού, και για τον εαυτό μας, αλλά και να τον μεταδώσωμε και στον συνάνθρωπό μας σε οποιεσδήποτε συνθήκες και περιστάσεις και αν ευρίσκεται.
Πραγματικά η βιογραφία αυτού του μεγάλου Πατρός είναι τόσο συγκλονιστική· και να μην πη κανείς ότι η κόρη αυτή, η Μαρία, ήταν ανεψιά του και γι' αυτό το έκανε ο Άγιος. Γιατί αν αποδώσωμε τέτοια μομφή στους Αγίους, ότι δηλαδή έχουν συγγενικές διακρίσεις, φυσικά μειώνομε την μορφή του αγιασμού, της τελειότητας. Διότι η πραγματική αγάπη «πάντα στέγει πάντα υπομένει, ου λογίζεται το κακόν, ου ζητεί τα εαυτής». Οι Άγιοι δεν αγαπούν τους συγγενείς τους, διότι δεν υπάρχουν συγγενείς γι' αυτούς· αγαπούν τον συνάνθρωπο τους. Άρα την Μαρία ο Αβράμιος δεν την συμπάθησε γιατί ήταν συγγενής του, αλλά την συμπάθησε ως πνευματικός άνθρωπος, ως λειτουργικό μέλος της Εκκλησίας, που διέκρινε ότι έπρεπε αυτή η ψυχή να σωθή, και η σωτηρία της δεν θα εγίνετο κατά άλλο τρόπο παρά μόνο με την τόσο μεγάλη θυσία του πατρός. Έτσι αναγκάστηκε στα βαθειά του γηρατειά, αυτός που δεν εχόρτασε ποτέ ψωμί, να φάη κρέας, να πιή κρασί, να προσποιηθή τον μεθυσμένο, να προσποιηθή τον ερωτύλο, να ταξιδεύη με άλογα, να ευπρεπισθή, να θεωρηθή ως νέος, μέχρι του σημείου που τον εβδελύχθησαν στο χαμαιτυπείο και εδέχθηκε τόσες ειρωνείες, γιατί έπρεπε να σωθή μια ψυχή, και εσώθη με την θυσία του αύτη.
Αύτη είναι η απόλυτος συμπάθεια, η οποία πρέπει να ευρίσκεται στην ψυχή μας, παρ' όλο που πολλές φορές αγανακτούμε με την στάσι των συνανθρώπων μας απέναντι μας. Εν τούτοις πρέπει τουλάχιστον, αν γίνεται αυτό, να είναι παροδικό, στιγμιαίο, να εκφράζεται μόνο με τα χείλη, διότι ο συνάνθρωπος μας, που έχει αυτή την στάσι, αυτή την στιγμή πλανάται. Τι περιμένεις δε από ένα πεπλανημένο άνθρωπο; Ο σκοπός είναι πώς αυτός ο πεπλανημένος να επανέλθη στην βάσι του και να γίνη πάλι πρόβατο Χριστού. Αυτό δε θα γίνη εάν ο άνθρωπος βάλη σαν βάσι την συμπάθεια και την αυτοθυσία υπέρ του αδελφού του. Τότε ο Θεός βλέποντας την πρόθεσι αυτή, συνεργεί και στον αδύνατο.
Μήπως
δεν έχωμε τέτοια παραδείγματα που με την συγκατάβασι και την οικονομία
των δυνατών εσώθησαν οι αδύνατοι; Ευρίσκομε στην διήγησι του Οσίου
Πατρός ημών Ιωαννικίου του μεγάλου, ότι μια πνευματική
μητέρα είχε πνευματική θυγατέρα, που επολεμήθη ισχυρά και δεν ημπορούσε
να νικήση τον σαρκικό πόλεμο. Ήτο αδύνατη. Δεν την απώθησε όμως η
πνευματική της μητέρα, να της πη «όπου θέλεις πήγαινε, άφησε με ήσυχη»,
αλλά συγκατέβη να πάη μαζί της. Την συνώδευσε. Έφυγε από το μοναστήρι
και επήγαινε μαζί της στον κόσμο να βρή ένα όργανο να κάνη την επιθυμία
της. Και για την συγκατάβασι της αυτή, χάριν της αγάπης που δεν την
εγκατέλειψε και την ακολούθησε μέχρι του σημείου εκείνου που υπετίθετο
ότι θα ήτο η πτώσι, οικονόμησε ο Θεός και εθεραπεύθηκε η ασθενής.
Εφωτίσθηκε ο Άγιος Ιωαννίκιος γι' αυτό το πράγμα, κατέβηκε στον δρόμο,
την συνάντησε και εθεράπευσε την μικρή.
Άλλοτε
πάλι ευρίσκομε σε αδελφούς μοναχούς που κατοικούσαν μαζί, ότι ο ένας ο
νεώτερος, επολεμήθηκε και δεν ημπορούσε να νικήση το πάθος. Έφυγε λοιπόν
για να ικανοποίηση το πάθος του αυτό, όπως τον οιστρηλατούσε η
επιθυμία. Και ο αδελφός του ο πνευματικός που ήταν μαζί, δεν τον
εγκατέλειψε. «Θα πάω και εγώ μαζί σου» είπε, και πράγματι, τον συνόδευσε
μέχρι την πόρτα και όταν εισήλθε εκεί, τότε για την θυσία του αλλού
αδελφού, ο Θεός επήρε τον πόλεμο από τον πάσχοντα.
Δεν
πρέπει να ζητά κανείς πολλά από αυτόν που είναι ασθενής, διότι την ώρα
που ευρίσκεται υπό την επίδρασι του πάθους του, δεν είναι ολοκληρωμένη
προσωπικότης και έτσι ο,τι κάνει δεν είναι καλά, είναι εσφαλμένα. Αλλά
δεν μπορεί να κάνει αλλοιώς. Επομένως είναι άξιος συμπαθείας και
επιεικίας. Αυτή την ώρα χρειάζεται η πρακτική επιείκια του άλλου που
είναι υγιής και τότε πραγματικά εφαρμόζεται το «αλλήλων τα βάρη
βαστάζετε» (Γαλ. 6,2). Και έτσι αναπληρώνεται ο νόμος του Χριστού.
Αυτό τον όρο της επιεικίας, της συμπαθείας, ήθελα να σας ενθυμίσω με βάσι την βιογραφία του μεγάλου πατρός Αβραμίου και να επικαλεσθούμε όλοι τις ευχές του, για να έλθη και σε μας αυτό το νόημα της συμπαθείας και της αγάπης του Χριστού μας, που είναι η ολοκλήρωσι του προορισμού μας.
Αυτό τον όρο της επιεικίας, της συμπαθείας, ήθελα να σας ενθυμίσω με βάσι την βιογραφία του μεγάλου πατρός Αβραμίου και να επικαλεσθούμε όλοι τις ευχές του, για να έλθη και σε μας αυτό το νόημα της συμπαθείας και της αγάπης του Χριστού μας, που είναι η ολοκλήρωσι του προορισμού μας.
Αμήν
από το βιβλίο ΔΙΔΑΧΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΘΩΝΑ
Subscribe to:
Posts (Atom)
